GLB 2028-2034
Bij elke nieuw Europees Meerjarig Financieel Kader (MFK), wordt ook een nieuw kader voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) opgesteld. Hierbij wordt tegemoet gekomen aan de evoluerende economische omstandigheden en behoeften van burgers. Elk nieuw GLB moet zorgen dat de Europese landbouw toekomstbestendig is. Op 16 juli 2025 heeft de Europese Commissie haar voorstellen voor het MFK en GLB voor de periode 2028-2034 gepubliceerd. Momenteel zijn de Raad en het Europees Parlement aan zet om deze voorstellen aan te passen.
Het voorstel van de Europese Commissie voor het nieuwe GLB 2028-2034 past binnen de ambities van de Europese visie op landbouw en voeding.
In het voorstel wordt het GLB onderdeel van het ruimere Europees Fonds voor economische, sociale en territoriale cohesie, landbouw en platteland, visserij en maritieme zaken, welvaart en veiligheid voor de periode 2028-2034 (“het Fonds”). Elke lidstaat moet voor dit fonds de invulling van het beleid verder vastleggen door middel van een plan voor nationaal en regionaal partnerschap (“NRP-plan”).
In de ontwerpregelgeving van het Fonds (onder voorbehoud) staat dat het GLB zich moet richten op "de levenskwaliteit in de Unie behouden door:
- Een billijker en toereikend inkomen voor landbouwers en hun concurrentievermogen op lange termijn te ondersteunen, met inbegrip van de positie van landbouwers in de waardeketen;
- Bij te dragen tot voedselzekerheid op de lange termijn;
- De aantrekkingskracht en de levensstandaard, met inbegrip van de toegang tot gezondheidszorg, op het platteland te verbeteren, alsook eerlijke arbeidsomstandigheden, en aan te zetten tot generatievernieuwing; de paraatheid en het vermogen van landbouwers om crises en risico’s het hoofd te bieden te verbeteren; de toegang tot kennis en innovatie te verbeteren en de digitale en groene transitie voor een bloeiende agrovoedingssector te versnellen;
- Duurzame landbouw- en bosbouwbeheerpraktijken te versterken ter bevordering van veerkrachtige klimaatactie, te voorzien in meerdere ecosysteemdiensten, efficiënt waterbeheer, -kwaliteit en weerbaarheid en de uitvoering van op de natuur gebaseerde oplossingen te ondersteunen, duurzame ontwikkeling en milieubescherming te versterken, het behoud en het herstel van biodiversiteit, de bodem en natuurlijke hulpbronnen te intensiveren, en het dierenwelzijn te verbeteren."
Om die doelen tegemoet te komen omvat het voorstel van de Europese Commissie de volgende maatregeltypes:
- Inkomenssteuninterventies
- Degressieve areaalgebonden inkomenssteun
- Gekoppelde inkomenssteun
- Gewasspecifieke betaling voor katoen
- Betaling voor natuurlijke en andere gebiedsspecifieke beperkingen
- Steun voor nadelen als gevolg van bepaalde verplichte vereisten
- Agromilieu- en klimaatacties
- Betalingen aan kleine landbouwers
- Steun voor risicobeheersinstrumenten
- Investeringssteun voor landbouwers en bosbezitters
- Steun voor vestiging van jonge landbouwers en nieuwe landbouwers, het opstarten van plattelandsbedrijven, en ontwikkeling van kleine landbouwbedrijven
- Steun voor bedrijfsverzorgingsdiensten
- Sectorale interventies
- LEADER
- Steun voor kennisoverdracht en innovatie in de landbouw, de bosbouw en plattelandsgebieden
- Territoriale en lokale samenwerkingsinitiatieven
- Interventies in ultraperifere gebieden
- Interventies op kleinere eilanden in de Egeïsche Zee
- EU schoolregeling
- Crisisbetalingen aan landbouwers
In het voorstel van de Europese Commissie voor het MFK is er een geoormerkt budget van 294 miljard euro binnen het fonds voorzien voor de inkomenssteuninterventies. Voor de andere maatregeltypes is er geen geoormerkt budget binnen het fonds.
Momenteel worden de voorstellen voor de nieuwe GLB-regelgeving nog volop op Europees niveau besproken. Dit betekent dat de ontwerpvoorstellen nog gewijzigd zullen worden Het is nog niet duidelijk wanneer deze definitief zullen goedgekeurd worden. Tot op heden is het voorstel dat het nieuwe GLB van start moet gaan op 1 januari 2028.
Wat is het GLB?
Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) van de EU ontstond in 1962 en heeft volgende doelen:
- Landbouwers ondersteunen, de landbouwproductiviteit verbeteren en voor een stabiele voorziening van betaalbare levensmiddelen zorgen;
- De landbouwers van de Europese Unie een redelijk inkomen garanderen;
- Het klimaat beschermen en het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen bevorderen;
- Plattelandsgebieden en landschappen in de hele EU in stand houden;
- De plattelandseconomie levensvatbaar houden door de werkgelegenheid in de landbouw, agrovoedingsindustrie en aanverwante sectoren te stimuleren.
Het is een Europees beleid met een gemeenschappelijk kader voor alle lidstaten en wordt voor een groot deel vanuit Europees budget gefinancierd.
Opmaak GLB 2028-2034
In de loop van 2026 en 2027 zal het GLB 2028-2034 worden uitgewerkt. Bovenstaande figuur geeft een chronologisch overzicht van de stappen die doorlopen zullen worden om finaal te eindigen met een GLB hoofdstuk in het NRP-plan.
Er werd gestart met de opmaak van een omgevingsanalyse en een evaluatie van de huidige GLB-maatregelen. Op 29 mei organiseerde het Agentschap Landbouw en Zeevisserij, samen met het Vlaams Ruraal Netwerk, een brede stakeholderbevraging om de noden in kaart te brengen. Op basis van de uitgevoerde analyses en de stakeholderbevraging wordt er een nodenanalyse opgemaakt die ook gevoed zal worden door de Visie 2030-2050 en de GLB-nationale aanbevelingen, indien deze tijdig beschikbaar zijn. Al deze elementen worden meegenomen bij het bepalen van de krachtlijnen van het GLB 2028-2034. Deze krachtlijnen dienen als richtlijn voor de interventielogica en de daaruit volgende interventies. Het NRP-plan met daarin het GLB hoofdstuk voor de periode 2028-2034 zal vermoedelijk halverwege 2027 worden ingediend bij de Europese Commissie.
Onderstaande stappen werden reeds gefinaliseerd en leverden de bijbehorende finale documenten op:
-
Omgevingsanalyse:
Omgevingsanalyse GLB 2028-2034.pdf