Erosie, één van de grootste bedreigingen voor onze bodems in Vlaanderen
Ongeveer een kwart van de landbouwpercelen is gevoelig voor erosie. In heuvelachtige gebieden met zandlemige tot lemige bodemtextuur is het risico het grootst.
Door erosie gaat vruchtbare bodem verloren, maar ook zaaigoed, meststoffen en gewasbeschermingsmiddelen. Dit leidt tot opbrengstverliezen voor de landbouwer. Het sediment komt vervolgens vaak in straten, waterlopen en rioleringen terecht en brengt schade aan infrastructuur en vervuiling van waterlopen met zich mee.
Erosie bestrijden doet u het best door een combinatie van maatregelen.
- Bodemerosie voorkomen kan via landbouwpraktijken die
- bijdragen aan een goede bodemstructuur (bv. verhogen van organische koolstofgehalte door teeltkeuze (bv. graan in teeltrotatie, korrelmaïs ipv snijmaïs, groenbedekkers, omvorming naar grasland) of door aanvoer van koolstof (stalmest, compost, houtsnippers, …) in de bodem;
- de ruwheid van het bodemoppervlak vergroten (bv. door niet-kerende bodembewerking, directe inzaai, drempeltjes bij ruggenteelten, oogstresten niet inwerken;
- Bodemverdichting vermijden (bewerkingen in natte omstandigheden vermijden, lichtere machines, verlagen van de bandenspanning, ...)
- de bodem zo veel en zo lang mogelijk bedekt houden (bv. via slimme teeltrotatie die de bodem zo lang mogelijk bedekt, snelle inzaai van groenbedekkers, dubbel inzaaien, oogstresten, ...)
- Maatregelen aan perceelsranden of binnen percelen zoals grasbufferstroken, grasgangen, houtkanten, plantaardige dammen, …
- Andere erosiebestrijdingswerken (greppel-bermstructuren of zgn. swales, erosiepoelen, bufferbekkens of buffergrachten).
Vlaanderen en Europa ondersteunen veel van deze inspanningen via subsidies en beheerovereenkomsten, bv. via VLIF Niet-productieve investeringen voor milieu- en klimaatdoelen | Landbouw en Zeevisserij
Gemeenten kunnen een erosiebestrijdingsplan opmaken. Erosiecoördinatoren spelen hierin een sleutelrol: zij zijn het eerste aanspreekpunt bij een erosieproblematiek, zij adviseren gemeenten en landbouwers, helpen bij het uitvoeren van het erosieplan en zorgen dat kennis en bijhorende financiële steun beschikbaar is.
Campagne 'Tips voor een gezonde landbouwbodem'
Op 5 december, wereldbodemdag, lanceerden we een campagne van een jaar waarin we tips geven voor een gezonde landbouwbodem via onze sociale media kanalen. Alle berichten worden ook gebundeld onder Bodemtips op onze webpagina www.vlaanderen.be/landbouw/bodem.
Wilt u als eerste op de hoogte zijn? Volg dan zeker onze kanalen:
