Toepassing van vruchtafwisseling met vlinderbloemigen - 2026 (ER)

Deze maatregel stimuleert de landbouwers om het principe van teeltrotatie, dat al is verplicht in de biologische landbouw, ook toe te passen in een gangbare bedrijfsvoering. In de teeltrotatie moeten in een periode van vijf opeenvolgende jaren teelten uit minstens drie verschillende vruchtafwisselingsgroepen geteeld worden waarbij minstens éénmaal een vlinderbloemige als hoofdteelt gekozen wordt. De vlinderbloemige zorgt voor het fixeren van N in de bodem en een aanvoer van koolstof, waardoor de bodem verbetert en er een betere bodemstructuur ontstaat, waardoor hogere opbrengsten kunnen verkregen worden voor daaropvolgende teelten. 

Samenvattende info:

  • Steun aan te vragen door actieve landbouwer
  • Eenjarige ecoregeling, jaarlijks aan te vragen
  • Voor percelen bouwland
  • Gebruiker moet minstens 2 van de 4 voorgaande jaren ook gebruiker zijn van het perceel
  • Minimum 0,50 ha op bedrijfsniveau
  • Subsidiebedrag 108 euro/ha

Subsidievoorwaarden

  • U leeft de voorwaarden na die vermeld zijn op de webpagina ‘Ecoregelingen en agromilieuklimaatmaatregelen: Overzicht en algemene voorwaarden’.
  • U bent actieve landbouwer in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) (zie fiche ‘GLB – Actieve landbouwer’ op de webpagina ‘Actieve landbouwer’).
  • Het perceel is in het huidige en in de twee voorgaande jaren bouwland.
  • Het perceel is gelegen in het Vlaams Gewest of Brussels Hoofdstedelijk Gewest.
  • De hoofdteelten in de huidige en de vier voorgaande campagnes moet behoren tot minstens drie verschillende vruchtafwisselingsgroepen, waarvan minstens één vlinderbloemige teelt als hoofdteelt.
  • Het perceel moet in eigen gebruik zijn gedurende de teeltperiode van de hoofdteelt in het verbintenisjaar.
  • Het perceel werd in de voorbije vier jaar minstens twee jaar aangegeven als in gebruik voor de hoofdteelt door de aanvrager van de premie. Een uitzondering wordt voorzien in het kader van volledige bedrijfsovernames voor percelen die in het jaar van overname zelf in de verzamelaanvraag worden aangegeven.
  • De subsidie wordt aangevraagd per perceel maar er moet op bedrijfsniveau minstens 0,50 ha worden aangegeven om in aanmerking te komen voor de subsidie. U mag op verschillende percelen de maatregel afsluiten om aan deze minimale oppervlakte te komen.
  • Indien één of meerdere geselecteerde percelen in de loop van de campagne niet meer voldoen aan de voorwaarden moet u de bijkomende bestemming ‘VAV’ op het perceel schrappen . Enkel de percelen die aan de voorwaarden voldoen, zullen in aanmerking komen voor de premie indien de resterende oppervlakte van percelen met bijkomende bestemming ‘VAV’ minstens 0,50 ha omvat.

Mogelijke teelten en vruchtafwisselingsgroepen

Vlinderbloemige teelt

Volgende teelten komen in aanmerking als vlinderbloemige voor de subsidie ‘vruchtafwisseling met vlinderbloemigen’:

  1. Vlinderbloemige familie: alle teelten van zuivere vlinderbloemigen (reinteelten) of een mengsel van twee of meer vlinderbloemigen.
  2. Mengsel van grassen met een vlinderbloemige teelt. Dit perceel komt in aanmerking als aan één van de onderstaande mogelijkheden is voldaan:
    1. Dit perceel werd in 2022 aangegeven voor de agromilieumaatregel ‘Teelt van vlinderbloemigen’ (‘VLI’), zodat het aandeel vlinderbloemigen als voldoende hoog beschouwd kan worden;
    2. het ingezaaide grasmengsel niet volgt op de teelt van gras (alle grasteeltcodes uit de vruchtafwisselingsgroep van de grassen). Een grasmengsel aangegeven na een grasteelt, valt namelijk in de vruchtafwisselingsgroep van grassen.
    3. het grasmengsel in voorgaande campagnes aangegeven werd met een intussen afgelopen verbintenis ‘Meerjarige ecoteelt vlinderbloemige’ (‘MEV’)
    4. het grasmengsel in voorgaande campagnes aangegeven werd met teeltcode ‘63- graskruiden’ en er een verbintenis was voor de maatregel ‘Meerjarige ecoteelt graskruiden’ (in 2022 als pre-ecoregeling ‘EKG’ en  vanaf 2023 ‘MEG’ ) die intussen is afgelopen. In de andere gevallen valt het graskruidenmengsel onder de vruchtafwisselingsgroep van de grassen.
  3. Mengteelt van granen met een vlinderbloemige teelt:
  4. Een mengteelt van granen met een vlinderbloemige teelt komt in aanmerking als deze in voorgaande campagnes werd aangegeven voor de maatregel ‘Eenjarige ecoteelt eiwitten’, (in 2022 als pre-ecoregeling ‘EET’, in 2023 als ecoregeling ‘EEH’ en vanaf 2024 als ecoregeling ‘EEE’ zodat het aandeel vlinderbloemigen als voldoende hoog beschouwd kan worden). In de andere gevallen valt de mengteelt onder de vruchtafwisselingsgroep van de granen. 

Vruchtafwisselingsgroepen

  • In het huidige jaar of de vier voorgaande jaren moet minstens één vlinderbloemige als hoofdteelt worden aangegeven. Welke vlinderbloemige in aanmerking komt, vindt u terug onder de subsidievoorwaarden (zie 2.1). Er zijn 2 vruchtafwisselingsgroepen die vlinderbloemigen bevatten: 1) de zuivere vlinderbloemigen of mengsels van vlinderbloemigen, 2) de mengsels van vlinderbloemigen met grassen, granen of grassen en kruiden
  • Naast de vlinderbloemige moeten minstens twee hoofdteelten behoren tot een verschillende vruchtafwisselingsgroep die zijn gebaseerd op plantenfamilies.
  • Tenslotte worden alle blijvende teelten in een aparte vruchtafwisselingsgroep  ondergebracht. Deze kan 1 keer in aanmerking komen als een teelt van een vruchtafwisselingsgroep indien deze drie of vier jaar geleden aanwezig was op het veld. 

Alle teeltcodes van de vruchtafwisselingsgroepen zijn terug te vinden in de tabel ‘Teeltcodes vruchtafwisseling met vlinderbloemige’ op de pagina ‘Gebundelde fiches, tabellen, formulieren’. 

Hieronder worden de vruchtafwisselingsgroepen weergegeven voor een aantal teelten

Vruchtafwisselingsgroep met vlinderbloemige

Voorbeelden van teelten 

Vlinderbloemigen soja, lupinen, luzerne, klaver, erwten, bonen, wikke, mengsel van enkel vlinderbloemigen,…

Mengsels van grassen met vlinderbloemigen - Mengteelt van granen met vlinderbloemigen en bijkomende bestemming EET/EEH –

Graskruidenmengsel met EKG/MEG

- Grasklaver en grasluzerne volgend op teelt andere dan gras,
- Granen met erwten of veldbonen met bijkomende bestemming EET (2022) EEH (2023) of EEE (vanaf 2024) in voorgaande jaren,
- Graskruiden met bijkomende bestemming MEG of EKG in voorgaande jaren,
- Grasklaver en grasluzerne met bijkomende bestemming MEV in voorgaande jaren

Vruchtafwisselingsgroep

Voorbeelden van teelten 

Amarantenfamilie Rode biet, suikerbiet, voederbiet, quinoa, spinazie
Begoniafamilie Begonia
Braak Faunamengsel, bloemenmengsel
Duizendknoopfamilie Boekweit, rabarber
Ericaceae Azalea
Granen Tarwe, gerst, (Japanse) haver, rogge, sorghum, soedangras, gierst, spelt, triticale, kanariezaad, granen met erwten of veldbonen zonder bijkomende bestemming EET of EEH,…
Grassen (natuurlijk) Grasland, festulolium, graskruidenmengsel zonder bijkomende bestemming EKG/MEG, grasklaver en grasluzerne volgend op teelt gras zonder bijkomende bestemming VLI/MEV,… 
Hennepfamilie Hennep
Kamperfoeliefamilie Veldsla
Komkommerfamilie Komkommer, courgette, pompoen, butternut
Kruisbloemigen Kool, broccoli, koolrabi, koolraap, koolzaad, raapzaad, raap, raketsla, rammenas, radijs, gele/sarepta mosterd
Lipbloemenfamilie Basilicum
Mais Mais, mais met vlinderbloemigen
Nachtschadefamilie Paprika, tabak, aardappelen, aubergine, tomaten
Nyger  Nyger
Rozenfamilie Aardbeien
Ruwbladigenfamilie Komkommerkruid, facelia
Samengesteldbloemigen Chrysanten, andijvie, chicorei, witloof, artisjok, zonnebloem, goudsbloem, ijsbergsla, kropsla, schorseneer, mariadistel, tagetes
Schermbloemigen Selder, engelwortel, knolselder, voederwortel, wortel, kervel, venkel, pastinaak, peterselie, wortelpeterselie 
Uienfamilie Ajuin, bieslook, prei, sjalot
Vlasfamilie Vlas
Windefamilie Zoete aardappel
Andere subsidiabele gewassen mengsels, meerjarige teelten (die niet eenduidig aan een familie kunnen worden toegekend) 

Subsidiebedrag

Het voorziene subsidiebedrag per hectare bouwland is 108 euro/ha.

Subsidieaanvraag

Deze steun kan u aanvragen door in de verzamelaanvraag op de betrokken percelen de bijkomende bestemming ‘VAV’ toe te voegen.

Weet u niet zeker of u wel in aanmerking komt?

Als u vermoedt dat u voor een aantal percelen in aanmerking komt voor deze steun omdat er op percelen al een vruchtafwisseling van de hoofdteelten plaatsvindt, is het aangewezen om de bijkomende bestemming ‘VAV ‘ te plaatsen op deze percelen in de percelentabel.

Om te vermijden dat u op alle percelen VAV moet invullen, kan u in eerste instantie de percelen bouwland selecteren door:

  1. de hoofdkolom ‘perceelsinfo’ open te klikken via het pijltje en onder kolom ‘status BG’ de BG percelen niet meer te selecteren.
perceelsinfo - status BG afvinken
  1. de overgebleven percelen (bouwland) te selecteren waar u bestemming ‘VAV’ wil opzetten
  2. links bovenaan op de knop met de drie puntjes (extra acties) te klikken en te kiezen voor ‘bestemmingen toevoegen’. U geeft ‘VAV’ op en bevestigt dit. 
extra acties en bestemmingen toevoegen
  1. Klik op bewaren waarna de opmerkingen worden berekend

Alle percelen waarvoor VAV in het groen verschijnt, komen in aanmerking voor de steun. 

Voor alle percelen waar het vak ‘VAV’ in het rood verschijnt, geeft de blokkerende opmerking weer aan welke voorwaarde(n) u niet voldoet. Verwijder hier de bijkomende bestemming ‘VAV’ van het perceel. 

Als u vragen heeft bij de vruchtafwisseling van een perceel, kan u in de verzamelaanvraag de teelt van de voorgaande jaren raadplegen via de pagina ‘Overzicht’(zie links in menu) – ‘Perceelsinfo’. De teelten van voorgaande jaren staan verborgen maar kan je zichtbaar maken door naast ‘Teelten’ te klikken op het pijltje.

Subsidie combineren met andere subsidies

De subsidie voor vruchtafwisseling met een vlinderbloemige ‘VAV’ kan niet gecombineerd worden op een perceel in het jaar dat de ecoregeling eenjarige ecoteelt eiwiteelt (‘EEE’) ook wordt aangevraagd of in de jaren dat er een lopende verbintenis meerjarige ecoteelt eiwit (‘MEV’) of meerjarige ecoteelt graskruiden (‘MEG’) is op dat perceel.

Welke subsidies voor ecoregelingen gecombineerd kunnen worden met elkaar of met andere subsidies zoals agromilieuklimaatmaatregelen of bio-hectaresteun is te raadplegen in de combinatietabellen. 

Aandachtspunten

  • Definitie van de hoofdteelt wordt beschreven in fiche ‘Teelt, teeltcodes en gespecialiseerde productiemethode’ op de webpagina ‘Perceelsaangifte’.
  • De correcte hoofdteelt moet aangegeven worden om de vruchtafwisseling juist te kunnen berekenen.
  • Er moet aan de conditionaliteit voldaan worden voor het verkrijgen van premies. Specifiek voor vruchtafwisseling met vlinderbloemigen moet op het perceel met een premie-aanvraag voldaan zijn aan de rotatieverplichting op het betrokken perceel OF de gewasdiversificatie op het bedrijf als basisvoorwaarde. Wanneer hier niet aan voldaan is, kan voor dat perceel geen premie betaald worden.
  • De noden gekoppeld aan deze maatregel zijn terug te vinden in de tabel: ‘Noden volgens maatregelen’ op de webpagina 'Gebundelde fiches, tabellen, formulieren'.
Delen: