Tekstalternatief filmpje gecertificeerd pootgoed

Samenvatting

De hele cyclus van de pootgoedcertificering.

Locaties: Landbouwbedrijven: bij Carl (De Haan) en bij Arsène (Boekhoute), ILVO-controlevelden, Ellipsgebouw.

Introductie

Een pootaardappelveld  in de buurt van een rustiek dorpje.
Sfeerbeelden uit opslagplaatsen voor pootgoed bij Carl en Arsène.

Voice-over: De Vlaamse overheid controleert elk jaar de aardappelen die geteeld worden om verder te vermeerderen, de zogenaamde pootaardappelen. De productie van deze aardappelen is het resultaat van instandhouding. Er bestaat prebasispootgoed, basispootgoed en gecertificeerd pootgoed. De controle gebeurt in elke stap van het certificeringproces door officiële keurmeesters van de Vlaamse overheid.
Pas na certificering mag het pootgoed in de handel gebracht worden.
De pootgoedtelers worden erkend door de Vlaamse overheid, mits ze aan de gestelde voorwaarden voldoen. In de winterperiode geven ze de percelen op die ze zullen gebruiken. Deze percelen mogen gedurende de 3 voorgaande jaren geen aardappelteelt gedragen hebben.

Grondstaalname

Bart neemt grondstalen op het veld. Om de zoveel stappen buigt zijn rug om een klein beetje aarde op te diepen. Hij neemt een zak vol monsters van over heel het veld.
Het zakje wordt gelabeld en dichtgemaakt.

Voice-over: Van elk perceel neemt de keurmeester grondstalen om de aanwezigheid en de levensvatbaarheid van aaltjes na te gaan. De Vlaamse overheid neemt deze monsters in opdracht van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen, die de stalen analyseert op de afwezigheid van aardappelcystenaaltjes.

Het planten van aardappelen

Voice-over: Enkel bij afwezigheid van deze aaltjes worden de velden beplant en ingeschreven voor de controle. Het geplante ras moet voorkomen op de Belgische of de gemeenschappelijke rassenlijst van landbouwgewassen.

Inschrijving

Christian is bij Arsène thuis bezig met de inschrijving. Hij telt vignetten, vult formulieren in en verifieert de nodige informatie.

Voice-over: Tijdens de inschrijving controleren de keurmeesters de perceelsgegevens en noteren ze de kenmerken van het materiaal: het ras, de categorie, de herkomst en de gewenste resultaten.

Christian: Afkomstig van Ierland?

Arsène: Ja.

Christian: Allemaal dezelfde maat? 30-60?

Arsène: Ja

Voice-over: De teler bezorgt het inschrijvingsbulletin en de bijhorende documenten aan de keurmeester.

Arsène leest voor uit de elektronische aangifte die hij heeft afgeprint.

Arsène: ... perceel nummer 9.

Christian: Mag ik een keer efkens zien? (hij neemt de papieren af)

Arsène: Ja…

Christian: Ik zie ook dat het de elektronische aangifte is bij het e-loket…

Arsène: Ja.

Christian: … dat is wel gemakkelijk, dan staat ook het perceel specifiek aangeduid.

Arsène: Alles staat erop

Christian: Ja, alles staat erop. Ja. Ja. Dus aangifte 902, aardappelen, pootgoed…

Veldcontrole

Bart en Christian navigeren door het veld waar de aardappelen intussen al goed geschoten zijn. Ze bestuderen de rijen plantjes om te zien of er geen zieke tussen staan. Dit doen ze twee maal per jaar.

Voice-over: De keurmeester controleert de planten vervolgens minstens twee keer visueel op het veld. De raszuiverheid en de gezondheidstoestand van de planten wordt steekproefsgewijs bekeken en vergeleken met de normen.

Elisastaalname

Eenmaal het loof gedood is, is het tijd voor de elisastaalname. Piet en een jobstudent kammen het hele veld uit om een representatieve steekproef te houden. We zien hen nu eens links vooraan, dan weer rechts in de diepte van het beeld een knol opgraven.

Voice-over: De afdeling legt een datum voor de loofdoding vast. Nadien neemt de keurmeester monsters op het veld. De knollen worden in het laboratorium onderzocht op virusziekten. Er zijn verschillende testen en normen afhankelijk van de gewenste categorie en klasse van het pootgoed.

Oogst

Een aardappelrooier en een laadwagen stormen op de camera af en passeren er over. (Een gewaagd shot met risico op eigen leven...)

Voice-over: De aardappelen worden gerooid en ingeschuurd onder toezicht van de overheid.

Formulier

Voice-over: Na het ontvangen van de resultaten van de virustesten, worden ze gevalideerd door het hoofdbestuur en opgestuurd naar de telers.  De uitslagen bepalen de definitieve klassering van de partij.

Intussen zijn deze uitslagen aangekomen op het bureau van Gilbert waar de door Els worden verwerkt.

Els: Gilbert, die elisatesten zijn klaar.

Gilbert heft zich uit zijn stoel, onderwerpt de resultaten aan een grondig onderzoek en ondertekent ze dan.

Monsters voor bruin- en ringrot.

Bart verzamelt bij Carl een vijftigtal knollen uit en verzegelt de zak met een rood etiket.

Voice-over: Bij het stockeren van de aardappelen neemt de keurmeester opnieuw monsters. Ditmaal om na te gaan of de aardappelen aangetast zijn door bruin- of ringrot.

Triage/partijkeuring

Ook bij het inschuren en het triëren komt Bart inspectie doen. Carl en zijn vrouw zijn aan de band bezig om beschadigde knollen te verwijderen. Bart haalt ook hier en daar een aardappeltje uit en snijdt het doormidden om de kwaliteit ervan visueel te controleren.

Ook voor het inzakken is Bart klaar voor inspectie.

Voice-over: Bij het sorteren, bewerken en verpakken van de knollen controleert de keurmeester op de afmetingen, mogelijke schade en de aanwezigheid van symptomen van rot, schurft en andere gebreken.

Bart en Carl hebben net een zak pootgoed leeggegoten. Bart gaat er met de hand door.

Bart: … resertonia mag 25 procent zijn in België, maar dat is zeker geen probleem, dat zit er niet op.

Bart verifieert het schurft door te vergelijken met foto's met verschillende schurftgradaties.

Bart: En dat schurft ziet er ook goed uit, het schurft staat 2.5. Er zit bijna niets van schurft op.

Carl: Neen.

Dan haalt hij de aardappelen door vierkante ringen met een bepaalde doorsnede.

Bart: Normaal gezien moeten ze er allemaal doorkunnen. 25-28 hé?

Carl: Ja!

Bart: Dat ziet er goed uit hé. Alles van andere gebreken ziet er ook wel goed uit.

Carl: Ja...

Bart snijdt nog een aardappeltje door om ook de binnenkant te controleren en dan ruimen ze samen de boel op.

Voice-over: De partijen die voldoen aan alle normen worden door de Vlaamse overheid gecertificeerd en mogen in de handel gebracht worden. De hoogwaardige kwaliteit blijkt uit de officiële certificaten. Dit materiaal kan bijgevolg gebruikt worden om consumptieaardappelen of opnieuw pootgoed te telen.

Carls pootgoed voldoet aan alle eisen en dus kan hij beginnen opzakken. Hij mag het officiële certificaat op zijn zakken vaststikken.

Controleveld

Voice-over: Ook nadat de pootaardappelen verkocht zijn, volgt de Vlaamse overheid de kwaliteit ervan op in samenwerking met het ILVO. Tijdens het productieproces nam de keurmeester extra monsters om uit te planten op het controleveld.

Pieter zondert een 20-tal knollen af en legt ze apart in witte bakjes. Medewerkers van het ILVO planten deze op het controleveld en markeren welke boers knollen waar geplant zijn.

Voice-over: Enkele maanden later worden de betrokken telers uitgenodigd om de resultaten van de controle, op het veld te bekijken. Dit om het keuringswerk van de overheid en de bedrijfsvoering van de telers te beoordelen.

We zien een groot veld met veel landbouwers. De rijen zijn gelabeld zodat elke landbouwer zijn aardappelen terugvindt.
De keurmeesters en onderzoekers van het ILVO begeleiden hen en beantwoorden al hun vragen.

Johan, onderzoeker aan het ILVO, illustreert hoe een plant met stengelnatrot er uit ziet.

Johan: Jaja, kijk hier.  De moederknol zit rot.

Iemand graaft de knol uit.

Omstaanders: Ekkes. Bah.

Johan: Ja, voila. Dit is een typische moederknol aangetast door erwinia crisantemi (stengelnatrot red.) En je ziet, dat is precies confituur.

Omstaander: Appelmoes!

Johan (grapt): Inderdaad. Aardappelmoes.  

Andere omstaander: Je ruikt dat ook...

Johan: Normaal ruik je dat niet.

Velen bevestigen Johans olfactorische analyse. Piet, Johan en Carl ruiken nog eens goed ter verificatie, maar er valt geen geurtje te bespeuren.

Piet: Je mag daaraan ruiken, je riekt er niets van.

Johan: Voila, je moet er niet aan twijfelen, de diagnose was juist.

Epiloog

Voice-over: Het Vlaamse pootgoed heeft een hoogwaardige kwaliteit dankzij de grote deskundigheid van de pootgoedtelers en de grondige controle in elke stap van het certificeringsproces, waarbij regelmatig samengewerkt wordt met het onderzoeksinstituut ILVO.