De sociale conditionaliteit is van toepassing op landbouwers die werken met personeel en gaat over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden, de veiligheid en gezondheid van werknemers en het naleven van de minimumeisen bij het gebruik van arbeidsmiddelen. De sociale conditionaliteit beoogt de begunstigden van GLB-steun meer bewust te maken van de werkgelegenheidsnormen en sociale normen, wat moet bijdragen tot de ontwikkeling van een sociaal duurzame landbouw.
Samenvattende info:
- Zorg voor transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden
- Neem maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers
- Respecteer de minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen
Wat is de sociale conditionaliteit?
Landbouwers die rechtstreekse betalingen of steun voor agromilieuklimaatmaatregelen of beheerovereenkomsten ontvangen, moeten vanaf 2025 ook de sociale conditionaliteit naleven om administratieve sancties te vermijden. De sociale conditionaliteit omvat beheereisen die voortvloeien uit Europese richtlijnen in verband met de toepasselijke arbeidsvoorwaarden of werkgeversverplichtingen.
Die sociale conditionaliteit is van toepassing op landbouwers die personeel te werk stellen en gaat over transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden, de veiligheid en gezondheid van werknemers en het naleven van de minimumeisen bij het gebruik van arbeidsmiddelen. Deze verplichtingen rond arbeidsvoorwaarden en arbeidsveiligheid zijn niet nieuw. Zij zijn al van toepassing in België op basis van de federale regelgeving. Het Agentschap Landbouw en Zeevisserij zal voor het toezicht op de naleving van de sociale conditionaliteit, beroep doen op de federale inspectiediensten die verantwoordelijk zijn voor deze controles.
De controles van de federale inspectiediensten gaan ruimer dan wat in het kader van het GLB opgenomen is in de sociale conditionaliteit. De sociale conditionaliteit omvat samengevat volgende aspecten:
-
voorspelbare en transparante arbeidsvoorwaarden: het bestaan van en de kennisname van de werknemers m.b.t. arbeidsovereenkomsten en (wijziging van) arbeidsreglementen, vereisten naar opleiding en voorwaarden voor de minimale voorspelbaarheid van werk (tijdig kenbaar maken van uurroosters of annuleren van werk), op basis van richtlijn (EU) 2019/1152 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden in de Europese Unie;
-
maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en gezondheid van de werknemers: de organisatiestructuren rond veiligheid en gezondheid, de voorlichting en opleiding van werknemers rond veiligheid en gezondheid, de participatie van werknemers hieraan, op basis van richtlijn 89/391/EEG van de Raad van 12 juni 1989 betreffende de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid van de werknemers op het werk;
-
Minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik van arbeidsmiddelen door werkgevers, op basis van richtlijn 2009/104/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende minimumvoorschriften inzake veiligheid en gezondheid bij het gebruik door werknemers van arbeidsmiddelen op de arbeidsplaats.
In de bijlage 'Bijlage sociale conditionaliteit' (versie 01.12.2025) staat opgelijst welke aspecten onder de sociale conditionaliteit vallen.
Wie doet de controles rond sociale conditionaliteit?
De externe controle-instanties die bevoegd zijn voor de controle op de naleving van de toepasselijke arbeidsvoorwaarden of werkgeversverplichtingen zoals opgenomen in de bijlage van deze fiche, zullen de geconstateerde niet-nalevingen met een gevolg, melden aan het Agentschap Landbouw en Zeevisserij.
Het Agentschap Landbouw en Zeevisserij doet zelf geen controles op de sociale conditionaliteit.
Wat zijn de gevolgen wanneer ik niet voldoe aan de verplichtingen van de sociale conditionaliteit
De federale inspectiediensten stellen het Agentschap Landbouw en Zeevisserij in kennis van niet-nalevingen waarbij deze worden beoordeeld op ernst, de omvang, het permanente karakter of de herhaling en de opzettelijkheid. Voor de beoordeling zal onder meer gebruik gemaakt worden van de sanctieniveau’s zoals bepaald door de federale regelgeving.
Bij niet-naleving van de sociale conditionaliteit wordt de steun voor areaal- en diergebonden maatregelen verminderd met een bepaald percentage verminderd. Is een eerste niet-naleving het gevolg van een nalatigheid van de landbouwer? Dan wordt de steun in principe verlaagd met 3%. Afhankelijk van de ernst, de omvang en het permanente karakter van de niet-naleving kan dat percentage worden aangepast tot 1% of 10%. Betreft het een herhaling van een niet-naleving binnen een periode van drie opeenvolgende jaren? Dan wordt het verlagingspercentage 10%. Bij verdere herhaling wordt de inbreuk vanaf dan als opzettelijk beschouwd.
Betreft het een opzettelijke niet-naleving? Dan wordt de steun in principe verlaagd met ten minste 15%. Afhankelijk van de ernst, de omvang of het permanente karakter van die opzettelijke niet-naleving kan dat verlagingspercentage worden verhoogd tot maximaal 100%.
Waar vind ik meer informatie?
Bel naar 02 214 48 48 of mail naar info@lv.vlaanderen.be voor bijkomende informatie.
Op 5 november 2024 stelden de FOD Werkgelegenheid en Prevent Agri de nieuwe OiRA-tool Landbouw voor. De verplichtingen die hierin vervat zitten, gaan ruimer dan de sociale conditionaliteit maar deze tool kan wel een hulpmiddel zijn om na te gaan of u in orde bent met de sociale conditionaliteit.