Ontdek de nieuwe ecoregeling voor het beheer van bufferstroken langs waterlopen in 2026
Vanaf 1 januari 2026 bepaalt de mestwetgeving nieuwe afstandsregels langs VHA-waterlopen. Deze regels maken ook deel uit van de na te leven verplichtingen binnen de conditionaliteit vanaf 2026. Zo moet u langs alle VHA-waterlopen beschermingsstroken aanleggen, waarvan de breedte afhangt van het gebiedstype, de teelt en de ligging. Vanaf 2026 kan u twee nieuwe ecoregelingen aanvragen op deze beschermingsstroken.
Wat is een VHA-waterloop?
VHA staat voor Vlaamse Hydrografische Atlas. Een waterloop die opgenomen is in de Vlaamse Hydrografische Atlas is een VHA-waterloop en wordt in het blauw weergegeven op het kaartmateriaal dat u kan terugvinden op:
- de fotoplannen van de verzamelaanvraag, op het e-loket Landbouw en Zeevisserij
- het Bodempaspoort, op het e-loket Landbouw en Zeevisserij
- de app LV-AgriLens van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij
- het Geoloket landbouw.
Afstandsregels langs VHA-waterlopen vanaf 2026, zowel voor conditionaliteit als mestwetgeving
Langs VHA-waterlopen gelden vanaf 1 januari 2026 volgende verplicht na te leven afstandsregels:
| Percelen… | Afstandsregels vanaf de bovenste rand van het talud van de VHA-waterloop |
|
|
|
|
* De lijst omvat ondermeer gras, meerjarige vlinderbloemigen of meerjarige mengsels met vlinderbloemigen. Over welke teelten als meerjarig buffergewas toegelaten zijn, zal de Vlaamse Landmaatschappij binnenkort communiceren.
** Als een helling grenst aan de waterloop en in gebieden die behoren tot het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN), geldt een bemestingsvrije strook van 10 meter.
De regels langs de andere oppervlaktewaterlichamen (in het paars aangeduid op het kaartmateriaal) blijven onveranderd. Deze vindt u ook terug op de website van VLM in een schematisch overzicht, zie Afstandsregels_2026 | Vlaamse Landmaatschappij).
Ecoregeling bufferstroken
Op de verplicht aan te houden beschermingsstroken langs VHA-waterlopen (blauwe waterlopen) kunt u vrijwillig deelnemen aan één van de twee volgende acties binnen de ecoregeling bufferstroken:
- Beheer bufferstrook langs waterlopen, waarbij buiten de periode van het maaiverbod gemaaid wordt met een klepelmaaier;
- Beheer bufferstrook langs waterlopen, waarbij buiten de periode van het maaiverbod gemaaid wordt met afvoer van het maaisel.
Voor beide regelingen geldt een totaal maaiverbod vanaf 20 maart tot en met 15 juli. Op een strook met één van deze ecoregelingen is begrazing niet toegestaan gedurende het volledige kalenderjaar. De volledige strook mag u wel gebruiken als wendakker, op voorwaarde dat de beschermende functie behouden blijft. De voorwaarden gelden steeds voor de volledige breedte van de strook waarop u de ecoregeling aanvraagt. Dat betekent ook dat u op de gehele strook geen gewasbeschermingsmiddelen en geen bemesting mag toepassen.
Vergoeding:
- Ecoregeling beheer bufferstrook met klepelmaaier: €1.000/ha
- Ecoregeling beheer bufferstrook maaien met afvoer van het maaisel: €1.250/ha
De toegelaten minimumbreedte van de strook is 3m en de maximumbreedte is 30m.
Deze twee ecoregelingen kunnen enkel aangevraagd worden langs VHA-waterlopen (blauw aangeduid op kaartmateriaal) en niet langs oppervlaktewaterlichamen (in paars aangeduid op kaartmateriaal).
De andere acties binnen de ecoregeling bufferstroken (aanleg van een erosiegrasbufferstrook, een grasbufferstrook langs kwetsbare landschapselementen of een bufferstrook met bloemenmengsel) kunnen vanaf 2026 niet langer aangevraagd worden langs VHA-waterlopen, wel nog langs oppervlaktewater dat niet tot de VHA behoort (in paars aangeduid op kaartmateriaal). De ecoregeling bufferstrook plus-graskruidenmengsel wordt niet meer aangeboden vanaf 2026.
De aanpassingen aan de ecoregeling bufferstroken zijn onder voorbehoud van definitieve goedkeuring.
Hoe de beschermingsstroken en de ecoregeling beheer bufferstrook in de verzamelaanvraag aangegeven worden en welke teeltcodes in aanmerking komen voor spontane vegetatie en meerjarig buffergewas, wordt voor de start van de verzamelaanvraagcampagne nog verduidelijkt.
Meer info
Meer informatie vindt u in de infofiche Ecoregeling: aanleg van bufferstroken - 2026. Hoe de beschermingsstroken en de ecoregeling beheer bufferstrook in de verzamelaanvraag aangegeven worden en welke teeltcodes in aanmerking komen voor spontane vegetatie en meerjarig buffergewas, wordt voor de start van de verzamelaanvraagcampagne nog verduidelijkt.
Beheerovereenkomsten VLM
De VLM biedt beheerovereenkomsten aan die ook combineerbaar zijn met een beschermingsstrook.
Lunchwebinar op woensdag 28 januari
Op woensdag 28 januari 2026 lichtten de Vlaamse Landmaatschappij en het Agentschap Landbouw en Zeevisserij de nieuwe verplichtingen langs VHA-waterlopen vanaf 2026 binnen de mestregelgevingerplichtingen en de vrijwillige maatregelen toe in een lunchwebinar. Herbekijk hier het webinar Webinar beschermingsstroken - YouTube