Insecten

Op deze pagina:

Zie ook: informatie over bijen

Strategisch platform insecten

logo strategisch platform insectenOm tegemoet te komen aan de groeiende nood aan een duidelijk kader en een gezamenlijk platform m.b.t. insectenteelt, heeft de Vlaamse minister van Omgeving, Natuur en Landbouw in 2015 een strategisch platform insecten opgericht. Dit platform komt op regelmatige basis samen om de kennis over en ervaringen met insectenteelt van onderuit te structureren, sturen en de knelpunten aan te kaarten. Het strategisch platform insecten is drieledig en bestaat uit een:

Stuurgroep

Doelstelling

De stuurgroep is een kleine kerngroep van een 15-tal organisaties die het strategisch platform insecten stuurt, terugkoppelt met de werkgroep onderzoek, de wettelijke knelpunten aankaart en adviezen geeft aan het beleidsniveau.

Deelnemende organisaties

Departement Landbouw en Visserij, ILVO, FAVV, FOD Volksgezondheid/SPF Santé, OVAM, OVOCOM, VCM, VLM, Belgian Insect Industry Federation (BIIF), Belgian Feed Association (BFA), Boerenbond, het Algemeen Boerensyndicaat (ABS), Flanders FOOD en diergezondheidszorg Vlaanderen (DGZ).

Werkgroep onderzoek

Doelstelling

In de werkgroep onderzoek zijn alle onderzoekpartners betrokken bij onderzoek rond insecten en de sectorfederatie BIIF (Belgian Insect Industry Federation) vertegenwoordigd. Deze werkgroep heeft als voornaamste doelstelling de afstemming van bestaande en ontwikkeling van nieuwe onderzoeksprojecten. Hierbij wordt eveneens teruggekoppeld met de stuurgroep en wordt een prioritering gemaakt van de grootste onderzoeksnoden.

Deelnemende organisaties

Departement Landbouw en Visserij, ILVO, VLAIO, Belgian Insect Industry Federation (BIIF), BIOBEST N.V., Gembloux (CRA Wallonie), Inagro, Innovatiesteunpunt Boerenbond, Thomas More, KULeuven, UGent, Vives, VITO, Renewi, VLAIO, UZ Leuven.

Lopende onderzoeksprojecten

Lopende onderzoeksprojecten insecten
Project Looptijd Uitvoerder Doel
GROEI.kans! 2010 - 2011 VIVES Verbeteren van kweek en verwerking (microbiologie)
PROteINSECT 2013 - 2016 FERA - UK g ov. Exploitatie van insecten als een duurzame eiwitbron voor diervoeder en menselijke voeding
Insecten als duurzame grondstof voor diervoeders 2013 - 20 17 UGent Insecten als varkensvoer
Insecten op reststromen 2013 - … Inagro Insecten als eiwitbron voor voeder (aquacultuur, e.a.) en afval- en mestverwerking
BSF: Biomass Solution for Farmers 2013 - 2016 VIVES Verwerking enbewerking afval en productie alternatief eiwit
Omzetting vanvaste mestfractie van varkens door insecten 2013 - 2014 VIVES Verwerking, bewerking en productie alternatief eiwit
IWaMaS (Insect Waste Management System) 1/09/2014 -31/08/2015 Thomas More (RADIUS) Valorisatie van laagwaardige nevenstromen uit door insecten en effect van type nevenstroom op hun voederconversie
Oleosect 2014 - 2016 Thomas More (RADIUS) Gebruik van vetten/chitine uit insecten in cosmetische en chemische industrie
Chitinsect 1/01/2014 - 30/06/2016 Millibeter Gebruik van chitine (chitosan) uit insecten in chemische industrie
M2LARV 1/04/2014 - 30/09/2016 Millibeter Bioconversie van dierlijke mest door eiwit- en vetrijke vliegenlarven: procesoptimalisatie en -sturing
In2Broiler: Gebruik van insecten als hoogwaardige eiwitbron in vleeskuikenvoer 1/11/2014 - 10/2016 KULeuven (Technologie campus Geel) Insecten als diervoeder (vleeskuikens)
Doctoraat: Optimizing the shelf life, sensorial and nutritional quality of an edible grasshopper in Uganda 2015 - 2019 KULeuven Nutritionele aspecten, sensorische aspecten en houdbaarheid van sprinkhanen
Doctoraat: Farming edible Acridid species for food and feed in the rural populations of Cameroon. 2015 - 2019 KULeuven Nutritionele aspecten, voedselveiligheid, kweekmogelijkheden van sprinkhanen
Doctoraat: Microbial community dynamics and microbial food safety risks during rearing of insects for feed and food 2015 - 2019 KULeuven Microbiologische aspecten van insectenkweek
Entomofood: De toepassing van eetbare insecten in Westerse voedingsproducten 1/07/2015 - 10/2017 KULeuven Verwerking commercieel beschikbare insecten tot halffabricaten voor humane voeding
Edinco: Microbiologische en chemische voedselveiligheidsrisico's bij het kweken van insecten 1/10/2015 - 30/09/2018 KULeuven (Technologie campus Geel) Microbiologische en chemische voedselveiligheidsrisico's in functie van kweekcondities en substraattype
Doctoraat: Insect biorefinery: from waste to high-added value products like proteins and chitin 2016 - 2019 VITO Mogelijkheden van insecten als afvalverwerking, voederbron en product in chemische industrie (chitine)
Entomation 2016 - 2019 VIVES Opschaling kweek via automatisatie
Permanente opdracht i.k.v. authentificatie producten 1/01/2016 - … Gembloux (CRA-W en EURL-AP) Authentificatie/detectie aanwezigheid insectenmateriaal op DNA- en proteïnenbasis (onrechtstreeks)
Entomatisation 1/10/2016 - 30/09/2018 VIVES EC dier proces & productontwikkeling automatisering en opschaling van de meelwormenkweek
Bioboost 11/2016 - 03/2020 provincie Westland (Nl) Het testen van tuinbouwafvalstromen als voedselbron voor het kweken van insecten
InDIRECT 12/2016 - 12/2018 VITO ontwikkeling van bioraffinageprocessen voor de directe of indirecte omzetting van diverse organische nevenstromen in vermarktbare producten zoals eiwitten, vetten of chitines. Analyse van de aanwezigheid & carry-over van insecticiden/polluenten.
Entomospeed 4/2017 - 4/2020 Vives Opschaling kweek, effect van substraat op nutritionele waarde van insecten, potentiële valorisatiemogelijkheden
Feed-Food 2014-2016 Millibeter Mogelijkheden van insecten als voeder (siervogels, siervissen, katten, honden, varkens, kippen buiten EU) en voeding (buiten EU)
Insecten als duurzame grondstof voor diervoeders / UGent Samenstelling larven (RE, RVET, RAS, AZ), onderdrukkende werking tegen bacteriën in de dunne darm van biggen, biggenproef met dosissen (ont)vet-prepoppenmeel
INFACT: from INsect to surFACTant 1/9/2017 - 31/8/19 Thomas More Hoe aminozuur-gebaseerde surfactanten op een duurzame wijze kunnen bereid worden uit insectenvetten.. De surfactanten worden uitvoerig gekarakteriseerd en klaargemaakt voor implementatie in eindproducten.
Witloofwortels en insecten 1/9/2017 - 30/6/2019 Thomas More & Nationale proeftuin voor witloof Valorisatie van witloofwortels na forcerie met insecten; kweek van insecten in witloofforceerruimtes; pilootopstelling in het proefcentrum; demo voor telers.
Insect Pilot Plant 1/6/2017 - 31/5/2021 KULeuven, campus Geel (Lab4Food) Bouw van pilootinstallaties voor de opschaling van insectenkweek en verwerking als vertaalslag naar industriële schaal. Meer info: http://www.insectpilotplant.be/
Kempen Insect Cluster 1/6/2017 - 31/5/2021 Millibeter platform voor bedrijven om onderzoek uit te voeren naar het potentieel van insecten als grondstof en afvalverwerker
Doctoraat: Microbial quality of raw edible insects and impact of processing and conservation 2014 - 2018 KULeuven, campus Geel (Lab4Food) Microbiologische kwaliteit van rauwe eetbare insecten en impact van processing en conservering
Post-Doctoraat "Exploring transcriptome and microbiome dynamics in response to microbial challenges and nutritional immunomodulation in Hermetia illucens larvae" 1/10/2018 - 01/10/2021 KULeuven Microbiologische werking van de zwarte soldatenvlieg
Entomospeed 2016 - 2019 VIVES Opschaling kweek; infoloket
Kempen Insect Cluster 2017 - 2019 Millibeter Commerciële producten en diensten op basis van verscheidene insectensoorten verder te onderzoeken en ontwikkelen, met focus op bioconversie
Doctoraat: Extraction and utilization of nutritional components from Patanga succincta for improved food security in Bangladesh 01-10-2018 t.e.m. 30-09-2022 Habiba Khatun Extractie en gebruik van voedingscomponenten uit Patanga succincta voor verbeterde voedselzekerheid in Bangladesh
Applisurf, FISCH project; Screening the APPLIcation potential of a yeast-based bioSURFactant portfolio 08/10/2018 - 08/10/2021 Flanders Bio-based Valley (FBBV) chemische modificatie om specifieke types surfactanten te maken i.f.v. doel (bv. beschermende werking voor bijen). Meer info: http://www.bbeu.org/pilotplant/applisurf/ / http://catalisti.be/event/applisurf-kick-off-event/
VLIR-UOS project in Tanzania 01/01/2019 - 31/12/2020 Thomas More, Radius De competentie en ervaring verhogen van academisch personeel om nuttige insecten en planten te identificeren en te onderzoeken en om een langetermijnaanpak te ontwikkelen (inventarisatie en voorlopige anlyse)
Introsect: Introductie van insectenkweek als landbouwactiviteit in de primaire sector 10/2019 - 10/2023 Inagro Introductie van insectenkweek als landbouwactiviteit in de primaire sector
ENTOBIOTA-Turning Black into Golden Soldier Fly Larvae(Hermetia illucens) 1/1/2019 - 31/12/2022 KU Leuven, Lab4Food Toegevoegde waardecreatie door analyse van de microbiota en het metabolisme van de larven van de zwarte soldatenvlieg als afvalverwerkers
SUSINCHAIN: SUStainable INsect CHAIN 1/10/2019 - 30/09/2023 KU Leuven, Lab4Food, coordinator van Werkpakket 3 en onderzoekspartner in WP 2, 5, en 6, Inagro coordinator van WP2 Aanpakken van een aantal horden voor de insectensector om een duurzame sector (ecologisch en economisch) te worden
H2020-PPiLOW-Poultry and pig low production input + welfare 01/09/2019-31/08/2024 ILVO en Millibeter Het dierenwelzijn bij varkens en pluimvee, gehouden onder biologische condities en vrije-uitloopsystemen, verbeteren. Onder andere door combinatie met (levende) insecten als voeder.
Basta 1/01/2019 - 31/12/2022 Millibeter / agriprotein De toegevoegde waarde van biochartoepassing voor duurzaam landgebruik met gerichte toepassingen in processen, substraat- & (toekomstbestendige) openveld-teelt.
ValuSect 01/09/2019 - 1/06/2023 Thomas More Insecten introduceren in het Westerse dieet, door verbetering van de kwaliteits van het productie en -verwerkingsproces en verhogen van consumentenacceptatie
UpWaste: Sustainable up-cycling of agricultural residues: modular cascading waste conversion sytem 01/04/2020-31/03/2023 Thomas More, KU Leuven De ontwikkeling via modellering van een flexibel en modulair systeem voor de omzetting van landbouwafval in algen- en instectenbiomassa om zo nieuwe marktopportuniteiten te creëren
Poultrynsect: The use of live insect larvae to improve sustainability and animal welfare of organic chickens production 1/11/2020 - 30/10/2023 Inagro Het effect van levende insectenlarven voor langzaam groeiende biologische kippen te testen op vlak van prestaties, immuniteit, darmgezondheid en vleeskwaliteit met als doel een duurzamere vleesproductie en verbeterd dierenwelzijn.
Entomoponics 1/07/2021 - 30/06/2023 Inagro Valorisatie van plant- en oogstresten van glastuinbouwers door meelwormen + verkenning van meervoudig gebruik van serre (vruchtgroenteteelt + insectenkweek)
Impulsproject: Versterking van KU Leuven Campus Geel als excellentiecentrum voor industrieel insectenonderzoek 01/01/2021-31/12/2022 KU Leuven Partners binnen en buiten KU Leuven (ook industrieel) aantrekken voor nieuwe samenwerkingen in de context van het SymBIOnt-gebouw door preliminaire data te genereren voor nieuwe projectaanvragen; uitwerken van een valorisatieprogramma
Innovatiemandaat (post-doc) VITO 1/9/2020-31/8/2023 VITO (Lise Soetemans) Gebruik en manipulatie van chitosan uit zwarte soldaatvlieg voor gewas- en fruitbeschermingstoepassingen

Raadpleeg het volledig overzicht van onderzoeksprojecten rond insecten

Jaarlijkse stakeholdersmeeting

Doelstelling

Via een jaarlijkse stakeholdersmeeting zal teruggekoppeld worden met het bredere publiek zoals landbouwers, beleidsmakers en andere geïnteresseerden. De resultaten van de platformwerking, nieuwe projecten of beleidsontwikkelingen worden hier gepresenteerd. Daarnaast is dit ook een netwerkevent om alle actoren uit onderzoek, beleid en praktijk binnen de insectensector met elkaar in contact te brengen.

De eerste editie ging door op 7/12/2016 te Leuven en werd samen met de partners van het TETRA-project IN2BROILER georganiseerd. Zie stakeholdersmeeting 2016 voor het volledige programma, de abstracts en vrijgegeven presentaties.

De tweede editie ging door op 30/01/2018 te Rumbeke en werd samen met VIVES en Inagro georganiseerd. Zie het insectenloket voor het volledige programma.

De derde editie ging door op 10 december 2019 te Brussel. Het thema is 'Hoe duurzaam zijn insecten écht? De rol van insecten in de circulaire economie'. Zie stakeholdersmeeting 2019 voor het volledige programma met inschrijvingslink.Overzicht van onderzoeksprojecten rond insecten

Wetgeving

Hieronder vindt u een overzicht van de van kracht zijnde regelgeving met betrekking tot insectenkweek en/of verwerking, van de kweek tot verwerking, het gebruik van het restsubstraat (frass) en de handel van insecten(producten).

Voor een snelle samenvatting: Een overzicht van de Europese insectensector en de belangrijkste van toepassing zijnde Europese wetgeving vindt u in deze factsheet.

Volgende videolessen geven een bondig overzicht van de Belgische wetgeving met betrekking tot insectenkweek:
•   videoles - Belgische wetgeving insectenkweek (deel 1)
•   videoles - Belgische wetgeving insectenkweek (deel 2)

Starten met insectenkweek

Registratie

Elke operator die in België actief is in de voedselketen moet eerst door het FAVV geregistreerd, erkend of toegelaten te zijn. Op basis van het risico, gelinkt aan deze activiteit, is (van hoog naar laag risico) een erkenning, toelating of registratie vereist.

Voor insectenkweek (van alle insecten andere dan bijen/hommels) is enkel registratie bij het FAVV vereist. Dit betekent dat kennisgeving voldoende is, zonder administratief onderzoek of bedrijfsbezoek. Voor meer informatie kan u de activiteitenfiche ACT 366 op de pagina http://www.favv-afsca.fgov.be/erkenningen/activiteiten/fiches/ consulteren. Voor meer info mbt erkenningen, zie http://www.afsca.be/professionelen/erkenningen/

Vergunningen

Een vergunningsplichtig project is een project dat onderworpen is aan de vergunningsplicht inzake ruimtelijke ordening (stedenbouwkundige handelingen en verkaveling van gronden) en/of inzake milieu (exploitatie van ingedeelde inrichtingen of activiteiten). Voortaan is de aanvraag voor een stedenbouwkundige en milieuvergunning gebundeld in 1 enkele procedure: de omgevingsvergunning. Die is definitief in werking getreden op 1 januari 2018. Voor een nieuwe inplanting of verandering van een bestaande inrichting  die nodig is voor insectenkweek, zal u doorgaans steeds een aanvraag moeten doen via het omgevingsloket.

Het  omgevingsvergunningsdecreet en het omgevingsvergunningsbesluit leggen de procedures vast m.b.t. de omgevingsvergunning. In een omgevingsvergunning zit een ruimtelijk luik en een milieuluik.  

  • De inhoudelijke bepalingen inzake de ruimtelijke ordening, zoals de regels die een vergunningsplicht of meldingsplicht opleggen, zijn opgenomen in de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) en in zijn uitvoeringsbesluiten. 
  • De inhoudelijke milieubepalingen zijn opgenomen in titel IV en V van het decreet algemene bepalingen milieubeleid (DABM) en in VLAREM II en III (Besluit van de Vlaamse regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne). VLAREM II bevat ook de indelingslijst (bijlage I) en de milieuspecifieke procedures zoals de evaluaties en de afwijkingsprocedure. 

Hoewel de kweek van insecten (uitgezonderd soorten die door hun agressiviteit, giftigheid of gedrag een gevaar inhouden cf. Rubriek 9.2.1) als activiteit op zich niet indelingsplichtig is conform bijlage 1 van VLAREM II, is dit vaak wel het geval voor de andere activiteiten of infrastructuur die verbonden zijn aan deze insectenkweek. Hierbij kan je denken aan verwarmingstoestellen, airco’s, compressoren, opslag van gevaarlijke producten/gassen, enz. In de meeste gevallen zal een bedrijf dat zich toelegt op de kweek van insecten een inrichting van de tweede klasse zijn op basis van deze aanhorigheden. Hiervoor is het college van burgemeester en schepenen van de betrokken gemeente bevoegd, tenzij het bedrijf op grondgebied van twee gemeenten gelegen is waardoor de deputatie van de betrokken provincie bevoegd zal zijn.

Ga dus steeds na of de inrichtingen of activiteiten en stedenbouwkundige handelingen nodig voor uw project vergunningsplichtig zijn!

Voor meer info, zie https://lv.vlaanderen.be/nl/bedrijfsvoering/opstarten-overnemen/te-vervullen-formaliteiten/omgevingsvergunning 

Voor specifiek advies met betrekking tot de ruimtelijke en milieu-aspecten van uw omgevingsvergunningsaanvraag kan u contact opnemen met gop.omgeving@vlaanderen.be (Departement omgeving) 

Feed

Noot: In de Europese verordening 1069/2009 wordt bepaald dat insecten, indien door de mens gehouden voor de productie van voedsel, wol, bont, veren, huiden of een ander dierlijk product of voor andere veeteeltdoeleinden, behoren tot de landbouwhuisdieren. Dit impliceert dat houders van insecten eveneens moeten voldoen aan de diervoederregelgeving. Ook wanneer de insecten zelf niet bestemd zijn voor diervoeder.

Volgende verordeningen, en bijhorende nationale / regionale wetgeving, zijn van toepassing bij het kweken van insecten én het voederen van insecten(meel) aan dieren:

  • Verordening 999/2001 (BSE-verordening): N.a.v. de BSE-crisis, waarbij slecht behandeld diermeel afkomstig van rundvee verantwoordelijk was voor de verspreiding van BSE, is eind 2000 besloten door de Europese Unie om het gebruik van al het diermeel, inclusief insectenmeel, in het veevoeder te verbannen (= feedban). Tegenwoordig zijn er reeds versoepelingen van de feedban toegelaten. Het verwerken van vismeel in diervoeder voor niet-herkauwers is toegestaan sinds 1 september 2005. Het gebruik van diermeel afkomstig van niet-herkauwers voor visvoer is toegelaten sinds 1 juni 2013. Ook insectenmeel van 7 insectensoorten is vanaf 1 juli 2017 toegelaten als voeder in de aquacultuur.
  • Verordening 1069/2009 (verordening dierlijke bijproducten): Deze verordening bepaalt dat insecten verwerkt dienen te worden volgens de Europese regels m.b.t. dierlijke bijproducten vooraleer ze als verwerkte dierlijke eiwitten vervoederd kunnen worden aan voedselproducerende dieren. Deze verwerkingsmethoden zijn vastgelegd in de uitvoeringsverordening 142/2011.
  • Naast bovenstaande verordeningen, moeten insectenkwekers eveneens voldoen aan de algemene regelgeving rond handel, voederhygiëne en diergezondheid, vervat in volgende verordeningen:
    • Verordening 767/2009 (voorwaarden voor gebruik en in handel brengen van diervoeders)
    • Verordening 183/2005 (voorschriften voor diervoederhygiëne, zie ook FAQ van FAVV)
      • Exploitanten die insecten voor diervoeder produceren, moeten zich registreren bij de nationale bevoegde autoriteiten i.e. het FAVV (art. 9) en voldoen aan de algemene eisen die zijn opgenomen in bijlage I, deel A van de tekst. Bijlage I, deel B bevat verschillende aanbevelingen voor de ontwikkeling van gidsen voor goede praktijken met betrekking tot primaire productieactiviteiten. Bijlage III beschrijft algemene praktijken met betrekking tot het voederen van hun insecten (inclusief opslag en distributie)
      • Exploitanten die insecten produceren voor diervoeder in 'andere stadia dan de primaire productie' - dat wil zeggen vanaf het stadium van doden tot verdere verwerkingsfasen - moeten voldoen aan de specifieke hygiëne-eisen die zijn vastgelegd in bijlage II. Deze eisen hebben betrekking op de faciliteiten en uitrusting, het personeel, de opslag- en transportactiviteiten, de verplichte bemonsteringsplannen, maatregelen voor het bijhouden van gegevens, klachten en het terugroepen van producten)
    • Verordening 2002/32 (ongewenste stoffen in diervoeding).

Voor de toepassing van deze verordeningen op Belgisch grondgebied, zie www.favv.be > Professionelen > Dierlijke productie > Diervoeders > Gebruik van insecten in diervoeders

Als u insecten verwerkt tot diervoeder, dan wordt u door het FAVV en OVAM beschouwd als een verwerker van categorie 3-materiaal. Hiervoor zijn volgende verplichtingen van toepassing:

Zie ook:

Contactpersonenchristophe.keppens@favv.be (FAVV) of quentin.dumontdechassart@sante.belgique.be (FOD volksgezondheid)

Food

Stand van zaken van het Belgisch aangepaste tolerantiebeleid vanaf 1 januari 2018: https://www.health.belgium.be/nl/Stand_van_zaken_commercialisatie_van_insecten_na_01012018_op_de_Belgische_markt

  • Verordening 2015/2283 (bijgenaamd novel food verordening): zie www.afsca.be/levensmiddelen/insecten/ voor alle laatste info. Zie ook de Q&A van FAVV over toepassing van novel food-wetgeving inzake insecten.
  • Daarnaast moeten producenten, -verwerkers, -handelaars en -verdelers van insecten bedoeld voor humane voeding eveneens voldoen aan de algemene hygiënevoorschriften die van toepassing zijn op levensmiddelen. Deze zitten vervat in volgende verordeningen:
    • Verordeningen 178/2002 (algemene wetgeving voor levensmiddelen)
    • Verordening 852/2004 (levensmiddelenhygiëne)
      • Exploitanten die insecten voor menselijke consumptie produceren, moeten zich bij de nationale bevoegde autoriteiten (FAVV) registreren, hen op de hoogte stellen van de activiteiten die onder hun controle vallen (art. 6.2) en voldoen aan de algemene eisen in de bijlage I, deel A van de tekst. Bijlage I, deel B bevat verschillende aanbevelingen voor de ontwikkeling van gidsen voor goede praktijken met betrekking tot primaire productieactiviteiten.
      • Exploitanten die insecten voor menselijke consumptie produceren, in 'andere stadia dan de primaire productie', dwz vanaf het stadium van het doden tot de verdere verwerkingsfasen, inclusief distributie, moeten voldoen aan de hygiëne-eisen uit bijlage II. Dit betreft faciliteiten en uitrusting, personeel, opslag- en transporthandelingen, verplichte bemonsteringsplannen, maatregelen voor het bijhouden van gegevens, klachten en terugroepen van producten.
    • Verordening 853/2004 (hygiënevoorschriften van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong)
    • Verordening 2017/625 (organisatie van de officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong)
    • Verordening 183/2005 (voorschriften voor diervoederhygiëne, zie ook FAQ van FAVV)
      • Ook exploitanten die insecten produceren die niet voor diervoeder bestemd zijn, moeten voldoen aan bijlage III. Deze bijlage beschrijft algemene praktijken met betrekking tot het voederen van hun insecten (inclusief opslag en distributie).

Voor meer info, zie:

Contactpersoonnovelfood@health.belgium.be (Isabelle Laquière of Jean Pottier, FOD volksgezondheid)

Wettelijke vereisten voor restsubstraat insecten

De bevoegde Gewestelijk overheden hebben een gezamenlijke nota opgesteld om het statuut van dit restsubstraat te verduidelijken. Dit restsubstraat zal immers naast de uitwerpselen van de insecten ook ongebruikt voeder voor de insecten en resten van de insecten zelf bevatten.

Kort samengevat zijn volgende eisen van toepassing voor het restsubstraat, ongeacht het substraat waarop insecten gekweekt worden:

  • Grondstoffenverklaring OVAM

Alle info m.b.t. deze grondstoffenverklaring vindt u op https://ovam.be/grondstofverklaringen

Contactpersoon: katleen.van.den.eynden@ovam.be

  • Hygiënisatie (1u op 70° verhitten):

Dit kan gebeuren door erkend verwerker of erkend vergister/composteerder. Een overzicht van erkende verwerkingsinstallaties in het kader van de verordening dierlijke bijproducten vindt u op de website van VLM (Vlaamse Land Maatschappij).

Contactpersoon: Bart.Willaert@vlm.be

Noot: Naast de grondstoffenverklaring en hieropvolgende hygienisatie (i.e. sterilisatie) van het restsubstraat, moet voldaan worden aan bijkomende verplichtingen naargelang het verkregen statuut van het product (bv. ontheffing FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu voor het verhandelen van een meststof, bodemverbeterend middel of teeltsubstraat)

Handel

De invoer van insecten voor humane consumptie uit derde landen moet vanaf 21/04/2021 voldoen aan volgende diergezondheidscertificaten voor insecten:

Uitvoeringsverordening ter bepaling van certificaten voor binnenkomst in de EU en verplaatsingen binnen de Unie

Dit gezondheidscertificaat is bestemd voor insecten voor humane consumptie die in derde landen:

  • afkomstig zijn uit geregistreerde inrichtingen, met een op HACCP gebaseerd autocontrolesysteem die regelmatig gecontroleerd worden door de autoriteiten
  • geproduceerd zijn volgens de Europese regelgeving wat betreft hygiëne, verpakking …
  • in de handel mogen worden gebracht in de EU overeenkomstig VO 2015/2283
  • voldoen aan de Europese normen voor residuen van pesticiden

Insecten mogen alleen ingevoerd worden vanuit derde landen waarmee de EU een overeenkomst heeft. Op 1/01/2021 is dit het geval voor Zwitserland, Canada en Zuid-Korea.

Subsidies

Erkende landbouwers die voldoen aan de VLIF-voorwaarden komen in aanmerking komen voor 30% investeringssteun voor de noodzakelijke investeringen om insecten te kweken. Voor meer info m.b.t. de voorwaarden en procedure, zie www.vlaanderen.be/landbouw/vlif

Aan verschillende subsidies zijn wel opleidingsvereisten gekoppeld. Zie www.vlaanderen.be/landbouw/subsidies voor de vereisten waaraan de steunaanvraag voor subsidies vanuit het Departement Landbouw en Visserij moet voldoen.

Meer info

Zie http://www.insectinfo.be/ voor een overzicht van alle komende events, lopende projecten, wetgeving en een infoloket waar u terecht kunt voor meer specifieke vragen of problemen over insectenkweek.

Volgende videolessen bieden interessante, concrete informatie voor wie wenst te starten met insectenkweek:

•    videoles - Waarom insecten kweken?
•    videoles - Rentabiliteit van insectenkweek
•    videoles - Verwerking van insectenkweek
•    videoles - Stap voor stap meelwormen kweken
•    videoles - Stap voor stap zwarte soldatenvliegen kweken

Voor meer vragen m.b.t. (de initiatieven van) het strategisch platform insecten kan u volgende contactpersonen binnen het beleidsdomein Landbouw en Visserij contacteren:

  • Departement Landbouw en Visserij (voorzitter stuurgroep en strategisch platform insecten): Evelien Decuypere, e-mail: evelien.decuypere@lv.vlaanderen.be, Tel. 02 552 79 70
  • Instituut voor Landbouw, Voeding- en visserijonderzoek (voorzitter werkgroep onderzoek): Veerle Van linden, e-mail: veerle.vanlinden@lv.vlaanderen.be, Tel. 09 272 28 11