Plantengezondheid: wie is bevoegd en waar kan u terecht?

De nieuwe Plantengezondheidsverordening ((EU) 2016/2031) omvat fytosanitaire maatregelen en eisen in de ruime zin van het woord plantengezondheid nl. ten aanzien van quarantaineorganismen (Q en ZP-Q) en de gereguleerde niet-quarantaineorganismen (RNQP).

De federale overheid is bevoegd voor eisen en maatregelen met betrekking tot Q- en ZP-Q-organismen op planten, plantaardige producten en ander materiaal en de gewestelijke overheden zijn bevoegd voor eisen en maatregelen met betrekking tot RNQP-organismen op plantaardig teeltmateriaal. Omdat op eenzelfde plant zowel Q-, ZP-Q- als RNQP-eisen van toepassing kunnen zijn, en het plantenpaspoort de naleving van al deze eisen garandeert, wordt u als professionele marktdeelnemer geconfronteerd met twee bevoegde overheden. Om het voor u praktisch zo eenvoudig mogelijk te maken, sloten de federale en de gewestelijke overheden een samenwerkingsakkoord over dit thema. Hierin wordt het principe van het unieke loket nagestreefd, hetgeen wil zeggen, dat daar waar dit mogelijk was, afgesproken is dat één overheidsdienst aanspreekpunt en uitvoerder is van zoveel mogelijk eisen en maatregelen binnen eenzelfde sector, dus zowel van Q’s, ZP-Q’s als van RNQP’s.

Met ingang van 15 april 2021 worden de bepalingen van het samenwerkingsakkoord tussen de federale en de gewestelijke overheden in het kader van de afgifte van de plantenpaspoorten gradueel in uitvoering gebracht. Dit betekent dat u vanaf dan, afhankelijk van de sector waarin u actief bent, dient na te gaan tot welke entiteit u zich dient te wenden.

Algemeenheden voor alle sectoren met betrekking tot plantaardig teeltmateriaal

Registratie

  • bij het FAVV, indien uw activiteiten betrekking hebben op om het even welk plantaardig materiaal (productie, handel, …), dit omvat ook het plantaardig teeltmateriaal;
  • indien uw activiteiten betrekking hebben op het in de handel brengen van plantaardig teeltmateriaal (productie, handel), ook bij de bevoegde gewestelijke entiteit.

Opgelet: de regelgeving met betrekking tot de handel van teeltmateriaal blijft ook van kracht. Hiervoor richt u zich tot de gewestelijke bevoegde entiteiten.

Erkenning

Voor het afleveren van plantenpaspoorten. Indien dit voor u van toepassing is, richt u zich tot de bevoegde dienst:

  • voor wat Q- en ZP-Q-eisen betreft, het FAVV;
  • voor wat RNQP-eisen op plantaardig teeltmateriaal betreft, de bevoegde gewestelijke entiteit;
  • bij beide overheden indien er zowel Q-, ZP-Q- als RNQP-eisen van toepassing zijn.

Hoe weet u of er voor de soorten of geslachten in uw bedrijf al dan niet Q-, ZP-Q- of RNQP-eisen van toepassing zijn? Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072.

Het eerste controlebezoek voor het toekennen van de erkenning wordt steeds door de bevoegde entiteit zelf uitgevoerd, dus door beide overheden indien zowel Q-, ZP-Q- als RNQP-eisen van toepassing zijn.

Controles in het kader van de aflevering van plantenpaspoorten

Deze controles hebben betrekking op Q’s, ZP-Q’s en RNQP’s voor wat betreft:

  • de voorwaarden voor het behoud van de erkenning voor het afleveren van plantenpaspoorten;
  • visuele veld- en partijcontroles;
  • bemonsteringen;
  • afgifte van plantenpaspoorten of toezicht op de afgifte van plantenpaspoorten.

1. de GEWESTELIJKE OVERHEDEN staan in voor de controles, met uitzondering van grondbemonsteringen voorafgaand aan de teelt, in de volgende sectoren:

  • gecertificeerde pootaardappelen;
  • gecertificeerde zaaizaden en standaardzaden van groenten;
  • teeltmateriaal van fruitgewassen voor gespecialiseerde fruitboomkwekerijen en producenten van onderstammen en entmateriaal waar de bevoegde entiteit van het Gewest officiële certificeringen uitvoert in het kader van de handelsrichtlijnen;
  • teeltmateriaal en plantgoed van groentegewassen;
  • vegetatief teeltmateriaal van wijnstokken.

2. het FAVV staat in voor de controles in volgende sectoren:

  • teeltmateriaal van siergewassen en andere voor opplant bestemde planten voor sierdoeleinden;
  • teeltmateriaal van fruitgewassen met uitzondering van de gespecialiseerde fruitboomkwekerijen en producenten van onderstammen en entmateriaal en fruitgewassen waar de bevoegde entiteit van het Gewest officiële certificeringen uitvoert in het kader van de handelsrichtlijnen;
  • bosbouwkundig teeltmateriaal;
  • en voor de verplichte grondbemonsteringen voorafgaand aan de teelt in alle sectoren.

Opgelet: de regelgeving m.b.t. de handel van teeltmateriaal blijft ook van kracht. Hiervoor richt u zich steeds tot het Departement Landbouw en Visserij.

Invoer uit niet EU-lidstaten

Het FAVV is uw aanspreekpunt wat betreft de invoer vanuit niet EU-lidstaten, voor alle sectoren van plantaardig teeltmateriaal.

Uitvoer naar niet-EU-lidstaten

Voor de afgifte van fytosanitaire certificaten voor uitvoer, fytosanitaire certificaten voor wederuitvoer en pre-uitvoercertificaten richt u zich tot:

1. de GEWESTELIJKE OVERHEDEN voor:

  • gecertificeerde pootaardappelen;
  • gecertificeerde zaaizaden en standaardzaden van groenten;
  • teeltmateriaal van fruitgewassen voor gespecialiseerde fruitboomkwekerijen en producenten van onderstammen en entmateriaal waar de bevoegde entiteit van het Gewest officiële certificeringen uitvoert in het kader van de handelsrichtlijnen;
  • teeltmateriaal en plantgoed van groentegewassen;
  • vegetatief teeltmateriaal van wijnstokken.

2. het FAVV voor

  • teeltmateriaal van siergewassen en andere voor opplant bestemde planten voor sierdoeleinden;
  • teeltmateriaal van fruitgewassen, met uitzondering van de gespecialiseerde fruitboomkwekerijen en producenten van onderstammen en entmateriaal en fruitgewassen waar de bevoegde entiteit van het Gewest officiële certificeringen uitvoert in het kader van de handelsrichtlijnen;
  • bosbouwkundig teeltmateriaal;
  • en voor de verplichte grondbemonsteringen voorafgaand aan de teelt in alle sectoren.

3. Uitzonderingen voor de afgifte van fytosanitaire certificaten voor uitvoer en fytosanitaire certificaten voor wederuitvoer:

  • op beveiligd papier voor de Russische federatie gebeurt steeds door het FAVV;
  • voor zendingen die plantaardig teeltmateriaal bevatten zoals bedoeld onder punt 1 in combinatie met teeltmateriaal zoals bedoeld onder punt 2 gebeurt dit steeds door het FAVV.

Het FAVV voert de onderhandelingen met bevoegde overheden van niet-EU-lidstaten inzake de fytosanitaire eisen en maatregelen voor export.

Regelgeving

Meer informatie omtrent de regelgeving.