Corona: maatregelen en veelgestelde vragen voor landbouw, tuinbouw, en zeevisserij

Alle maatregelen en antwoorden op veelgestelde vragen over de impact van de coronacrisis op de landbouw- en zeevisserijsector:

Nieuwe beslissingen of verduidelijkingen worden hier steeds aangevuld. Laatste aanpassing: 31 juli 2020 (Steunregeling sierteelt en aardappelsector)

Maatregelen voor land- en tuinbouwers

1. Maatregelen Departement Landbouw en Visserij

Welke maatregelen neemt het Departement Landbouw en Visserij?

Zuivel: ophaaltermijn AA-melk

Voor de zuivelsector wordt de verplichte ophaaltermijn van twee dagen van AA-melk verlengd naar drie dagen. Dit is ook de maximale tussentijd tussen twee ophalingen van ‘standaard’ melk. (Ministerieel Besluit Vlaamse Regering dd. 27/03/2020)

Droogte: versnelde uitbetaling

De dossiers van de uitzonderlijke zomer van 2019 worden versneld uitbetaald. Deze uitzonderlijke zomer van 2019 werd in juni 2020 door de Vlaamse regering als landbouwramp erkend. In totaal werden door landbouwers 1.233 tegemoetkomingsaanvragen ingediend tegen 30 juni 2020. De dossiers worden behandeld in het najaar van 2020. Het grootste deel van de dossiers zal eind december – begin januari een voorschot ontvangen.

Crisismaatregelen Europa

Naschoolse vorming / landbouwvorming

Naschoolse vorming kan ook vanop afstand georganiseerd worden.

De organisatie van alle opleidingen in kader van landbouwvorming is toegestaan, op voorwaarde dat er vooraf een door een externe preventieadviseur goedgekeurd veiligheidsplan voorgelegd wordt.

Zo wordt er verzekerd dat alle nodige veiligheidsmaatregelen gerespecteerd worden en dus de veiligheid van lesgevers en deelnemers maximaal wordt gegarandeerd.

Elk centrum en elke organisator draagt zelf de verantwoordelijkheid om de nodige maatregelen te nemen om de veiligheid van alle betrokkenen maximaal te verzekeren, op basis van het van het preventieluik van het Draaiboek voor de heropstart van de lessen van het volwassenenonderwijs

De volgende principes blijven voorop staan:

  • Risicoanalyse van de locatie waar de cursus of proef plaatsvindt;
  • Respecteren van de algemene hygiënevoorschriften:
    • social distancing;
    • handhygiëne;
    • mondmasker verplicht

Bij vragen kunt u Jean Steenberghen (jean.steenberghen@lv.vlaanderen.be) contacteren.

2. Crisismaatregelen Agentschap Innoveren & Ondernemen

VLAIO lanceerde in maart de hinderpremie en compensatiepremie. Het is echter niet langer mogelijk deze aan te vragen. Voor meer informatie neemt u best rechtstreeks contact op met VLAIO via de speciale infolijn 0800 20 555 tussen 9 en 12 uur en tussen 13 en 17 uur (op vrijdag tot 16 uur).

Overbruggingsrecht

Naast de hinder- en compensatiepremie van VLAIO heeft de Rijksdienst voor de sociale verzekering der zelfstandigen (RSVZ) ook het overbruggingsrecht als u zelfstandige in hoofdberoep of bijberoep bent: https://www.vlaio.be/nl/subsidies-financiering/subsidiedatabank/overbruggingsrecht-voor-zelfstandigen-coronavirus

Neem ook een kijkje in onze subsidiewijzer.

Zie ook: Maatregelen land- en tuinbouw door Coronacrisis (Agentschap Innoveren en Ondernemen).

4. Vacatures invullen samen met VDAB

Ik heb een tekort aan werkkrachten, bijvoorbeeld om mijn oogst binnen te halen, wat nu?

De bevoegde overheden hebben extra mogelijkheden geopend:

  • Verlenging van het maximum aantal toegelaten dagen seizoensarbeid: meer info in het Koninklijk Besluit van 9 april 2020.

  • Combinatie van tijdelijke werkloosheid, brugpensioen en personen in tijdskrediet of loopbaanonderbreking met activiteit in land- en tuinbouw (met behoud van 75% van hun daguitkering), studentenjobs zonder impact op jaarlijks quotum toegelaten uren, …
     
  • Het is toegestaan van 13 maart tot 13 juni 2020 de tijdelijke werkloosheidsuitkering te combineren met een andere activiteit (vrijwilligerswerk, aanvullende activiteit). Uitzendkrachten die normaal gesproken bij één en dezelfde gebruiker in dienst zouden blijven, kunnen bij wijze van uitzondering ook tot tijdelijke werkloosheid worden toegelaten tijdens de onderbreking van de activiteit door COVID-19 indien de contractuele band met de uitzendkracht wordt gehandhaafd. Meer informatie op de RVA-website.

Minister Crevits lanceerde een nieuwe website om land- en tuinbouwers en werkzoekenden of jobstudenten te matchen: www.vdab.be/helpdeoogst
Land- en tuinbouwers en veilingen die helpende handen zoeken, kunnen op deze website opgeven welke hulp ze zoeken. Gebruik je hierbij de #COVID19-hashtag dan zijn je vacatures extra snel terug te vinden door de werkzoekenden en jobstudenten in deze coronatijden. VDAB let hier ook extra op en contacteert ook zelf werkzoekenden en jobstudenten om hier een match te vinden.

Ook de beroepsorganisaties hebben initiatieven genomen. Zo heeft Boerenbond de website https://www.werkers.be gelanceerd waar mensen in tijdelijke werkloosheid en landbouwers die werkkrachten zoeken, elkaar kunnen vinden. ABS heeft het e-mailadres helpendehanden@absvzw.be aangemaakt, waar geïnteresseerden in een tijdelijke job in de landbouwsector zich kunnen aanmelden.

5. Opleidingen fytolicentie

Ik ben als teler verplicht een aantal opleidingen voor mijn fytolicentie te volgen, maar ik kan die nu niet volgen door de maatregelen in het kader van de coronacrisis. Wordt die periode verlengd?

Een eventuele verlenging wordt door de federale overheid beslist. Neem hiervoor contact met de FOD Volksgezondheid op het e-mailadres fytolicentie@health.fgov.be.

Eerdere maatregelen (uitstel verzamelaanvraag, hinderpremie, compensatiepremie, particuliere opslag)

1. Uitstel indieningsdatum verzamelaanvraag tot 15 mei

De uiterste indieningsdatum voor de verzamelaanvraag 2020 werd uitgesteld tot 15 mei, zie het nieuwsbericht over de verlenging van de indieningsdatum. De uitbetalingstermijnen van de voorschotten directe steun aan de landbouwers, die gebeuren voor het jaareinde, komen hier niet in het gedrang.

Uitstel van de uiterste indieningsdatum van 30 april naar 15 mei, betekent ook dat voor het activeren van betalingsrechten, voor aanvragen LV-agromilieumaatregelen, bio-hectaresteun en aanplantsubsidie boslandbouw, de percelen op 15 mei in gebruik moeten zijn bij de landbouwer. Landbouwers die de verzamelaanvraag al indienden met A-percelen die overgenomen worden door een andere gebruiker tussen 30 april en 15 mei, kunnen deze percelen dus niet meer gebruiken voor het activeren van betalingsrechten of voor aanvragen van agromilieu, bio-hectaresteun of boslandbouw. Landbouwers en consulenten kunnen de overnamedatum bij de gebruiker voor de hoofdteelt uiteraard wel nog aanpassen met een wijziging op e-loket. Consulenten kunnen deze dossiers gemakkelijk terugvinden via het ‘zoeken’-scherm van de verzamelaanvraag.

Daarnaast heeft dit uitstel ook gevolgen voor alle aanvragen die van de uiterste indieningsdatum afhankelijk zijn. Voor deze aanvragen verandert de uiterste datum ook naar 15 mei:

  • Aanvragen premie jonge landbouwer
  • Aanvragen brede weersverzekering
  • Aanvragen betalingsrechten uit reserve
  • Indienen overdracht van betalingsrechten
  • Aangifteplicht in het kader van het Mestdecreet

De vermindering met 1% per werkdag vertraging van alle rechtstreekse steunbedragen waarvoor de verzamelaanvraag dient als betalingsaanvraag, begon vanaf 16 mei. Bij indiening van de verzamelaanvraag na 9 juni was geen uitbetaling van steun meer mogelijk.

2. Uitstel wijzigingsdatum verzamelaanvraag tot 12 juni

De uiterste wijzigingsdatum van de verzamelaanvraag werd verplaatst van 31 mei naar vrijdag 12 juni, zie het nieuwsbericht over de verlenging van de wijzigingsdatum. Dit betekent dat eventuele openstaande of bijkomende overlappingen van percelen en incoherenties nog konden aangepast worden tot 12 juni.

Na het indienen van de verzamelaanvraag hadden landbouwers en consulenten nog tijd tot en met 12 juni om wijzigingen in te dienen zonder verlaging van de uitbetaling, op voorwaarde dat de verzamelaanvraag zelf tijdig was ingediend.

Verder was 12 juni ook de uiterste datum voor:

  • Toevoegen van Ecologisch aandachtsgebied (EAG). Er kan maximaal EAG geactiveerd worden als op 12 juni aangegeven is in de verzamelaanvraag.
  • Oplossen van grafische overlappingen zonder korting.
  • Oplossen van incoherenties in het dossier zonder korting.

3. Peildatum voor hoofdteelt 31 mei

De peildatum om te bepalen wat de hoofdteelt is en wie een perceel in gebruik heeft voor de hoofdteelt, bleef 31 mei. Deze datum is onder meer belangrijk in het kader van de brede weersverzekering.

4. Hinderpremie

Opgelet: u kunt de hinderpremie niet langer aanvragen.

Voldoet u aan alle voorwaarden, dan heeft u recht op een hinderpremie. Land- en tuinbouwbedrijven die voorzien in detailhandel, recreatie of horeca-activiteiten kunnen een beroep doen op de hinderpremie van 4.000 euro. Het gaat dan bijvoorbeeld om een hoeveterras, boerenmarkt of bloemenkwekerij met verkoop aan particulieren die gesloten zijn. Hoevewinkels die voedingsproducten zoals zuivel, vlees of groenten verkopen mogen openblijven want dit zijn essentiële diensten. De corona hinderpremie bedraagt 4.000 euro voor bedrijven met een fysieke inrichting die verplicht volledig moeten sluiten. Vanaf 6 april 2020 tot het einde van de coronamaatregelen geldt dat alle ondernemingen en zelfstandigen die tot en met 5 april de corona-hinderpremie hebben gekregen, automatisch 160 euro krijgen per verplichte sluitingsdag die samenvalt met een normale openingsdag, zoals die van toepassing was voor 14 maart 2020. Wie recht had op de corona-hinderpremie, hoeft daarvoor dus geen nieuwe aanvraag te doen. Als de verplichte sluitingsmaatregelen worden opgeheven, wordt de rekening gemaakt en wordt het bedrag vanaf 6 april tot het einde van de maatregelen in één keer betaald. Wanneer dat precies zal gebeuren, is nog niet duidelijk. De corona-hinderpremie is belastingvrij.

Deze premie wordt uitbetaald door het Agentschap Innoveren en Ondernemen.
Meer informatie over de hinderpremie vindt u op de website van het Agentschap Innoveren en Ondernemen.

5. Compensatiepremie

Opgelet: u kunt de compensatiepremie niet langer aanvragen.

Voldoet u niet aan de voorwaarden voor de hinderpremie, dan heeft u recht op een eenmalige compensatiepremie van 3000 euro. Ondernemingen komen in aanmerking als ze niet verplicht werden om te sluiten, maar een zwaar omzetverlies hebben geleden door de genomen coronamaatregelen. De omzetdaling is minstens 60% tijdens de periode tussen 15 maart en 30 april 2020, in vergelijking met dezelfde periode in 2019.

Het gaat bijvoorbeeld over bedrijven in de evenementensector, medische en paramedische beroepen, winkels in essentiële diensten die veel minder bezoekers krijgen, schilders of loodgieters die alleen nog dringende herstellingswerken mogen uitvoeren,… Ook starters komen in aanmerking, als zij een omzetdaling hebben van minstens 60% ten opzichte van hun neergelegd financieel plan.

Ondernemingen kunnen de compensatiepremie aanvragen bij het Agentschap Innoveren en Ondernemen: corona-compensatiepremie.

6. Particuliere opslag van zuivelproducten en vlees

Tot 30 juni 2020 konden aanvragen voor de particuliere opslag van bepaalde zuivelproducten (mageremelkpoeder, boter en kaas) en bepaalde vleesproducten (runds-, geiten- en schapenvlees) bij het Departement Landbouw en Visserij worden ingediend.  Deze Europese marktmaatregel heeft als doel het verstoorde evenwicht tussen vraag en aanbod te herstellen en de marktprijzen voor de betrokken producten te stabiliseren.

Alle informatie over de producten die in aanmerking komen, de steunbedragen en aanvraagmodellen vindt u terug op Landbouwbeleid/Landbouwbeleid EU/Certificaten, restituties en interventies/Interventie

7. VLIF: waarborgregeling en versnelde uitbetaling

Opgelet: u kunt de VLIF-waarborgregeling niet langer aanvragen.

  • Er werd een VLIF-waarborgregeling ingevoerd van maximaal 80 procent van het subsidiabele kredietbedrag voor landbouwbedrijven met brutobedrijfsresultaat van minimaal 40.000€ per bedrijfsleider. Meer info op VLIF-waarborgregeling Covid19.

  • Tot en met 30 september 2020 kunt u als land- of tuinbouwer een steunaanvraag indienen.
     

  • Het Departement Landbouw en Visserij betaalt ook de lopende VLIF-investeringsdossiers versneld uit. 

8. Steunregeling sierteelt en aardappelsector

Opgelet: u kunt niet langer een aanvraag indienen voor compensatie voor de sierteelt en aardappelsector.

Het Vlaams noodfonds kent 35 miljoen euro toe aan de sierteelt- en de aardappelsector. Beide sectoren zijn zwaar getroffen door de coronacrisis. Siertelers hebben een deel van hun bloemen en planten moeten vernietigen en aardappeltelers krijgen een deel van hun bewaaraardappelen niet verkocht en moeten deze afvoeren voor bijvoorbeeld vergisting of als dierenvoeder.

De aanvraagformulieren gedetailleerde voorwaarden zijn hier beschikbaar:

  • Sierteelt: 25 miljoen euro voor de professionele siertelers die meer dan de helft van hun omzet halen uit de sierteeltproductie. Het grootste deel van het budget is bestemd voor het vergoeden van planten die niet tijdig verkocht konden worden en waarvan de marktwaarde volledig verloren is gegaan zoals azalea, perk-terras-balkonplanten, snijbloemen, kamerplanten en jong plantgoed.

  • Aardappelen: 10 miljoen euro voor de aardappeltelers die momenteel nog een aanzienlijke hoeveelheid eigen aardappelen in de schuur hebben liggen. Daarbovenop komt ook voor de aardappeltelers nog bijna 13 miljoen euro van de Europese middelen die toegevoegd worden aan de directe inkomenssteun.

U moet uw aanvraag voor aardappelen indienen tegen 28 augustus 2020 en voor sierteelt tegen 11 september 2020.

Maatregelen zeevisserij

U krijgt als reder de mogelijkheid om tijdelijk niet meer uit te varen. Door die maatregel kunt u aanbod en vraag beter op elkaar afstemmen. Op basis van het segment waartoe u behoort kunt u beroep doen op een vergoeding. U kunt deze stilligvergoeding aanvragen per week en dit voor maximaal drie weken in de periode van 1 mei 2020 tot en met 31 augustus 2020. U moet daarvoor aan enkele voorwaarden voldoen. Als u de volledige stilleggingsperiode hebt doorlopen, kunt u de steun aanvragen.

Raadpleeg meer informatie over de stilligvergoeding (nieuwsbericht 29 mei 2020)

Zie ook: Tijdelijke stillegging visvangst (nieuwsbericht 15 mei 2020)

Aanpassingen dienstverlening Departement Landbouw en Visserij

1. Bereikbaarheid en aanpassingen werking Departement Landbouw en Visserij

Kan ik nog een beroep doen op de diensten van het Departement Landbouw en Visserij?

Onze dienstverlening blijft gegarandeerd, maar om elk besmettingsrisico te vermijden werken we zo veel mogelijk digitaal. Poststukken worden behandeld, maar we vragen begrip voor eventuele kleine vertragingen. U kunt ons bereiken via e-mail en telefoon of via het contactformulier op onze website.

2. Bedrijfsbezoeken en controles

Voert het departement nog controles en bedrijfsbezoeken uit?

Bedrijfsbezoeken en controles werden tot 4 mei tot een minimum beperkt maar worden nu terug opgebouwd. Er wordt altijd op voorhand contact opgenomen met het bedrijf om de veiligheid samen te overlopen.

Elke controle of bedrijfsbezoek is op maat, dus bespreek zeker uw vragen of bezorgdheden vooraf onze medewerker. 

Als de controle of het bedrijfsbezoek doorgaat, doen we er alles aan om de risico’s zoveel mogelijk te beperken.

Onze medewerkers zullen de controle zo kort mogelijk houden en zich houden aan alle hygiënevereisten (bv vóór en na de controle de handen ontsmetten, mondmasker verplicht, …).

Wij vragen u:

  • onze medewerker in geen geval de hand te schudden,
  • minstens anderhalve meter afstand te houden met onze medewerker,
  • de documenten op voorhand klaar te leggen op een tafel of bureau, en dit op veilige afstand. Er kan ook gevraagd worden de documenten in te scannen en door te e-mailen.
  • onze medewerker tijdens het volledige bezoek door slechts één persoon te begeleiden (steeds dezelfde),
  • ons achteraf op de hoogte te brengen als zich een besmetting heeft voorgedaan bij een medewerker van uw bedrijf die contact heeft gehad met iemand van ons departement.

Als de controleur vindt dat de situatie voor hem onveilig zou zijn, bv. omdat de veilige afstand niet kan gegarandeerd worden of omdat er Covid 19 besmettingen op uw bedrijf zijn vastgesteld, kan hij beslissen de controle niet te laten doorgaan.

Bedrijfsbezoeken die worden uitgevoerd, bijvoorbeeld in het kader van adviesverlening inzake vergunningen of boekhoudingen, zullen onder dezelfde voorwaarden verlopen zoals hier boven werd verduidelijkt.

3. Studiedagen en infosessies

Worden er nog studiedagen georganiseerd?

Alle fysieke studiedagen en bijeenkomsten met grotere groepen worden geannuleerd tot tegenbericht. Waar mogelijk worden deze vervangen door een digitaal alternatief. Blijf op de hoogte via onze activiteitenagenda.

4. Import- en exportcertificaten

Kan ik nog import- en exportcertificaten aanvragen?

De dienstverlening voor certificaten wordt licht aangepast, maar blijft wel gegarandeerd. Voor meer info, zie Corona: dienstverlening voor certificaten licht aangepast maar gegarandeerd.

5. Bio-importcertificaten

Kan ik mijn bio-importcertificaten nog laten controleren?

De controle van de bio-importcertificaten gebeurt nu volledig elektronisch via Traces. Meer informatie op de webpagina Bio > Import.

6. Controles bio

Worden er nog biocontroles uitgevoerd?

De erkende bio-controleorganen garanderen (binnen de mate van het mogelijke) de controles en bijhorende certificering. Waar mogelijk worden controles op afstand (remote auditing) uitgevoerd. Voor meer vragen kan u terecht bij uw controleorgaan. Voor overige vragen i.v.m. biocontroles kan u steeds terecht bij bio@lv.vlaanderen.be.

7. Zaadlabo Merelbeke

Kan ik nog een beroep doen op het zaadlabo in Merelbeke?

Het zaadlabo blijft operationeel, maar om de verplichte sociale afstand te respecteren wordt de bezetting in het labo beperkt. De analysecapaciteit zal dus een stuk lager liggen waardoor de gemiddelde analysetermijn iets langer zal duren.

Veelgestelde vragen over uw landbouwactiviteit

1. Mag ik als landbouwer mijn velden nog gaan bewerken?

Als land- of tuinbouwer zorgt u voor de voedselvoorziening. U mag uw activiteiten onverminderd voortzetten mits inachtneming van de gezondheidsvoorschriften (social distancing, handen wassen, …).

2. Ik ben landbouwer in bijberoep en mijn velden liggen op ruime afstand van waar ik woon. Mag ik mijn velden nog gaan bewerken?

Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen landbouwers in hoofd- of bijberoep. Zowel landbouwers in hoofdberoep als landbouwers in bijberoep staan in voor onze voedselproductie en zijn dus prioritair. Ze mogen dan ook hun velden gaan bewerken.

3. Mag ik de landsgrens nog over om mijn percelen te gaan bewerken?

Ja, dat mag. De overheid heeft een speciaal vignet gemaakt, zodat u vlot de grens over kan. Alle info en het vignet zelf vindt u op onderstaande linken.

Zie ook: 

4. Mag ik als loonarbeider nog werken uitvoeren bij een landbouwer?

Voor zover partnerdiensten zoals loonwerk de essentiële sectoren in staat stellen om hun diensten aan de bevolking te blijven leveren, mogen ze hun diensten blijven aanbieden, maar enkel B2B, in het kader van hun bestaande commerciële relaties. Meer info op de site van de federale overheid https://www.info-coronavirus.be/nl/faq.   

U doet er wel goed aan de overeenkomst die u met de landbouwer hebt als bewijs mee te nemen. Als u geen schriftelijke overeenkomst hebt opgemaakt, lijkt het aangewezen die alsnog op schrift te zetten als bewijs bij een eventuele controle. Dat zal het zowel voor u als voor de controlerende instanties vergemakkelijken.

5. Mag ik een familielid die landbouwer is, gaan helpen op zijn landbouwbedrijf?

Ja, de FOD Volksgezondheid erkent dit als een essentiële verplaatsing. Voor meer informatie over essentiële verplaatsingen: zie de website info-coronavirus.be (Federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu)

6. Tijdelijke niet-landbouwactiviteiten op landbouwpercelen

Door de diverse coronamaatregelen neemt de vraag naar open ruimte sterk toe. Niet enkel voor jeugdkampen maar ook vanuit bijvoorbeeld horeca of sportverenigingen worden de landbouwers aangesproken voor het gebruik van hun landbouwpercelen voor niet-landbouwactiviteiten. Belangrijk is wel dat deze activiteiten tijdelijk van aard zijn. Bovendien zal de inrichter van de activiteit ook rekening moeten houden met andere geldende wetgevingen die gecorreleerd zijn aan de niet-landbouwactiviteit.

7. Zorggasten op zorgboerderijen

Algemene richtlijnen voor zorggasten die op zorgboerderijen aanwezig zijn:

  • welzijns- en zorgvoorzieningen: worden geïnformeerd door het beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
  • scholen en Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB's): worden geïnformeerd door het Onderwijs en Vorming
  • kunnen snel wijzigen door de situatie op het terrein
  • verschillend afhankelijk van de doelgroep, de sector, en de woonsituatie van een persoon

Wanneer een zorggast terug op een zorgboerderij aan de slag kan gaan, hangt dan ook af van meerdere factoren:

  • de richtlijnen die gelden voor een bepaalde welzijns- en zorgsector
  • de richtlijnen die gelden voor de CLB’s
  • de woonsituatie van de zorggast
  • een akkoord van drie betrokken partijen:
    • de zorggast zelf moet bereid zijn om opnieuw te starten op de zorgboerderij en moet zich daar veilig bij voelen
    • de welzijns- en zorgvoorziening die de zorggast begeleidt, moet de tijd hebben om de zorggast te begeleiden
    • de zorgboer zelf moet akkoord gaan om zorggasten opnieuw toe te laten op de zorgboerderij

Om te weten wanneer een zorggast opnieuw kan en wil starten op een zorgboerderij, neemt de zorgboer dan ook best contact op met de welzijns- en zorgvoorziening of met het CLB die de zorggast begeleidt.

Geregistreerde groene zorginitiatieven worden door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap steeds rechtstreeks op de hoogte gebracht van de richtlijnen. Indien een persoon met een handicap als zorggast aanwezig is en noch door een welzijns- en zorgvoorziening, noch door een CLB wordt begeleid, kan de zorgboer van het geregistreerde groene zorginitiatief met zijn/haar vragen steeds terecht op de VAPH-lijn op het telefoonnummer 02 249 36 66.

8. Overige richtlijnen en adviezen

Zie ook: