Uitbreiding van de Europese Unie: inschatting van de gevolgen voor de Vlaamse landbouw

Pieter Gabriëls

Uitbreiding van de Europese Unie: inschatting van de gevolgen voor de Vlaamse landbouw

De toetreding van de tien nieuwe landen leidt tot de vorming van een interne markt van 450 miljoen consumenten. Het wegvallen van tariefmaatregelen, uitvoerquota en handelsbelemmeringen leidt tot een toenemende handel tussen de EU 15 en de toetredingslanden. Gelet op de belangrijke positie die de landbouw in deze landen inneemt, werd in deze studie nagegaan wat de gevolgen zijn voor de Vlaamse land- en tuinbouw.

Op basis van een literatuuronderzoek en interviews met bevoorrechte getuigen, luidt de conclusie dat de uitbreiding op korte termijn geen bedreiging vormt. Door de invoering van directe betalingen wordt een stijgende toelevering van granen uit de nieuwe lidstaten in het vooruitzicht gesteld.

Gelet op de grootte van de Duitse consumentenmarkt en het feit dat zij zich in geheel de EU bevoorraadt, is de kans op een grotere instabiliteit van de versmarkten echter groot.

De Duitse zuivelindustrie verwacht toenemende afzetmogelijkheden in de richting van de nieuwe lidstaten en vooral de Poolse markt, evenals een stijgende vraag naar veredelde, innovatieve producten zoals yoghurt, dessertjes en verse melkproducten, die in de nieuwe EU-landen tot nu toe niet of slechts gedeeltelijk aangeboden worden.

De grondgebonden en arbeidsintensieve sectoren in Vlaanderen moeten waken over hun rendabiliteit. Vooral onze sterk grondafhankelijke zuivel- en rundvleessector kunnen het moeilijk krijgen om competitief te blijven bij een EU uitbreiding gekoppeld aan een verdere liberalisering.

De consumenten hier en in de nieuwe lidstaten Oost en West zijn de eerste begunstigden van de EU-uitbreiding.

De distributie stimuleert lage prijzen en een basiskwaliteit. Zij verkoopt in de COEL meer en meer voeding uit de regio en drukt er evenhard op de prijzen dan hier. Prijzen aan de kassa liggen voor voeding in Polen en Hongarije 10 tot 20 % lager dan in Vlaanderen hier.

De EU-uitbreiding heeft samen met andere hervormingen op Vlaams, Europees of wereldvlak een invloed op de situatie van de Vlaamse land en tuinbouwers. Deze hervormingen volgen elkaar in een snel tempo op wat onderzoek op middellange termijn vanuit één invalshoek bemoeilijkt.

Vermenigvuldiging of overname van gegevens zijn toegestaan mits expliciete bronvermelding.

© Vlaamse overheid

Koning Albert II-Laan 35, bus 40 - 1030 Brussel (wegbeschrijving)
Tel. 02 552 78 20 | kennis@lv.vlaanderen.be