Landbouwrapport 2008

Redactie: Jonathan Platteau, Tom Van Bogaert, Dirk Van Gijseghem

Januari 2009

Boek, 310 bladzijden

Kaft Landbouwrapport 2008

Dit is de tweede editie van het Landbouwrapport (LARA). Met dit rapport trachten we een zo volledig mogelijke beschrijving te geven van de Vlaamse landbouw-, tuinbouw en visserijsector. Met het decreet van 6 juli 2007 houdende de oprichting van de Strategische Adviesraad voor Landbouw en Visserij werd de opmaak van het Landbouwrapport decretaal verankerd.

Voor het realiseren van een goed landbouwbeleid is het noodzakelijk te beschikken over betrouwbare, op cijfers en onderzoek gebaseerde ondersteuning. Dit rapport is dan ook in de eerste plaats bedoeld voor de beleidsbetrokkenen, maar wil ook voldoende toegankelijk zijn voor de geïnteresseerde burger.

Het rapport probeert zo volledig mogelijk te zijn in de beschrijving van de Vlaamse landbouw en het landbouwbeleid. Voor bepaalde beleidsaspecten, zoals landbouwonderzoek, kwaliteits- en promotiebeleid van landbouwproducten, verwijzen we graag door naar het Jaarverslag van het beleidsdomein Landbouw en Visserij.

Om de landbouw in al zijn facetten op een gestructureerde wijze te beschrijven kozen we voor een tweeledige aanpak.

In een eerste deel komen sectoroverkoepelende aspecten aan bod:

Landbouw en voedsel in de wereld

In de afgelopen jaren is de mondiale landbouwmarkt grondig gewijzigd, zodat de landbouw extra aandacht geniet. Enkele factoren die hierbij een belangrijke rol spelen, zijn de productie van en de stijgende prijzen voor agrarische producten en levensmiddelen, het veranderende landbouwbeleid op Europees en wereldvlak en de internationale handel in landbouw- en visserijproducten.

Landbouw in relatie tot zijn omgeving

De landbouw is meer dan andere sectoren verbonden met zijn fysieke omgeving. Landbouw werkt met, op en in het land en zijn omgeving, wat ertoe leidt dat landbouw invloed heeft op het milieu, de natuur en het ruimtegebruik. Tegelijk maakt de landbouw deel uit van het platteland met een wederzijdse impact.

Landbouwbeleid

Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de Europese Unie heeft sinds zijn ontstaan al heel wat veranderingen ondergaan. Momenteel kunnen binnen het GLB twee pijlers onderscheiden worden. De eerste pijler omvat het markt- en inkomensbeleid, de tweede pijler het plattelandsbeleid. Net als elke andere lidstaat plaatst Vlaanderen in de beide pijlers zijn eigen accenten.

Sociaal-economische situering van de Vlaamse landbouw

De Vlaamse land- en tuinbouw is nog altijd een relevante economische sector, zowel wat productiewaarde als tewerkstelling betreft. Het aantal landbouwbedrijven daalt gestaag. Tegelijk treedt er een voortdurende schaalvergroting op.

Agrobusinesscomplex

De structuur en dynamiek van de land- en tuinbouwsector wordt steeds meer bepaald door de relatie met de rest van de keten, aangezien de productie meer en meer geïntegreerd raakt met activiteiten en producten van de sectoren ervoor en erna.

In een tweede deel beschrijven we per subsector de landbouw en visserij:

Varkens

Pluimvee

Grondgebonden vee

Tuinbouw

Akkerbouw

Visserij

In elk van deze sectorhoofdstukken komen volgende aspecten aan bod:

  • De structurele beschrijving van de sector biedt een antwoord op volgende vragen: hoe groot is die sector (areaal, aantal dieren, aantal bedrijven, enz.)?, hoe zien de bedrijven eruit?, hoe belangrijk is deze sector? en hoe zijn al deze elementen geëvolueerd in de loop der jaren?
  • In het tweede deel bespreken we de productie van de sector aan de hand van de geproduceerde hoeveelheden en de totale productiewaarde.
  • Op basis van de consumptie- en handelsgegevens geven we aan hoe en waarvoor deze productie wordt aangewend.
  • Het voorlaatste deel geeft een overzicht van de prijzen die de landbouwer ontvangt voor zijn producten en de rentabiliteit van zijn bedrijf, gebaseerd op de beschikbare gegevens uit het Landbouwmonitoringsnetwerk (LMN).
  • Ten slotte schenken we ook aandacht aan het gevoerde beleid, specifiek voor deze sector.
  • Bepaalde actuele thema’s zoals het mestbeleid, de suikerhervorming, genetisch gemodificeerde organismen, de vestigingsproblematiek in de glastuinbouw, enz. worden verder uitgediept aan de hand van kaderstukken in de verschillende hoofdstukken.

Begrippenlijst, afkortingen en referenties

Aangezien het niet mogelijk is om in de tekst alle afkortingen, begrippen en berekeningswijzen uit te leggen, is achteraan in het rapport een bijlage ‘Begrippen en methodologische toelichtingen’ opgenomen. Hierin vindt u bijvoorbeeld wat het bruto standaard saldo inhoudt of hoe het economische belang van een sector werd berekend. Daarnaast is een bijlage ‘Afkortingen’ bijgevoegd, die een alfabetische lijst biedt van alle gebruikte afkortingen met de voluit geschreven term.

Het voorliggend rapport berust op een verwerking en analyse van beschikbaar en al dan niet gepubliceerd cijfermateriaal, afkomstig van diverse databanken, zowel beleidsinterne (verschillende afdelingen van het beleidsdomein Landbouw en Visserij, Studiedienst Vlaamse Regering, Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek, Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Vlaamse Milieumaatschappij) als beleidsexterne (Eurostat, FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische informatie). Alle bronden vindt u in de bijlage 'Referenties'.

Vermenigvuldiging of overname van gegevens zijn toegestaan mits de bron expliciet vermeld wordt:

Platteau J., Van Bogaert T. & Van Gijseghem D. (reds.) (2008) Landbouwrapport 2008. Departement Landbouw en Visserij, Brussel.

© Vlaamse overheid

Wij doen ons best om alle informatie, webpagina's en downloadbare documenten voor iedereen maximaal toegankelijk te maken. Indien u echter toch problemen ondervindt om bepaalde gegevens te raadplegen, willen wij u graag hierbij helpen. U kan steeds contact met ons opnemen.

Koning Albert II-Laan 35, bus 40 - 1030 Brussel (wegbeschrijving)
Tel. 02 552 78 20 | kennis@lv.vlaanderen.be