Op 23 april 2021 keurde de Vlaamse Regering het Vlaams actieplan ‘Voedselverlies en biomassa(rest)stromen circulair 2021-2025’ definitief goed. Het plan wil het voedselverlies in Vlaanderen verder beperken én meer kansen creëren voor duurzaam (her)gebruik van biomassa en biomassareststromen. OVAM coördineert, het Agentschap Landbouw en Zeevisserij trekt mee de kringloop voedselverlies.
Inzetten op preventie en hoogwaardige valorisatie
Het actieplan steunt op de algemene principes van een circulaire keten en is dus gericht op het sluiten van kringlopen:
- meer preventie, minder verlies
- beter sorteren en inzamelen
- meer hoogwaardige valorisatie
De focus van het actieplan ligt voor voedselverlies op preventie. Dat betekent concreet dat elke schakel in de keten, van producent tot en met consument, zijn steentje moet bijdragen om voedselverlies te verminderen. Waar overschotten niet voorkomen kunnen worden, moet er maximale valorisatie komen voor menselijke consumptie via schenking of verwerking (= hergebruik), op voorwaarde dat dit de voedselveiligheid niet in het gedrang brengt. We zetten daarna volgens de cascade van waardebehoud in op hoogwaardige valorisatie in de veevoeding, door compostering/vergisting, en als industriële grondstof (incl. biogebaseerde toepassing), organische koolstof of nutriëntenbron. De selectieve inzameling van organisch-biologisch afval bij huishoudens en bedrijven draagt daar sterk toe bij.
De hele keten streeft er in dit actieplan naar om 30% van de voedselverliezen te voorkomen, te herverwerken (als voedsel) of hoogwaardiger te valoriseren ten opzichte van 2015.
Samenwerking via De Kostwinners
Het actieplan werd samen met stakeholders opgemaakt. De Kostwinners is de naam van de versterkte samenwerking tussen alle partners uit beleid, onderzoek, sector en maatschappij die het actieplan tegen voedselverlies trekken. Daaronder vallen de actieprogrammatrekkers: Flanders’ Food, Comeos, FoodWIN, ILVO, Foodsavers/Belgische Federatie van Voedselbanken, VVSG, Vlaco, OVAM en Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
Op de website van De Kostwinners ontdek je wat je zelf kan doen, welke inspirerende praktijken er al op het terrein gebeuren en hoe het zit met de cijfers.
Voortgangsrapport voedselverlies
In 2026 verscheen een nieuw voortgangsrapport, waarin de lopende acties van de partners van het actieplan aan bod komen. De voortgangsrapportage van het actieplan voedselverlies kan je voortaan ook opvolgen via het dashboard actieplan voedselverlies. Alle acties, projecten en indicatoren uit het plan zijn erin opgenomen, samen met de actuele stand van zaken.
Monitor voedselverlies
In 2026 verscheen ook een nieuwe monitor die de preventie, de selectieve inzameling en de valorisatie van voedselverlies en voedselreststromen uit de hele voedselketen in Vlaanderen in 2020 in kaart brengt.
In de gehele agrovoedingsketen in Vlaanderen was er in 2023 ton 1,19 miljoen ton voedselverlies. De nevenstromen – de niet-eetbare voedselreststromen – bedroegen 2,02 miljoen ton. Van die 3,21 miljoen ton voedselreststromen wordt 89% gevaloriseerd, bijvoorbeeld als diervoeder, compost of bodemverbeterend middel. Alle betrokkenen in de keten moeten nog een versnelling hoger schakelen om tegen 2025 het streefdoel uit het actieplan voedselverlies te halen.
Meer lezen?
