Toelichting bij meldpunt scherp-ins bij runderen

Toelichting bij het meldpunt scherp-ins bij runderen

Oprichting van centraal meldpunt voor melding van “Scherp ins”

Het probleem van zwerfvuil (blikjes, metaal, plastic, …) in onze omgeving kent iedereen. Zeker de landbouwsector ondervindt hiervan de gevolgen (zwerfafval op weiden, …). Daarnaast wordt de veeteeltsector geconfronteerd met het specifiek probleem van “scherp in”. Het probleem ontstaat wanneer er blik of andere scherpe voorwerpen verhakseld worden bij de productie van ruwvoeder voor het rundvee (in hoofdzaak gras en maïs).

Een recente studie van de Universiteit van Wageningen toont aan dat in Vlaanderen jaarlijks meer dan 5000 koeien ziek worden door zwerfafval. Om een beter zicht te krijgen van de economische impact van dit probleem, richt het Departement Landbouw en Visserij een centraal meldpunt op.

Bewustmaking eerst

In 2017 en 2018 hebben verschillende partners sensibiliseringsacties rond zwerfvuil opgezet. De verschillende partners (OVAM, de landbouworganisaties Boerenbond en ABS, gemeenten) hebben afgelopen jaar elk op hun manier de aandacht op de problematiek gevestigd, o.a. via de zogenaamde “statiegeldalliantie”. Een propere buurt is goed voor iedereen, maar voor dieren kan dit van levensbelang zijn.

Zwerfvuil veroorzaakt het probleem van “scherp ins”

Bij “scherp in”, ook traumatische reticuloperitonitis genaamd, wordt de maagwand geperforeerd en ontsteekt de maagwand na het eten van scherp afval (blikjes, metaal, …). Deze kunnen in het veevoeder geraken (na inkuilen van ruwvoeder, vooral gras en maïs), maar ook op de weides zelf kunnen blikjes of ander zwerfvuil door het vee opgegeten worden. Een koe is - door de aard van zijn gestel - namelijk een niet-selectieve eter aan het voerhek.

Soms raakt niet alleen de maagwand, maar ook het middenrif, de hartstreek of de borst- of buikholte ontstoken. De symptomen zijn vaak a-specifiek waardoor de oorzaakiet direct wordt gevonden. De dieren worden ziek, verliezen gewicht en de melkproductie van de melkgevende koeien daalt als gevolg van een verminderde eetlust. Het kan zelfs in een aantal gevallen aanleiding geven tot de dood van het rund. Dit veroorzaakt dus dierenleed en economisch verlies voor de rundveesector.

We doen een beroep op de landbouwsector met het oog op een goede monitoring van de problemen met "Scherp ins"

Om de grootte van de problemen goed te kunnen inschatten, vragen we aan de landbouwers om ons zoveel mogelijk informatie door te geven. Hiervoor is er nu een specifiek formulier beschikbaar op de website van het Departement Landbouw en Visserij. Het invullen van het formulier is geheel vrijblijvend; er hangt geen financieel gevolg aan vast. Maar enkel door het zoveel mogelijk in te vullen krijgen we zicht op de reële gevolgen voor de Vlaamse landbouw! Een aantal velden zijn verplicht in te vullen, de andere zijn facultatief: raadpleeg het formulier.

Wat gebeurt er met de verzamelde meldingen?

Het doorgeven van ziekte of overlijden van een rund door scherp in is niet verplicht. Er hangt ook geen schadevergoeding aan vast. Maar enkel als er zoveel mogelijk gevallen worden gemeld krijgen we zicht op de reële gevolgen van scherp in voor de landbouwsector.

De meldingen worden verzameld en halfjaarlijks doorgegeven aan OVAM. Zij nemen de cijfers mee in hun berekeningen. Op die manier wordt het probleem van ‘scherp in’ veroorzaakt door zwerfvuil voor de landbouwsector in kaart gebracht.