Opvolging niet verzekerd in de varkenssector

Bijna de helft van de bedrijfsleiders met een gespecialiseerd afmestbedrijf in de Vlaamse varkenssector is 50 jaar of ouder en heeft daarenboven geen opvolger. Fokbedrijven lijden dan weer het sterkst onder de crisis. Dat blijkt uit twee nieuwe rapporten op basis van een grootschalige enquête van het Departement Landbouw en Visserij, waaraan bijna 1.200 varkenshouders in het najaar van 2016 deelnamen.

De gemiddelde leeftijd van de bedrijfsleiders hangt sterk af van het bedrijfstype. De bedrijfsleiders van gespecialiseerde fokbedrijven zijn met 42,7 jaar gemiddeld het jongst. Voor bedrijfsleiders van afmestbedrijven onder contract loopt dat op tot 52,5 jaar. Afmestbedrijven zijn veelal klein en de opvolging is niet verzekerd. 43% van de bedrijfsleiders van afmestbedrijven zonder contract en 47% van de afmestbedrijven onder contract is 50 jaar en ouder en heeft geen opvolger. De bedrijfsleider en de partner werken vaker buitenshuis om een leefbaar inkomen te garanderen. De inzet van externe arbeid blijft beperkt.

Fokbedrijven hebben volgens de enquête het sterkst te lijden onder lage marktprijzen. 74% signaleert dat het lage inkomen een probleem is, 69% gaat gebukt onder inkomensonzekerheid en 42% kampt met financiële problemen en schuldenlast. Vier op de tien fokbedrijven hebben een betalingsachterstand bij een veevoederfabrikant. 91% ondernam al acties om aan betalingsverplichtingen te voldoen, zoals privé- en bedrijfspaargeld gebruiken, besparen op privébestedingen van het gezin of investeringen uitstellen. Fokbedrijven zijn bijzonder kwetsbaar in tijden van crisis. Ze zijn de laatste jaren getroffen door zeer lage biggenprijzen. Daarnaast kampt een aantal, ook als gevolg van de verplichte groepshuisvesting voor zeugen, met een grote investeringslast.

Nog uit de enquête blijkt dat jonge varkenshouders het meest openstaan voor samenwerking. Twee derde van de bedrijfsleiders van 35 tot 39 jaar weet wat de Vlaamse Producentenorganisatie Varkenshouderij inhoudt en één op de vijf was al lid op het moment van de enquête.Bij alle niet-contractproducenten samen is maar 44% op de hoogte van het initiatief en 10% lid. Fok-, halfgesloten en gesloten bedrijven zijn significant beter op de hoogte dan afmestbedrijven.

Het vertrouwen van varkenshouders in de toekomst van de sector en het bedrijf varieert. De negatieve reacties overheersen licht. Bedrijfsleiders van 50 jaar en ouder met een opvolger en bedrijfsleiders jonger dan 35, zijn het meest positief. Bedrijfsleiders van 50 jaar en ouder met opvolger hebben een groter en meer leefbaar bedrijf en maken dat klaar voor de generatiewissel. Bij een aantal van de bedrijfsleiders jonger dan 35 jaar zijn de ouders nog actief en betrokken bij het bedrijf, en dat heeft een positieve impact.

Uit de antwoorden op de afsluitende open vraag blijkt onder meer dat veel varkenshouders zich de zwakke schakel in de keten voelen. Ze vinden dat de marges niet gelijk verdeeld zijn en dat ze geen eerlijke vergoeding ontvangen.

De enquête bij varkenshouders maakt deel uit van het actieplan dat het licht zag na de G30-varkenstop over de toekomst van de Vlaamse varkenssector begin 2016.

De drie rapporten over de enquête zijn beschikbaar op www.vlaanderen.be/landbouw/studies.

Meer informatie

Woordvoerder Landbouw en Visserij
Nele Vanslembrouck | Tel. 0498 94 58 71 of 02 552 77 17
nele.vanslembrouck@lv.vlaanderen.be

Persverantwoordelijke Landbouw en Visserij
Bart Merckaert | Tel. 02 552 73 50
bart.merckaert@lv.vlaanderen.be

Meer info over het beleidsdomein Landbouw en Visserij:

Samen met de minister stippelt het Departement Landbouw en Visserij het beleid uit rond land- en tuinbouw, zeevisserij en platteland. Het departement voert dit beleid uit, controleert en evalueert het.

Daarvoor werkt het departement ook samen met het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) en de Strategische Adviesraad voor Landbouw en Visserij (SALV). Het Departement Landbouw en Visserij, ILVO, VLAM en SALV vormen samen het beleidsdomein Landbouw en Visserij.

Meer info kan u vinden op www.vlaanderen.be/landbouw