Kom ik in aanmerking voor een afwijkende berekening van mijn referentiesituatie 2021?

Het stikstofdecreet legt voor elke rundvee-, varkens- en pluimveehouder reductiedoelstellingen op tegen eind 2030. Deze reductiedoelstellingen worden bepaald op basis van de referentiesituatie 2021, vertrekkend vanuit de mestbankaangifte van het productiejaar 2021. 

Het stikstofdecreet biedt in bepaalde situaties de mogelijkheid om een afwijkende berekeningsmethode van de referentiesituatie 2021 aan te vragen. Het besluit van de Vlaamse Regering over de afwijkende berekeningsmethode van de referentiesituatie 2021 bepaalt wanneer, hoe en onder welke voorwaarden zo’n afwijking kan worden toegekend. 

Wanneer kan u een afwijking aanvragen? 

Hieronder wordt een overzicht van de situaties weergegeven waarin een rundvee-, varkens- of pluimveehouder een afwijking kan aanvragen op de berekeningsmethode van de referentiesituatie 2021. Er zijn in hoofdzaak 3 afwijkingsredenen: 

• Investering in dierplaatsen, zoals de uitbreiding van vergunde dierplaatsen, overname van een bedrijf of andere investeringen zonder uitbreiding in vergunde dierplaatsen;
• Overmachtssituatie in 2019, 2020 of 2021, zoals een overlijden, langdurige arbeidsongeschiktheid, brand, epizoötie, e.a.;
• Varkens-, pluimvee- of rundveehouderij die is vergund na 1/1/2022 en bijgevolg een gemiddelde veebezetting van nul heeft in 2021. 

In de tabel staat per sector vermeld welke afwijkingsredenen zijn opgenomen en welke nieuwe referentie wordt gebruikt voor de aangepaste berekening van de PAS-referentie2030. De nieuwe referentie kan gebaseerd zijn op de vergunde dierplaatsen of op een mestbankaangifte van een ander productiejaar. 

Voorwaarden en procedure

Er zijn nog enkele voorwaarden van toepassing om in aanmerking te komen voor een afwijking: 

• De afwijking gebeurt per diersoort.
• De afwijking gebeurt per exploitatie, dus per vergunning. De afwijking gebeurt niet op het niveau van de landbouwer.
• 7% verschil: Er moet een verschil van minstens 7% zijn tussen de ammoniakemissies van de referentiesituatie 2021 en de nieuwe referentie.
• Als de afwijkende berekeningsmethode uitgaat van het aantal vergunde dierplaatsen, dan wordt deze begrensd tot de totale NER’s die aanwezig waren op 1 januari 2024. 

Een aanvraag wordt ingediend via het online loket van de Commissie Afwijkende PAS-referentiesituatie. Bij de aanvraag worden de nodige bewijsstukken en de nodige berekeningen toegevoegd. 

Deze aanvraag moet ingediend worden vóór 30 september 2026.

De commissie voor de Afwijkende PAS-referentiesituatie (CAPAS) neemt binnen de 60 dagen een ontwerpbeslissing indien onvolledig of afgekeurd. De aanvrager heeft dan 30 dagen de tijd om bijkomende motivatie of stukken over te maken. Wanneer een gunstig advies gegeven wordt, wordt een definitieve beslissing opgemaakt. 

Voorbeeld

We nemen als voorbeeld een gemengd varkens- en rundveebedrijf. Er werd in 2019 een vergunning aangevraagd voor een uitbreiding van het aantal varkensplaatsen, en een hernieuwing van het aantal rundveeplaatsen. In 2020 werd een bijkomende varkensstal gebouwd en in 2021 werd het bestaande dak vernieuwd van de melkveestal. Per diersoort wordt de afwijkingsreden bepaald en de nieuwe referentie. In dit voorbeeld is er een andere afwijkingsreden en andere nieuwe referentie voor varkens en rundvee. 

Voor de beide diercategorieën zullen de emissies moeten bepaald worden voor de referentiesituatie 2021 en de nieuwe referentie. Indien er per diersoort minstens 7% verschil is, komt die diersoort in aanmerking om een afwijking aan te vragen. 

De nieuwe referenties vormen dan de  basis voor de berekening van de referentiesituatie 2021 en daaropvolgend de PAS-referentie 2030 van het bedrijf, waarbij de generieke reductiedoelstellingen per diercategorie in rekening gebracht. 

Conclusie 

In bepaalde situaties kan een afwijking op de referentiesituatie 2021 aangevraagd worden, zodat een aangepaste berekening van de referentiesituatie 2021 en daaropvolgend  de PAS-referentie 2030 kan bekomen worden. Aangezien deze aanvraag vóór 30 september 2026 moet ingediend worden, is het aangewezen om uw eigen bedrijfssituatie nu al goed te analyseren. 

Bijkomende informatie

• Info Commissie Afwijkende PAS-referentiesituatie: Stikstof en vergunningen | Vlaanderen.be   
• Loket aanvraag afwijking: https://www.milieuinfo.be/jira/servicedesk/customer/portal/15

• Module voor de berekeningen bij de aanvraag: PAS-berekening - Departement Omgeving en doorklikken naar “Aanvraag afwijkende berekeningsmethode”