Demonstratieprojecten duurzame landbouw: oproep 2016

Het Departement Landbouw en Visserij doet in het kader van het Programmeringsdocument voor Plattelandsontwikkeling een oproep voor het indienen van demonstratieprojecten rond de thema’s:

  • Alternatieve verdienmodellen
  • Smart Farming
  • Klimaatmitigatie

Deze oproep richt zich uitsluitend naar organisaties en instellingen zonder commerciële doeleinden. Om demonstratieprojecten uit te voeren moet een vereniging erkend zijn als centrum voor sensibilisering van meer duurzame landbouw.

Over de demonstratieprojecten

Het doel van demonstratieprojecten is landbouwers en tuinders bewust te maken van nieuwe mogelijkheden op het vlak van duurzame praktijken en technieken en ze door demonstraties in de praktijk ingang te doen vinden op onze Vlaamse bedrijven. In de demonstratieprojecten wordt vooral het sensibiliseren van landbouwers en tuinders beoogd: er wordt veel belang gehecht aan het doen toepassen van de nieuwe inzichten uit de projecten bij de landbouwers en de tuinders zelf. Daartoe kan het werken met voorbeeldbedrijven of met groepen die samenkomen op praktijkbedrijven een belangrijke hefboom zijn. Het zo goed en zo ruim mogelijk bereiken van het doelpubliek over heel Vlaanderen moet nagestreefd worden. Samenwerking tussen complementaire partners is in dat opzicht ten zeerste aanbevolen.

De relevantie van het onderwerp van het ingediende demonstratieproject als bijdrage tot meer duurzame landbouw moet al door wetenschappelijk onderzoek of meetbare praktijkervaring aangetoond zijn en moet gedocumenteerd worden in de aanvraag. De acties in de projectaanvraag moeten met realiteitszin betreffende uitvoerbaarheid zijn opgevat. Samenwerking tussen enerzijds partners georiënteerd op communicatie met landbouwers en tuinders, en die bekwaam zijn tot het begeleiden van voortrekkers en anderzijds technisch-wetenschappelijke experts die de technieken kunnen verantwoorden, wordt aanbevolen.

Het sensibiliseringseffect naar de doelgroep zal nagegaan worden aan de hand van het plan van aanpak, de frequentie van de demonstratieactiviteiten, de spreiding van de demonstratieactiviteiten in functie van het doelpubliek over Vlaanderen en het materiaalgebruik. De communicatieactiviteiten moeten gedetailleerd toegelicht worden in de projectaanvraag. Een aantal realistische prestatie-indicatoren moet eveneens aangeduid worden. Enkel effectief uitvoerbare activiteiten mogen opgenomen worden in het activiteitenprogramma. Activiteiten waarvoor nog onzekerheden blijven of toelatingen nodig zijn, worden bij voorkeur geweerd.

Thema’s oproep 2016

 De projecten moeten kaderen in één van de volgende thema’s.

1. Alternatieve verdienmodellen in land- en tuinbouw

De voorbije jaren werden heel wat land- en tuinbouwsectoren geconfronteerd met een (te) lage rentabiliteit. Een opmerking die dan regelmatig terugkwam, is dat zowel de sector zelf als de individuele land- en tuinbouwers meer moeten inzetten op het uitwerken en opzetten van alternatieve verdienmodellen. Versta hieronder een andere wijze waarop de sector/een bedrijf geld verdient met de activiteiten die het ontplooit.

Afzet via een vaste afnemer die zich in het afzetkanaal van producent tot consument meestal nog een heel eind van de eindgebruiker situeert, kadert men veelal als een klassiek businessmodel. Alternatieve verdienmodellen gaan er doorgaans vanuit dat de toegevoegde waarde die in het afzetkanaal van riek tot vork ontwikkeld wordt, op één of andere manier in grotere mate bij de producent terechtkomt. 

Potentiële alternatieve businessmodellen bruikbaar in de land- en tuinbouw kunnen heel uiteenlopend zijn en dit naargelang de (sub)sector, de productiestructuur op sector- en bedrijfsniveau, de competenties en interesses van de bedrijfsleiders, de nabijheid van de consumenten … Demonstratieprojecten binnen dit thema illustreren één of meerdere alternatieve businessmodellen aan de hand van bestaande praktijkvoorbeelden in de Vlaamse land- en tuinbouwsector. Er wordt uitgebreid aandacht besteed aan zowel de praktische, bedrijfsorganisatorische aspecten als aan de financieel-economische aspecten van het gedemonstreerde businessmodel.

2. Smart Farming

Demonstratieprojecten binnen dit thema tonen aan wat de mogelijkheden en concrete toepassingen van Smart Farming, zoals precisielandbouw en Precision Livestock Farming, in Vlaanderen zijn.

Smart Farming is, in een context van enerzijds stijgende kosten voor onder andere brandstof, grondstoffen en personeel en anderzijds een sterk groeiende vraag naar kwalitatief hoogwaardig voedsel in combinatie met een minimale druk op milieu, welzijn en omgeving, veel meer dan een nuttige optionele techniek. Het voldoen aan steeds hogere eisen gaat immers hand in hand met een steeds hoger niveau van precisie, automatisering en technologie.

Demonstratie van innovatieve technieken of technologieën die zorgen voor een verdere verduurzaming van de sector komt in aanmerking binnen dit thema. Hier kan aan nieuwe technologieën zoals drones, GPS-systemen, apps, meetsensoren, identificatiechips, melkcomputers … gedacht worden. Deze nieuwe technieken met een duidelijk positieve milieu- en/of welzijnsimpact zijn al concreet in de praktijk toepasbaar.

Klimaatmitigatie in de landbouw

Via:

  • een beter stal- en mestbeheer (bv. emissiearme stalsystemen en –vloeren),
  • een verminderd/beter gebruik van (hernieuwbare) energiebronnen,
  • mitigatiemaatregelen in de veeteelt (voederstrategieën, productiviteitsstijging door genetica, diergezondheid, stressreductie …),
  • maatregelen op vlak van bedrijfsmanagement (professionalisering, keuze voor duurzame landbouwsystemen …),

kan de Vlaamse land- en tuinbouwsector haar klimaatimpact verminderen. Door demonstratie van concrete, haalbare en in onderzoek bewezen reductiemaatregelen worden land- en tuinbouwers gesensibiliseerd om de broeikasgasuitstoot (CO2-, lachgas- en/of methaanemissies) op hun bedrijf te reduceren.

Praktische informatie

De aanvraag van het demonstratieproject gebeurt via de aanvraagformulieren die terug te vinden zijn op de website www.vlaanderen.be/landbouw/demo onder ‘Oproep 2016’. De projectaanvragen moeten aangetekend verstuurd worden in twee losbladige exemplaren en één digitaal exemplaar en dit ten laatste op vrijdag 23 september 2016 (= postdatum 23 september 2016) naar:

Vlaamse overheid
Departement Landbouw en Visserij
Afdeling Voorlichting, Doelgroepenbeleid en Kwaliteit Plant
t.a.v. Gilbert Crauwels, afdelingshoofd
Ellipsgebouw
Koning Albert II-laan 35 bus 40
1030 Brussel

Via e-mail moet een digitaal exemplaar bezorgd worden aan els.lapage@lv.vlaanderen.be  en
carine.gilot@lv.vlaanderen.be .

Projectaanvragen van niet-erkende centra worden aanvaard onder voorbehoud dat de erkenningsaanvraag wordt ingediend ten laatste op de uiterste datum van indienen van de projectaanvraag.

Een jury samengesteld uit ambtenaren van de Vlaamse overheid, eventueel aangevuld met externen, zal de tijdig ingediende demonstratieprojecten beoordelen op hun inhoudelijke waarde en op hun sensibiliserend effect voor de land- en tuinbouwers (bereik doelpubliek, kwaliteit projectvoorstel, verwacht sensibiliseringseffect, aanwezigheid technisch-wetenschappelijke basis, geschiktheid uitvoerders). Na jurering en toewijzing kan de jury verfijning van het project vragen.

Een projectgroep zal het project mee begeleiden en helpen uitdragen. Het is aangewezen in een projectgroep samen te werken met zo veel mogelijk actoren die op het vlak van het betreffende thema en voor de te demonstreren techniek in Vlaanderen actief zijn, zowel in het wetenschappelijk onderzoek of het praktijkonderzoek, als in de groeps- of individuele voorlichting of ook in de toeleveringssector. Deze projectgroep zal mee de nieuwe duurzame techniek uitdragen in Vlaanderen. Een voorstel van samenstelling van de projectgroep wordt toegevoegd aan de projectaanvraag en wordt mee geëvalueerd. De keuze van de definitieve projectgroep gebeurt na selectie van het project in overleg met de administratie.

Samenwerking met toeleveranciers als partner die de inhoud van het demonstratieproject blijvend willen uitdragen, is een mogelijkheid die evenwel gedetailleerd omschreven moet worden. Er moet op gelet worden dat er geen vermenging is met commerciële belangen.

De begroting voor het demonstratieproject moet opgemaakt worden op basis van de geschatte reële kosten. Na afloop van het project zijn deze kosten te bewijzen. De tussenkomst van de overheid is beperkt tot maximaal 100.000 euro aan bewijsbare kosten per project. De projecten worden betoelaagd ten belope van maximaal 100% van de totale projectkosten, met uitzondering van de overheadkosten die niet worden gesubsidieerd.

De duur van de uitvoeringsperiode van de demonstratieprojecten is maximaal twee jaar en kan ingaan ten vroegste op 1 januari 2017 en ten laatste op 1 juli 2017. De projecten kunnen lopen uiterlijk tot 30 juni 2019.

Contact

Els Lapage | Tel. 02 552 78 71
els.lapage@lv.vlaanderen.be
www.vlaanderen.be/landbouw

Woordvoerder Landbouw en Visserij
Nele Vanslembrouck | Tel. 02 552 77 17
nele.vanslembrouck@lv.vlaanderen.be

Persverantwoordelijke Landbouw en Visserij
Eef Goossens | Tel. 02 552 77 67
eef.goossens@lv.vlaanderen.be

Meer info over het beleidsdomein Landbouw en Visserij:

Het beleidsdomein Landbouw en Visserij valt onder de bevoegdheid van Joke Schauvliege: Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw.

Het beleidsdomein Landbouw en Visserij maakt deel uit van de Vlaamse overheid en omvat het departement Landbouw en Visserij, het Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek (ILVO), het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) en de Strategische Adviesraad voor Landbouw en Visserij (SALV).

Meer info kan u vinden op www.vlaanderen.be/landbouw