Onzekerheid over oorlog in Oekraïne knaagt aan de landbouwconjunctuur

De conjunctuurindex van de Vlaamse land- en tuinbouw daalt stevig in het voorjaar van 2022. De tevredenheid over de afgelopen zes maanden krijgt een knauw. De verwachtingen voor de komende 6 maanden zakken zelfs naar een dieptepunt sinds de start van de bevragingen in 2007. De Russische inval in Oekraïne is een belangrijk element dat het negatieve gevoel van de land- en tuinbouwers helpt te verklaren. Dat blijkt uit de landbouwconjunctuurenquête, waaraan 514 landbouwers uit het Landbouwmonitoringsnetwerk (LMN) in maart 2022 hebben deelgenomen. Vanuit Europa zijn steunmaatregelen goedgekeurd en Vlaams minister van Landbouw en Voeding Hilde Crevits kondigt ook extra steun vanuit Vlaanderen aan.

Landbouwconjunctuurindex 2022

De conjunctuurindex is gezakt van 79 naar 65. De index kan gaan van 0 tot 200. Bij een waarde van 100 zijn er evenveel positieve als negatieve antwoorden. De daling doet zich voor bij op een na alle deelsectoren. De vleesveesector tuimelt van een hoog niveau naar beneden, de index van groenten in openlucht en groenten onder glas bereikt een nieuw laagterecord, de varkenssector stijgt weliswaar, maar blijft op een bijzonder laag niveau acteren. 

Vlaams minister van Landbouw en Voeding Hilde Crevits: “Landbouwers zijn heel bezorgd over de stijgende kosten van voornamelijk voeder, meststoffen en energie door de oorlog in Oekraïne. De crisis kan tot ernstige marktverstoringen leiden bij landbouw- en voedingsproducten. Ook de toenemende inflatie en het verlies van koopkracht bij de consument baren zorgen. Europa heeft ondertussen een steunpakket beloofd en ook Vlaanderen zal extra inspanningen leveren om de land- en tuinbouwsector in moeilijke tijden te steunen.”

Zoals gebruikelijk in de voorjaarsenquête daalt het aantal landbouwers die de afgelopen 6 maanden belemmeringen hebben ondervonden. De verbetering is voornamelijk te danken aan een gunstigere inschatting van de weersomstandigheden. Varkenshouders en fruittelers melden de meeste belemmeringen, waaronder financiële en afzetproblemen. Beperkingen vanuit de overheid komen opvallend vaak terug bij producenten van dierlijke sectoren. Hier speelt waarschijnlijk het stikstofakkoord een belangrijke rol waarbij landbouwbedrijven strengere milieunormen krijgen opgelegd, en waarbij de meest vervuilende bedrijven de deuren moeten sluiten. Groentetelers vrezen dan weer de aanscherping van de bemestingsregels in 2022. 

Ondanks de daling van de conjunctuurindex bij de meeste sectoren, daalt het aandeel van land- en tuinbouwers die het komende jaar investeringen plannen niet. Sectoren waarin de prijsvorming goed is gegaan, zoals akkerbouw en vleesvee, kennen zelfs een stijging in de geplande investeringen. Bij de varkenssector zien we de omgekeerde beweging: slechts 12% van de ondervraagde varkenshouders plant binnen het jaar een of meerdere investeringen.

Het rapport is beschikbaar op de website Landbouwcijfers.