Waterbeschikbaarheid in Vlaanderen

Loopt Vlaanderen een risico op watertekort?

Vlaanderen is voor het watergebruik zowel afhankelijk van oppervlaktewater als van grondwater.

In vergelijking met Europa legt Vlaanderen een grote druk op zijn waterreserves. België bezondigt zich aan een overmatig gebruik van watervoerende lagen.

De jaargemiddelde waterbeschikbaarheid geeft een idee van de hoeveelheid water die per jaar beschikbaar is. Het is de som van het gemiddelde jaarlijkse neerslagoverschot (neerslag min verdamping) en de helft van het water dat jaarlijks uit de buurregio’s en -landen Vlaanderen instroomt, gedeeld door het aantal inwoners in Vlaanderen.

De actuele jaargemiddelde waterbeschikbaarheid in Vlaanderen en Brussel varieerde in de periode 2000-2007 tussen 860 en 1.466 m³/inw./jaar. De variatie is te wijten aan de wisselende hoeveelheid neerslag. In periodes met veel neerslag is de waterbeschikbaarheid hoger, terwijl die in relatief droge jaren lager is.

Het langjarig jaargemiddelde van de waterbeschikbaarheid bedroeg in 2007 834 m³/inw./jaar. De term waterschaarste wordt gebruikt als de waterbeschikbaarheid minder is dan 1.000 m³/inw./jaar. Er is dan sprake van een ernstig watertekort. Dat betekent dat Vlaanderen en Brussel internationaal worden beschouwd als een regio met een ernstig watertekort (bron: Mira-T 2008).

Slechts enkele Westerse landen beschikken over nog minder water per inwoner (Italië en Tsjechië). Zelfs in landen als Spanje, Portugal en Griekenland is de waterbeschikbaarheid per inwoner groter dan in Vlaanderen (bron: VMM nieuwsbericht oktober 2010).

De belangrijkste oorzaak van die lage waterbeschikbaarheid is de grote bevolkingsdichtheid in Vlaanderen en de grote verscheidenheid aan activiteiten op een kleine oppervlakte. Het beschikbare water moet over een groot aantal inwoners verdeeld worden, terwijl de oppervlakte beperkt is. Verder zijn er ook geen heel grote rivieren die Vlaanderen binnenstromen.

In een aantal gebieden zijn er nu al problemen met tekorten zowel inzake oppervlaktewater (vooral in de zomermaanden) als grondwater.

Actuele en langjarige jaargemiddelde waterbeschikbaarheid (m³/inw./j) in Vlaanderen en Brussel tussen 2000 en 2007
 Actuele en langjarige jaargemiddelde waterbeschikbaarheid (m3/inw./j) in Vlaanderen tussen 2000 en 2007
(bron: Mira-T 2008 Milieurapport Vlaanderen Indicatorrapport)