Vergunningen en heffingen voor de captatie van oppervlaktewater

Op deze pagina:

Gebruik van water uit bevaarbare waterlopen

Heb ik een toelating nodig om water uit Vlaamse bevaarbare waterlopen, kanalen en havens te gebruiken?

De captatie van water uit bevaarbare waterlopen, kanalen en havens gelegen in het Vlaams gewest is geregeld in:

  • het decreet van 21 december 1990 dat begrotingstechnische bepalingen en bepalingen tot begeleiding van de begroting van 1991 bevat, en alle latere wijzigingen;
  • het besluit van 3 mei 1991 van de Vlaamse executieve dat meer informatie verschaft over de aflevering van vergunningen voor de captatie van water uit bevaarbare waterlopen, kanalen en havens gelegen in het Vlaams gewest.

Als u water wil onttrekken uit een waterweg (watercaptatie) en als de hoeveelheid jaarlijks minder dan 500 m³/jaar is, dan volstaat het om dit te melden aan de bevoegde waterwegbeheerder. Dit wordt ook de meldingsplicht genoemd.

Als u volumes van 500 m³/jaar of meer wil onttrekken uit kanalen, bevaarbare waterlopen en havendokken en als u het onttrokken water wil teruglozen in kanalen, bevaarbare waterlopen en havendokken, is de vergunningsplicht van toepassing. U moet dus vooraf een vergunning aanvragen bij de waterwegbeheerder: nv De Scheepvaart, Waterwegen en Zeekanaal NV of het bevoegde havenbestuur.

Deze regel geldt voor alle waterwegen en hun aanhorigheden en alle havens en hun aanhorigheden die in het Vlaams gewest gelegen zijn. Dit geldt dus niet voor de onbevaarbare waterlopen.

De captatie van minder dan 500 m³/jaar moet jaarlijks opnieuw gemeld worden aan de bevoegde waterwegbeheerder.

De vergunning voor volumes van 500 m³/jaar of groter wordt jaarlijks hernieuwd door de betaling van een retributie. U hoeft dus niet jaarlijks een nieuwe vergunningsvraag in te dienen.

Waar moet ik toelating vragen om water uit bevaarbare waterlopen, kanalen en havens te gebruiken?

De vergunning moet u aanvragen bij de bevoegde waterwegbeheerder:

De waterwegbeheerder of het havenbestuur moet na de ontvangst van een volledige en correcte vergunningsaanvraag binnen de drie maanden de vergunning afleveren of de beslissing tot weigering aan de aanvrager bekend maken.

Als er binnen deze termijn geen vergunning wordt afgeleverd of als er geen beslissing wordt bekendgemaakt, wordt de vergunning als verworven beschouwd.

Hoe worden de heffingen op het gebruik van oppervlaktewater uit bevaarbare waterlopen, kanalen en havens berekend?

De jaarlijkse retributie op de captatie van oppervlaktewater uit bevaarbare waterlopen, kanalen en havens bedraagt per schijf en per m³: (tarieven op 01.01.2010)

Jaarlijkse retributie
Waterafname in m³/jaar Kanalen en havens
 schijf van minder dan 1.000.000 m³  0,063149 EUR/m³
 schijf van 1.000.000 tot 9.999.999 m³  0,036626 EUR/m³  
 schijf van 10.000.000 tot 99.999.999 m³  0,019336 EUR/m³
 schijf boven 99.999.999 m³  0,003820 EUR/m³ 

Het totaal verschuldigde bedrag kan maximaal met de helft worden verminderd bij teruglozing van het gecapteerde water in dezelfde waterweg.

Deze bedragen worden jaarlijks gekoppeld aan de schommelingen van het indexcijfer van consumptieprijzen en zijn exclusief 21% btw.

Er geldt een retributievrijstelling voor watercaptaties van minder dan 500 m³/jaar. In de Kempen is er een minimumrecht van 181,96 euro verschuldigd voor watercaptaties voor landbouwdoeleinden.

Moet ik de gebruikte hoeveelheid water uit bevaarbare waterlopen, kanalen en havens meten?

De vergunninghouder moet op de constructie van de watervang en waterlozing een apart debietmetingssysteem of tijdopnamesysteem plaatsen dat toelaat de gecapteerde en terug geloosde waterhoeveelheden vast te stellen. Een debietmetingssysteem is niet verplicht voor volumes kleiner dan 500 m³/jaar.

Gebruik van water uit onbevaarbare waterlopen

Heb ik een vergunning nodig om oppervlaktewater uit onbevaarbare waterlopen te gebruiken?

Oevereigenaars (aangelanden) hebben in principe recht om water te benutten uit een onbevaarbare waterloop voor toepassing in landbouw, huishouden en industrie. Bij het onttrekken van water mag u geen afbreuk doen aan de rechten van de lager gelegen oevereigenaars. Alle oevereigenaars hebben in principe gelijke rechten op water.
Dit komt er onder meer op neer dat de waterloop niet volledig leeg getrokken mag worden. Er mag ook geen schade optreden aan het visbestand en aan de oevers door het onttrekken van water. De vrederechter treft de nodige maatregelen als onvoldoende water beschikbaar is om aan alle behoeften te voldoen.

De captatie van water uit onbevaarbare waterlopen is niet meldings- en ook niet vergunningsplichtig zolang de oevereigenaar het water uit de onbevaarbare waterloop haalt zonder daarvoor vaste constructies of bouwwerken op te richten. Voor constructies of bouwwerken moet een machtiging van de waterbeheerder en een bouwvergunning bekomen worden.

Ligt de waterloop in een polder of watering, dan moet rekening gehouden worden met het eventueel van toepassing zijnde politiereglement binnen het gebied. Hierdoor kan het zijn dat er toch een vergunning of toelating nodig is voor de captatie uit een onbevaarbare waterweg.