Particuliere opslag: wat is dat?

(versie 6 mei 2020)

Soms worden producten uit de markt gehaald om ongewenste prijsdalingen te voorkomen en de landbouwmarkten te ondersteunen, bv. in crisissituaties. Die producten worden weer op de markt gebracht als de situatie voldoende verbeterd is. Dat kan je niet zomaar – dit is een uitzondering die Europees geregeld is (om de Europese markten in die uitzonderlijke situaties te ondersteunen, en valt onder de zgn. Gemeenschappelijke Marktordening (GMO)).

Er zijn twee mogelijkheden: particuliere opslag of openbare interventie. Bij particuliere opslag wordt per onderneming steun gegeven en moeten die dat aanvragen, de onderneming krijgt steun om haar eigen producten tijdelijk op te slaan en zo uit de markt te nemen.

Bij openbare interventie koopt Vlaanderen voor rekening van de EU de producten op (meer algemene maatregel).

Op 7 mei 2020 startte Vlaanderen met particuliere opslag ten gevolge van de coronacrisis (zie Persbericht dd. 6/5 Particuliere opslag van zuivelproducten en vlees start op 7 mei). Maar wat houdt dit allemaal in?

Particuliere opslag

Een van de manieren om de markt te ondersteunen is de particuliere opslag. Na toelating van Europa kunnen bedrijven vragen om bepaalde van hun landbouwproducten tijdelijk uit de markt te nemen en op te slaan. Deze bedrijven krijgen dan een vergoeding. Deze steun is mogelijk voor particuliere opslag van boter, mager melkpoeder, kaas, varkensvlees, suiker, rundvlees, schapen- en geitenvlees. Opgelet, elke keer wanneer de maatregel geactiveerd wordt, bepaalt de EU welke van deze producten uit de markt mogen worden gehaald. Het Departement Landbouw en Visserij zorgt voor het kader, verwerkt de dossiers en controleert alles.

Waarom? Uitzondering op de regel

Waarom zou je zoiets doen? Dit is normaalgezien verboden omdat de EU het principe van de vrije markt huldigt: producten moeten vrij worden geproduceerd en verhandeld zonder dat een onderneming of een lidstaat die markt mag verstoren. Dit vertrekt van de idee dat vrije concurrentie gunstig is voor consumenten. Vrije concurrentie zorgt er immers voor dat bedrijven een zo laag mogelijke prijs moeten bieden. Bovendien zijn ze verplicht om de kwaliteit van hun producten voortdurend op te drijven en steeds te innoveren om in de markt te blijven. Dat zorgt er op zijn beurt voor dat de Europese consument innovatieve producten van hoge kwaliteit kan blijven kopen.

Voor landbouwproducten wijkt men soms van dit principe af omdat het hier om levensnoodzakelijke goederen gaat. Want Europa wil er altijd voor zorgen dat elke burger voldoende kwaliteitsvolle voeding kan kopen tegen een betaalbare prijs – dat was trouwens dé reden waarom het Europese project van start ging. Om hierbij niet afhankelijk te zijn van landen buiten de EU wil men die voedselproductie in Europa veiligstellen door landbouwers een inkomen te garanderen. Plotse prijsdalingen op de markt kunnen er voor zorgen dat de boer ook geen eerlijke prijs krijgt voor zijn producten. Dit kan er voor zorgen dat boeren niet meer rendabel zijn en zouden moeten stoppen. Door steun te verlenen voor de particuliere opslag en zo de markt en de prijzen te ondersteunen, zorgt Europa ervoor dat er voldoende boeren blijven om voor onze voeding te zorgen.

Coronacrisis 2020

De coronacrisis is zo’n situatie die landbouwbedrijven in de problemen brengt: doordat consumenten niet zomaar meer naar de winkel kunnen, restaurants en cafés moeten sluiten, exportmogelijkheden zijn weggevallen ... geraken voedingsproducten niet meer verkocht. De grote hoeveelheden die horeca en bedrijfsrestaurants normaal afnemen, zijn weggevallen. Zo ontstaan overschotten en het gevolg is dat prijzen dan dalen omdat het aanbod groter is dan de vraag. Daarom heeft Europa nu groen licht gegeven voor de particuliere opslag van bepaalde landbouwproducten.

Wat doet het Departement Landbouw en Visserij?

Het departement staat van begin tot eind in voor de maatregel. Het behandelt de aanvragen van de bedrijven die een beroep willen doen op deze steun en zorgt voor de uitbetalingen. Het Departement voert ook controles uit: die zijn zowel nodig wanneer de goederen worden opgeslagen, als wanneer ze weer worden vrijgegeven. Ook tussendoor zijn controles nodig. Daarnaast wordt er ook geholpen bij de administratieve afhandeling van de dossiers. Niets ontsnapt dus aan de aandacht van de vele collega’s die hiermee bezig zijn.

Contact en info

Departement Landbouw en Visserij
Ellipsgebouw (4de verdieping) | Koning Albert II-Laan 35, bus 42 | 1030 Brussel
interventie@lv.vlaanderen.be    

Wettelijke basis: Verordening (EU) nr. 1308/2013 van de Raad van 17 december 2013.