Duurzaam watergebruik in de pluimveehouderij

Op deze pagina:

Hoeveel water gebruikt de pluimveesector?

De Vlaamse pluimveesector staat in 2005 voor ongeveer 3% van het totale watergebruik in de Vlaamse land- en tuinbouw (bron: Mira-T 2007). Het gaat om water dat wordt gebruikt als drinkwater voor het pluimvee, voor de reiniging van stallen en uitrusting en eventueel voor de koeling van de stallen.

Volgende figuur toont dat in de periode tussen 2000 en 2005 het watergebruik in de pluimveehouderij licht is afgenomen.

Evolutie van het waterverbruik in de veehouderij in de periode 2000-2005.
in de periode tussen 2000 en 2005 is het watergebruik in de pluimveehouderij licht afgenomen

Bron: Mira-T 2007

Welke waterbronnen worden nu meestal gebruikt?

In de pluimveesector bestaat 20% van het verbruik uit leidingwater. De rest is voornamelijk grondwater, slechts enkele procenten worden gewonnen uit de opvang van hemelwater, oppervlaktewater of ander water zoals recuperatiewater en grijswater. Voor de dieren is water van drinkwaterkwaliteit vereist en ook voor de reiniging worden hoge eisen aan de waterkwaliteit (zie volgende titel) gesteld.

Aandeel van de verschillende waterbronnen in de pluimveehouderij in 2001, 2004 en 2005.
In de pluimveesector bestaat 20% van het verbruik uit leidingwater. De rest is voornamelijk grondwater, slechts enkele procenten worden gewonnen uit de opvang van hemelwater, oppervlaktewater of ander water zoals recuperatiewater en grijswater. Voor de dieren is water van drinkwaterkwaliteit vereist en ook voor de reiniging worden hoge eisen aan de waterkwaliteit  gesteld.

Bron: Inschatting van het watergebruik in de landbouw op basis van nieuwe en geactualiseerde kengetallen per landbouwactiviteit, ILVO 2007; Mira-T 2007.

Aan welke kwaliteit moet het water voldoen?

In de pluimveehouderij worden strenge hygiënische eisen gesteld, enerzijds door de overheid en anderzijds door lastenboeken voor kwaliteitslabels. De normen waaraan water moet voldoen, hangen af van de toepassing waarvoor het water gebruikt wordt. De normen voor drinkwater zijn strenger dan de normen voor reinigingswater. Toch betekent dit niet dat er om het even welke soort water mag gebruikt worden om bijvoorbeeld stallen te reinigen. Het is belangrijk dat er geen extra ziektekiemen via het reinigingswater in de stal worden gebracht.

Belplume vzw, een organisatie die zorgt voor de uitbouw van een integraal kwaliteitsbeheersysteem voor pluimvee, stelde normen op die een veilig gebruik van grond-, leiding- en hemelwater moeten garanderen. In het lastenboek van Belplume staat beschreven hoe dikwijls chemische en bacteriologische wateranalyses moeten uitgevoerd worden (afhankelijk van de waterbron, het al dan niet voorkomen en gebruiken van een buffervat) en aan welke eisen het water moet voldoen om het te mogen gebruiken als drink- of reinigingswater.

Normen drink- en reinigingswater voor pluimvee volgens Belplume - Chemische parameters

Chemische parameters

Norm

pH (zuurtegraad)

4-9

Fe (ijzer)

2,5 mg/l

Hardheid

20°D

Nitriet

1,0 mg/l

Bron: www.belplume.be 

Normen drink- en reinigingswater voor pluimvee volgens Belplume - Bacteriologische parameters

Bacteriologische parameters

Norm

Totaal kiemgetal

Max 100.000 KVE/ml

Totaal E. Coli

Max 100 KVE/ml

Enterococcen

Afwezig

Bron: www.belplume.be

Ook Dierengezondheidszorg Vlaanderen (DGZ) hanteert aanbevelingen voor drinkwater voor pluimvee. Ze zijn iets uitgebreider dan die van Belplume. Alle gegevens over drinkwaterkwaliteit vindt u op de website van DGZ.

Kwaliteitseisen waaraan het drinkwater voor pluimvee best voldoet - Scheikundig onderzoek

Scheikundig onderzoek

Kwaliteitseis

Fysisch aspect

Helder; kleur - en geurloos

pH

4 - 9

geleidbaarheid

2.100 ≤ S/cm

Totale hardheid

≤ 20°D

Fluoride

≤ 1,5 mg/l

Chloride

≤ 250 mg/l

Nitriet

≤ 1,0 mg/l

Nitraat

≤ 100 mg/l

Fosfaat

≤ 5,0 mg/l

Sulfaat

≤ 50 mg/l

Ammonium

≤ 0,5 mg/l

Totaal ijzer

≤ 2,5 mg/l

Mangaan

≤ 2,0 mg/l

Magnesium

≤ 50 mg/l

Calcium

≤ 270 mg/l

Natrium

onbekend

zoutgehalte

≤ 2000 mg/l

Bron: DGZ - Dierengezondheidszorg Vlaanderen

Kwaliteitseisen waaraan het drinkwater voor pluimvee best voldoet - Bacteriologisch onderzoek
Bacteriologisch onderzoek Kwaliteitseis

Tot kiemgetal 22°C

≤ 100.000 KVE/ml

Tot kiemgetal 37°C

≤ 100.000 KVE/ml

Coliformen

< 10.000 KVE/100ml

E. coli

≤ 100 KVE/ ml

Intestinale enterococcen 44°C

0 KVE/100 ml

Sulfiet red. Clostridia

0 KVE/20 ml

Clostridium perfringens

0 KVE/ml

Bron: DGZ - Dierengezondheidszorg Vlaanderen
KVE: kolonievormende eenheden

Waarom is het belangrijk zuinig en verstandig om te gaan met water op mijn bedrijf?

Water is een schaars goed. Daarom wordt het steeds moeilijker om een vergunning te krijgen voor het oppompen van grondwater. Bovendien is leidingwater vrij duur.

In de rubriek Duurzaam watergebruik – algemeen vindt u meer informatie over het belang van duurzaam watergebruik.

Hoe ga ik op mijn bedrijf verstandig om met water?

Om spaarzaam om te springen met water kunt u:

Een wateraudit geeft u als veehouder inzicht in de waterstromen en toont u de mogelijkheden voor uw bedrijf om water te besparen en alternatieve waterbronnen in te zetten

Een praktijkgetuigenis illustreert u hoe u duurzaam watergebruik op het bedrijf kunt realiseren.