Afvalwater - wettelijke vereisten

Op deze pagina:

Heb ik een milieuvergunning nodig voor het lozen van afvalwater en aan welke voorwaarden voor het lozen van afvalwater moet ik voldoen?

Op een bedrijf komen verschillende afvalstromen voor. De lozingsnormen waaraan afvalwater volgens de Vlarem-wetgeving moet voldoen, zijn afhankelijk van:

  • het type afvalwater. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen huishoudelijk afvalwater, koelwater, bedrijfsafvalwater dat geen gevaarlijke stoffen bevat en bedrijfsafvalwater met één of meer gevaarlijke stoffen;
  • de locatie waar geloosd wordt: oppervlaktewater, openbare riool …

Huishoudelijk afvalwater is afvalwater dat enkel bestaat uit water afkomstig van:

  • normale huishoudelijke activiteiten;
  • sanitaire installaties;
  • keukens;
  • de reiniging van gebouwen zoals woningen, kantoren, kazernes, onderwijsinrichtingen met of zonder internaat, kapsalons, restaurants, drankgelegenheden …;
  • afvalwater afkomstig van wassalons waar de toestellen enkel door de klanten zelf worden bediend.

Bedrijfsafvalwater is alle afvalwater dat niet voldoet aan de definitie van huishoudelijk afvalwater of koelwater. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen bedrijfsafvalwater dat geen gevaarlijke stoffen bevat en bedrijfsafvalwater met één of meer gevaarlijke stoffen.

Wat volgens de wetgeving precies gevaarlijke stoffen zijn, wordt vastgelegd in bijlage 2C van Vlarem I. Deze lijst omvat onder meer diverse stikstof- en fosforverbindingen. De maximale toelaatbare concentraties van de gevaarlijke stoffen worden vastgesteld in de indelingscriteria vermeld in art. 3 van bijlage 2.3.1 van Vlarem II (zie kolom ’indelingscriterium GS‘). Enkel die stoffen waarvoor in de milieuvergunning emissiegrenswaarden zijn vastgesteld, mogen in de vergunde concentraties geloosd worden.

Als huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater samen geloosd worden, wordt het geheel gezien als bedrijfsafvalwater.

De lozingsvoorwaarden voor bedrijven en particulieren zijn gekoppeld aan de verschillende ruimtelijke zuiveringsgebieden opgenomen in het zoneringsplan (zie volgende titel).

De voorwaarden om te mogen lozen, zijn vastgelegd in Vlarem I en II:

  • Huishoudelijk afvalwater:
    • Bij lozing op de riool: het te lozen afvalwater moet voldoen aan de voorwaarden opgelegd in Vlarem II artikel 4.2.8.2.1.
    • Lozing in oppervlaktewater: het te lozen afvalwater moet voldoen aan de voorwaarden opgelegd in Vlarem II artikel 4.2.8.1.1.
  • Bedrijfsafvalwater zonder gevaarlijke stoffen:
  • Bedrijfsafvalwater met gevaarlijke stoffen:

Alle afvalwaters waarin mest zit, zijn volgens het mestdecreet en het Vlarem te beschouwen als mest en mogen niet geloosd worden. Bijzondere regels zijn van toepassing op spuiwater afkomstig van luchtwassers en spuistroom afkomstig van teelten op groeimedium.

Wat is een zoneringsplan en waar kan ik nagaan in welk zuiveringsgebied mijn bedrijf ligt?

Alle Vlaamse gemeenten beschikken sinds medio 2009 over een definitief zoneringsplan. Daarin is het grondgebied van de gemeenten, conform het zoneringsbesluit van 10 maart 2006, opgedeeld in vier verschillende ruimtelijke zuiveringsgebieden (met elk een verschillende kleur):

  1. het centrale gebied (oranje gearceerd): gerioleerd gebied met reeds bestaande aansluiting op een zuiveringsstation;

Alles wat niet in het centrale gebied is opgenomen, behoort tot het buitengebied:

  1. het collectief geoptimaliseerde buitengebied (groen gearceerd): gebied met een recente aansluiting op een zuiveringsstation;
  2. het collectief te optimaliseren buitengebied (groen): gebied waar de aansluiting op de openbare riolering en op een zuiveringsstation nog zal worden gerealiseerd;
  3. het individueel te optimaliseren buitengebied (rood): gebied waar geen aansluiting op een zuiveringsstation komt en het afvalwater individueel moet gezuiverd worden door middel van een individuele behandelingsinstallatie voor afvalwater (IBA).

Voor meer informatie over deze plannen kunt u terecht bij de technische dienst van de gemeente en op de website http://geoloket.vmm.be/zonering.

In uitvoering van de zoneringsplannen wordt per zuiveringsgebied een gebiedsdekkend uitvoeringsplan opgemaakt. In dit uitvoeringsplan zijn de uitvoering en de timing van de projecten met betrekking tot respectievelijk de gemeentelijke en bovengemeentelijke saneringsverplichting geregeld, net als de noodzakelijke afstemming van de projecten. Deze zonerings- en uitvoeringsplannen worden bindend voor derden na goedkeuring door de Vlaamse Regering.

Heb ik een eigen afvalwaterzuiveringssysteem of IBA nodig?

De werkzaamheden op land- en tuinbouwbedrijven zorgen voor bedrijfsafvalwater en huishoudelijk afvalwater (zie eerste titel). Dit afvalwater kan niet ongezuiverd in oppervlaktewater geloosd worden.

Als het technisch niet haalbaar is om uw bedrijf aan te sluiten op een centrale zuivering (zie vorige titel), staat u zelf in voor de zuivering van het afvalwater.

Als uw bedrijf zich in niet-gerioleerd-gebied bevindt, kunt u voor de behandeling van het afvalwater gebruik maken van kleinschalige individuele zuiveringsinstallaties. Er bestaan verschillende zuiveringssystemen.

Meer info

Ivan Ryckaert, ingenieur
Tel. 050 24 77 12
e-mail: ivan.ryckaert@lv.vlaanderen.be