Klimaat

Op deze pagina:

Klimaatmaatregelen binnen landbouw

Binnen de landbouwsector staat klimaat hoog op de agenda.: Enerzijds dragen landbouwactiviteiten bij tot de klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen. Anderzijds is de sector erg gevoelig aan de verstoringen van het klimaat. Met het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2021-2030 wordt volop gewerkt aan een klimaatslimmere landbouw en visserij, onder meer via gepaste maatregelen op vlak van klimaatmitigatie, -adaptatie en duurzaam landgebruik.

Klimaatverandering wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgassen. De verschillende sectoren worden in de klimaatboekhouding opgedeeld in twee types: de sectoren die vallen onder het Europese Emission Trading System (ETS), zoals energieproducenten en zware industrie, en deze die hier niet onder vallen (niet-ETS). Ongeveer 40% van de Vlaamse broeikasgasuitstoot valt onder de ETS emissiehandel1. Binnen de niet-ETS sectoren zorgde de landbouw in 2018 voor 17% van de uitstoot.

Binnen de meeste sectoren is koolstofdioxide (CO2) het voornaamste broeikasgas. Binnen de landbouw zijn echter methaan (CH4) en lachgas (N2O) belangrijker (Figuur 2). Deze gassen komen voornamelijk vrij door biologische processen zoals respectievelijk verteringsprocessen van herkauwers, mestopslag en bemesting. CO2 komt voornamelijk vrij bij energetische processen, zoals het verwarmen en klimatiseren van serres, stallen en landbouwgebouwen en het gebruik van landbouwmachines  Belangrijk is dat de impact2 van CH4 het klimaat 25 keer groter is dan deze van CO2. Voor  N2O is dit zelfs 298 keer groter. Daarnaast wordt CO2 trager afgebroken in de atmosfeer en zal een deel van de uitstoot daardoor accumuleren.

Meer info? Raadpleeg de website van VMM of www.klimaat.be

Expertisecentrum landbouw en klimaat

Het ILVO-Expertisecentrum Landbouw & Klimaat (ILVO-ELK) werd eind 2016, n.a.v. het klimaat- en energiepact, opgericht onder impuls van de Vlaamse minister van Omgeving, Natuur en Landbouw. De Vlaamse overheid erkent dit expertisecentrum als een multidisciplinair, onafhankelijk en gedegen kenniscentrum, waar het beleid en de private stakeholders terecht kunnen voor advies en onderzoek. Het expertisecentrum Landbouw en Klimaat stelt zich de volgende drie doelen:

  • Onderzoeksprojecten en -resultaten in relatie plaatsen met de klimaatverandering en nieuwe onderzoeksprojecten oriënteren naar het kader van de klimaatuitdaging
  • Communiceren over de multidisciplinaire klimaatkennis aanwezig op ILVO
  • De internationale evoluties qua klimaat- en landbouwonderzoek op de voet volgen

Voor de ondersteuning van het beleid en de sector oriënteert ILVO-ELK zijn klimaatonderzoek op drie sporen:

  • Klimaatmitigatie: moet technologieën en systemen aanbrengen die toelaten om de impact van landbouw en visserij op het klimaat te reduceren
  • Klimaatadaptatie: moet de mogelijkheden onderzoeken tot aanpassing van de Vlaamse landbouw en visserij aan het wijzigend klimaat 
  • C-arme economie en de rol van de landbouw in het bredere klimaatvraagstuk

Voor meer info en een overzicht van de concrete onderzoeksprojecten m.b.t. klimaat, zie https://www.ilvo.vlaanderen.be/ELK

Convenant "Enterische emissies rundvee"

Op 29 maart 2019 hebben zestien partners uit de brede rundveeketen het convenant “Enterische emissies rundvee” in de proefmelkveestal van het ILVO ondertekend. Met dit convenant wordt gewerkt aan de prognose van het Vlaams Klimaatbeleidsplan 2021-2030 om de enterische emissies te verminderen met -19% t.o.v. 2005 of tot een niveau van 1,9 Mton CO2-eq. Het convenant ‘Enterische emissies rundvee’ wil maatregelen in de sector uitrollen en richt hiervoor meerdere thematische werkgroepen op. Daarnaast wordt ook ingezet op onderzoek.

De partners komen uit verschillende schakels van de agrovoedingsketen. Zo engageren de landbouworganisaties (Algemeen Boerensyndicaat, BioForum, Boerenbond, Groene Kring, Vlaams  Agrarisch Centrum) zich, maar ook specifieke zuivel- en vleesveesectororganisaties (Belgische confederatie  van de Zuivelindustrie (BCZ), Belbeef, Coöperatie voor Rundveeverbetering (CRV), de Federatie voor het Belgisch Vlees (FEBEV)), de mengvoederfabrikanten onder naam van de Belgian Feed Association (BFA), de federatie van toeleveranciers van machines, gebouwen en uitrustingen (Fedagrim)  en verschillende entiteiten van de Vlaamse overheid. Via deze ketenbenadering wordt gestreefd naar geïntegreerde aanpak voor het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen.

Raadpleeg hier:

Klimaatbeleid: van Parijs naar Vlaanderen

Op  12 december 2015, vond de internationale klimaattop in Parijs plaats: 195 landen engageren zich om de opwarming van de aarde tegen te gaan en deze te beperken tot 2°C en te streven naar maximaal 1,5°C opwarming ten opzichte van pre-industriële niveaus.

Ook de Europese Unie engageerde zich binnen dit klimaatakkoord en vraagt aan elke lidstaat zijn bijdrage te leveren door het opstellen van nationale energie- en klimaatplannen. In België is dit een geïntegreerd plan, bestaande uit bijdragen van de drie gewesten en het federale niveau.

De Vlaamse Regering keurde op 9 december 2019 het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021-2030 definitief goed. Hierin wordt voor de Vlaamse non-ETS sectoren beschreven hoe ze de reductiedoelstelling voor 2030 moeten halen.

Daarnaast keurde de Vlaamse Regering op 20 december 2019 de Vlaamse klimaatstrategie 2050 goed.

Meer info? Raadpleeg de website van Departement Omgeving of www.klimaat.be.

Voor meer info omtrent de toepassing van concrete maatregelen op het land- en tuinbouwbedrijf verwijzen we naar de beschikbare brochures: