Hergebruik van water binnen uw eigen bedrijfsvoering

Op deze pagina:

Hoe kan ik water hergebruiken op mijn bedrijf?

Bij een recirculatiesysteem wordt het drainwater hergebruikt in de teelt. Doordat voedingswater vaak wordt toegediend aan de planten (water waaraan meststoffen zijn toegevoegd), kunnen ook de voedingsstoffen die in het drainwater aanwezig zijn, hergebruikt worden.

Het drainwater wordt opgevangen, verzameld, gefilterd, ontsmet, vermengd met vers water en gevoed met meststoffen. Door over te gaan tot recirculatie worden water en meststoffen hergebruikt en wordt er geen drainwater geloosd. Er ontstaat een (bijna) gesloten teeltsysteem en de verliezen naar het milieu worden beperkt. Bovendien levert recirculatie een kostenbesparing op.

Hoe is een recirculatiesysteem opgebouwd?

Hieronder ziet u een algemeen schema van een recirculatiesysteem met aanduiding van de verschillende waterstromen. Een goede opvolging van de waterontsmetting en de bemesting zijn belangrijk om een goede plantkwaliteit te garanderen.

recirculatiesysteem met aanduiding van de verschillende waterstromen

In de tuinbouw worden, afhankelijk van de teelt en teeltwijze, verschillende types recirculatiesystemen gebruikt, gewoonlijk bestaande uit volgende onderdelen:

  • een verzamelsysteem voor het drainwater, bijvoorbeeld containervelden met afvoergoten, lavabedden … ;
  • een opslagbassin voor het niet ontsmette water;
  • een waterontsmetter, bijvoorbeeld uv-installatie, langzame zandfilter, verhitter;
  • een opslagbassin voor het ontsmette water;
  • een mengunit voor het mengen van drainwater met vers water- en voedingsstoffen;
  • een irrigatie-/fertigatiesysteem waarmee het water of de voedingsoplossing naar de planten wordt gebracht.

Waarop moet ik letten bij het gebruik van een recirculatiesysteem?

Een recirculatiesysteem op het bedrijf vraagt van de teler vakkennis en een goede opvolging.

Bij hergebruik van water is een opvangmogelijkheid (watersilo of betonnen bassin) voor het niet ontsmette drainwater noodzakelijk.

Ontsmetten van het drainwater voor hergebruik is aan te raden, om verspreiding van eventueel aanwezige ziekteverwekkers te voorkomen. Mengen van het drainwater met hemel- en/of grondwater gebeurt voor of na de ontsmetting. Meestal wordt er gemengd na de ontsmetting.

De capaciteit van de ontsmettingsinstallatie en de grootte van het opvangbassin moeten afgestemd zijn op de hoeveelheid drainwater op een piekdag. Die verschilt naargelang de teelt. Als hemelwater mee ontsmet wordt, moet rekening gehouden worden met het gezamenlijke verbruik van drain- en hemelwater op een piekdag.

De samenstelling van het aanmaakwater is minder constant, omdat het behalve uit hemel- en/of grondwater, voor een deel uit drainwater bestaat. Een regelmatige, bijvoorbeeld veertiendaagse, analyse van het drain- of substraatwater is vereist om de bemesting optimaal af te stemmen op de samenstelling van het drainwater en op de behoefte van het gewas in een bepaald teeltstadium.

De mogelijkheden van recirculatie zijn echter niet onbeperkt. Bij recirculatie van drainwater moet een ophoping van ballastzouten in het substraat vermeden worden. Daarom is de kwaliteit van het water dat aan het drainwater toegevoegd wordt, van zeer groot belang. Om die reden moet maximaal gebruik gemaakt worden van hemelwater dat weinig of geen ballastzouten bevat. Daarnaast wordt er ook overgeïrrigeerd om te vermijden dat het zoutgehalte in het substraat zou stijgen, met een grotere hoeveelheid drainwater tot gevolg.

In de sierteelt kan dit variëren van 10 tot zelfs meer dan 50%. Als het zoutgehalte van het drainwater te hoog oploopt, kan het niet meer hergebruikt worden en moet het afgevoerd worden als spuistroom).

Meer info

Pascal Braekman
Tel.: 09 272 23 09
E-mail: pascal.braekman@lv.vlaanderen.be

Adviesdienst Water
Proefcentrum voor Sierteelt
Schaessestraat 18
9070 Destelbergen
Tel.: 09 353 94 81
Fax: 09 353 94 95
E-mail: marijke.dierickx@pcsierteelt.be
www.pcsierteelt.be