Landbouwrapport 2010

Dit is de derde editie van het Landbouwrapport (LARA). Met dit rapport proberen we de Vlaamse landbouw-, tuinbouw- en visserijsector zo accuraat mogelijk te beschrijven. Om een goed landbouwbeleid te voeren, is het noodzakelijk te beschikken over een betrouwbaar, op cijfers en onderzoek gebaseerd referentiekader. Dit rapport is daarom in de eerste plaats bedoeld voor de beleidsbetrokkenen, maar wil ook voldoende toegankelijk zijn voor de geïnteresseerde burger.

Het rapport probeert zo volledig mogelijk te zijn in de beschrijving van de Vlaamse land- en tuinbouw en visserij met inbegrip van het betreffende beleid.

In vergelijking met het vorige rapport uit 2009 (LARA 2008) valt meteen op dat het Landbouwrapport 2010 uit twee boeken bestaat. Het algemene boek blijft de hoofdmoot, maar er is een afzonderlijk sectorenboek bijgekomen. Dat boek beschrijft de toestand van alle land- en tuinbouwsectoren in Vlaanderen.

Download:

•  volledige landbouwrapport (191 bladzijden, 32 MB) 
•  volledige sectorenboek (103 bladzijden, 21 MB)

Het Landbouwrapport 2010 werd overhandigd aan de Vlaams minister-president en minister van Landbouw en Plattelandsbeleid Kris Peeters op 15 januari 2011.

Hieronder kan u alle hoofdstukken apart terugvinden en telkens een bijhorende samenvatting.

Inleidende stukken

•  Woord vooraf
•  Samenvatting
•  Inleiding

THEMA’S

In het algemene boek komen sectoroverkoepelende aspecten aan bod. Daarbij wordt uitgegaan van het internationale perspectief, dat via het (landbouw-)beleid inspeelt op de Vlaamse landbouw zelf. Vervolgens wordt de Vlaamse landbouw weergegeven volgens de drie duurzaamheidspijlers: economisch (zowel landbouw in enge vorm als het volledige agrobusinesscomplex), milieu en sociaal.

 wordle themaboek (1 MB)

Ontwikkelingen op internationaal en Europees vlak

 Hoofdstuk 1 (1 MB)

Landbouw is onlosmakelijk verbonden met de verschillende uitdagingen waarmee de mensheid in de 21ste eeuw geconfronteerd wordt: bevolkingstoename, sterk stijgende wereldvoedselvraag, klimaatswijziging, toenemende schaarsheid van natuurlijke hulpbronnen, mineralen en fossiele brandstoffen, toename van wereldhandel, verdere globalisering van de voedselketens, honger en gezondheid. Deze uitdagingen zijn gerelateerd aan de maatschappelijke keuzes over het voor de Europese Unie gewenste type landbouw en over de ruimte die voor het Europese landbouwmodel gecreëerd kan worden binnen de internationale context.

Landbouw in de Europese Unie

 Hoofdstuk 2 (3 MB)

De structuur van de landbouw in de diverse Europese lidstaten varieert sterk. Er bestaan sterke verschillen in geologie, topografie, klimaat en (beschikbaarheid van) natuurlijke bronnen, maar ook in regionale activiteiten, infrastructuur en sociale gebruiken. Toch kan de Vlaamse landbouw niet los gezien worden van zijn Europese context.

Het Vlaamse Landbouwbeleid

 Hoofdstuk 3 (4 MB)

Het landbouwbeleid in Vlaanderen wordt grotendeels bepaald door het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de Europese Unie. Momenteel kunnen binnen het GLB twee pijlers onderscheiden worden. De traditionele markt- en prijssteun en de rechtstreekse steun (waaronder de bedrijfstoeslag) vormen de eerste pijler. Het plattelandsbeleid vormt de tweede pijler. Elke pijler heeft zijn eigen budget.

Het agrobusinesscomplex

 Hoofdstuk 4 (2 MB)

De structuur en dynamiek van de land- en tuinbouwsector wordt steeds meer bepaald door de relatie met de rest van de keten, aangezien de productie meer en meer geïntegreerd raakt met activiteiten en producten van de sectoren ervoor en erna.

Structurele en economische kenmerken van de landbouw

 Hoofdstuk 5 (12 MB)

De landbouw is in Vlaanderen een volwaardige economische sector die veel oppervlakte inneemt, een bepaalde productiewaarde vertegenwoordigt en tewerkstelling garandeert.

Landbouw en zijn natuurlijke omgeving

 Hoofdstuk 6 (6 MB)

Landbouw heeft als grootste grondgebruiker en -beheerder een directe fysische impact op zijn omgeving. De milieudruk uit zich in gewaserosiegevoeligheid, emissie van fijn stof en van broeikasgassen, vermestende en verzurende emissie. De manier waarop de landbouwer produceert en zijn bedrijf runt, bepaalt bovendien in sterke mate de biodiversiteit op en rond de landbouwgronden. De landbouwsector staat tot slot voor de uitdaging van de klimaatsverandering.

Sociale aspecten van de land- en tuinbouw

 Hoofdstuk 7 (2 MB)

Landbouwers leven niet in een sociaal vacuüm en zijn meer dan louter economische actoren of bewerkers van het land. Zij maken net als anderen deel uit van het maatschappelijk leven, worden beïnvloed door diverse maatschappelijke evoluties of drukken zelf hun stempel op ontwikkelingen in de maatschappij.

Visserij

 Hoofdstuk 8 (2 MB)

De visserijsector wordt geconfronteerd met heel wat problemen: overspecialisatie op bepaalde vissoorten, een verouderde vloot, overcapaciteit, hoge brandstofprijzen, lage visbestanden, bemanningsproblemen, lage financiële rendabiliteit. De laatste jaren ligt de nadruk meer en meer op verduurzaming van de visserij, kwaliteitsvolle productie en traceerbaarheid.

SECTOREN

In elk van deze sectorhoofdstukken komen volgende aspecten aan bod:

• De structurele beschrijving van de sector biedt een antwoord op de volgende vragen: hoe groot is die sector (areaal, aantal dieren, aantal bedrijven enz.)?, hoe zien de bedrijven eruit?, hoe belangrijk is de sector? en hoe zijn al deze elementen geëvolueerd in de loop der jaren?
• In het tweede deel wordt de productie van de sector besproken aan de hand van de geproduceerde hoeveelheden en de totale productiewaarde.
• Op basis van de consumptie- en handelsgegevens wordt aangegeven hoe en waarvoor deze productie wordt aangewend.
• Het voorlaatste deel geeft een overzicht van de prijzen die de landbouwer ontvangt voor zijn producten en de rentabiliteit van zijn bedrijf, gebaseerd op de beschikbare gegevens uit het Landbouwmonitoringsnetwerk (AMS-LMN).
• Ten slotte wordt ook aandacht besteed aan het gevoerde beleid, specifiek voor deze sector.

 wordle sectorenboek (1 MB)

Algemene beschrijving van de Vlaamse landbouw

 Hoofdstuk 1 (3 MB)

In dit hoofdstuk wordt, als inleiding op de analyse van de sectoren, de land- en tuinbouw in zijn geheel geschetst. Daarbij komen de economische, structurele en de bedrijfseconomische aspecten aan bod.

Varkens

 Hoofdstuk 2 (3 MB)

De varkenshouderij is economisch een zeer belangrijke bedrijfstak binnen de Vlaamse land- en tuinbouw en kan opgedeeld worden in twee oriëntaties: opfok en vleesproductie. In dit hoofdstuk worden beide deelsectoren geanalyseerd.

Pluimvee

 Hoofdstuk 3 (2 MB)

De pluimveesector kan ingedeeld worden in drie activiteiten: vermeerdering, productie van consumptie-eieren en vleesproductie. Voor sommige kengetallen wordt de legsector (consumptie- en broedeieren) in zijn geheel beschouwd. Wat de vleesproductie betreft, wordt de analyse vooral toegespitst op de productie van kippenvlees.

Grondgebonden veeteelt

 Hoofdstuk 4 (5 MB)

De rundveehouderij kan ingedeeld worden in twee specialisaties: de vleesvee- en de melkveehouderij. In dit hoofdstuk worden, na een globale analyse van de sectorstructuur, beide oriëntaties meer in detail toegelicht. Aangezien de rundveesector de bedrijfstak is die in Vlaanderen het grootste gedeelte van het landbouwareaal in beslag neemt in de vorm van voederteelten, wordt op het einde van dit hoofdstuk aandacht besteed aan deze gewassen.

Tuinbouw

 Hoofdstuk 5 (6 MB)

De tuinbouwproducties zijn zeer divers. De grote subsectoren zijn groenteteelt, fruitteelt en sierteelt. Elk van deze oriëntaties kent zowel teelt in open grond als teelt onder glas. In dit hoofdstuk worden voor de verschillende indicatoren de drie oriëntaties apart geanalyseerd en wordt, waar mogelijk, een verdere opdeling gemaakt tussen de teelt in openlucht en onder glas.

Akkerbouw

 Hoofdstuk 6 (3 MB)

De akkerbouw omvat een brede waaier van gewassen: granen, nijverheidsgewassen (suikerbieten, vlas, koolzaad, enz.), aardappelen en droog geoogste peulvruchten. De analyse in dit hoofdstuk wordt toegespitst op de drie belangrijkste teelten: granen, aardappelen (exclusief pootaardappelen) en suikerbieten.

Afsluitende stukken

•  Begrippen en methodologische toelichtingen
•  Afkortingen

© Vlaamse overheid, Departement Landbouw en Visserij

Alle rechten voorbehouden. Overname van gedeelten van de tekst in publicaties met een educatief of wetenschappelijk doel is toegestaan mits de bron vermeld wordt:

Platteau J., Van Gijseghem D. & Van Bogaert T (reds.) (2010), Landbouwrapport 2010, Departement Landbouw en Visserij, Brussel.