Monitoring in de glastuinbouw: Hét instrument voor efficiënte geïntegreerde bestrijding

Korte samenvatting

In dit project willen we telers overtuigen van het belang van monitoringssystemen als basis voor een goede geïntegreerde gewasbescherming. Het efficiënt herkennen van ziekten en plagen en het correct interpreteren van deze waarnemingen, op regelmatige tijdstippen, is de sleutel tot een duurzame gewasbescherming met minimale kosten en kwaliteitsvolle planten. De samenwerking over de sectoren groenten en sierteelt heen zal bijdragen tot een vruchtbare kennisuitwisseling.

Gedetailleerde toelichting

In dit demonstratieproject willen we telers overtuigen van het belang van monitoringssystemen als basis voor een goede geïntegreerde gewasbescherming. Op deze manier kan er tijdig en efficiënt biologisch of geïntegreerd ingegrepen worden.

Alvorens ook maar te kunnen denken aan een goede bestrijding, is het essentieel om te weten wat er in de serre aanwezig is. Door de grote diversiteit aan plagen en ziektes, met vaak vergelijkbare schadesymptomen, is het belangrijk om het probleem correct en in een vroeg stadium te identificeren. Dit project heeft dan ook als doel om telers op te leiden in het op een eenvoudige manier herkennen en monitoren van de voor hen relevante plagen. Binnen het project zal de telers getoond worden welk monitoringssysteem welke input vereist en welke informatie hiermee verworven kan worden. Hierbij is niet enkel de aan- of afwezigheid van plagen én nuttigen van belang, maar ook de densiteit en vooral de verhouding nuttigen en plagen. Hiervoor zal per type van teelt en bedrijf een laagdrempelig monitoringssysteem op maat van telers uitgewerkt worden.

Door de uitwisseling van informatie over de teelten heen, willen we de reeds bestaande kennis verder optimaliseren en overbrengen naar andere sectoren, rekening houdend met hun typische kenmerken.

De uitvoering van het project is ingedeeld in 6 fases:

  • Vlot herkennen van ziekten en plagen

Door de grote diversiteit aan plagen en ziektes, met vaak vergelijkbare schadesymptomen, is het belangrijk om het probleem correct en op tijd te identificeren.

  • Eenvoudig en transparant monitoringssysteem

Het monitoren van de plagen en nuttigen zal gebeuren aan de hand van “gridcharts”. Het “gridchart” principe bestaat erin dat elk bedrijf ingedeeld wordt in zones, die gekozen worden naargelang de plaagdruk in het verleden en gevoeligheid van het gewas. Binnen elke zone wordt vervolgens op regelmatige tijdstippen gemonitord. Zowel de plagen als nuttigen worden geteld en afhankelijk van de aantallen en de verhouding plaag/nuttigen krijgt elke zone een kleurcode. De kleurcode toont de teler en zijn medewerkers op een vlotte manier waar extra aandacht en of actie vereist is. Met deze eenvoudige en visuele manier van scouten willen we ervoor zorgen dat de teler en zijn medewerkers nauwer betrokken worden bij het monitoringssysteem en dat iedereen snel op de hoogte is van de huidige toestand en evolutie van een bepaalde gewaspartij.

  • Biologische bestrijders als primaire bestrijdingsstrategie

Aan de hand van de “gridcharts” wordt de bestrijdingsstrategie bepaald. In tegenstelling tot behandelingen met chemische middelen, waar direct resultaat verwacht wordt, is een bestrijding met biologische bestrijders gebaseerd op een gezonde verhouding tussen de plaag en bestrijder. Aan de hand van de “gridcharts” ziet men snel de evolutie in de tijd van zowel de plagen als de bestrijders. Als de verhouding verbetert, is niet per se actie nodig.

De “gridcharts”, op basis van een rekenblad-sjabloon dat beschikbaar gesteld wordt door de proefcentra, zullen een handige tool worden die de teler moet helpen in zijn beslissingsproces.

  • Uitzetten en bijvoederen van natuurlijke vijanden

In diverse projecten werden protocols op punt gesteld voor het uitzetten en bijvoederen van natuurlijke vijanden. Deze protocols zullen worden gedemonstreerd op voorbeeldbedrijven waar de monitoring plaatsvindt.

  • Demonstratie-activiteiten en bedrijfsbezoeken

De uitgewerkte systemen op de demobedrijven zullen een belangrijke bron van informatie en visuele zijn demonstratie voor demodagen voor de hele sector. Daarnaast zullen artikels verschijnen in de vakbladen van de diverse sectoren, worden er voordrachten en opleidingen gegeven op verschillende studiedagen en zal de gebruikersgroep samenkomen om de werking kritisch te beoordelen en te optimaliseren.

  • Algemene monitoringsstrategieën voor elk type (teelt)systeem

Uiteraard worden de bestrijdingsstrategieën van de voorbeeldbedrijven ook goed gedocumenteerd en geëvalueerd. Aan de hand hiervan wordt een handleiding (brochure) opgesteld voor deze typesystemen, die ook extrapoleerbaar zal zijn naar andere teelten en sectoren. Zo krijgen we een soort veralgemeend handboek over hoe een visueel monitoringssysteem aan de hand van “gridcharts” kan gebruikt worden als basis voor een geïntegreerd bestrijdingssysteem, gesteund op biologische bestrijders die in evenwicht zijn met de plaag.

Het project zal zich in de eerste plaats richten op telers van teelten onder glas, zowel groente- als siertelers. De werkwijze is echter eenvoudig extrapoleerbaar naar de hele landbouwsector waar monitoring gebruikt wordt als basis voor een biologische of zelfs chemische bestrijding. Daarnaast richt het project zich ook tot voorlichters en bioleveranciers zoals Biobest, Koppert, Syngenta Bioline en BCP Certis. Wanneer de gridcharts op de bedrijven worden gebruikt, zullen ook zij hiervan gebruik kunnen maken om hun adviezen op af te stellen.

Duurtijd en partners

Het project loopt van begin 2015 tot eind 2016 en wordt uitgevoerd door het Proefcentrum voor Sierteelt (PCS), in samenwerking met het Proefstation voor de Groenteteelt (PSKW), het Proefcentrum voor de Groenteteelt (PCG) en het Proefcentrum Hoogstraten (PCH).

Meer info?

Proefcentrum voor Sierteelt

Schaessestraat 18

9070 Destelbergen

e-mail: joachim.audenaert@pcsierteelt.be

website: www.pcsierteelt.be

tel.: 09/ 353 94 71