Strategisch Plan Bijenteelt 2026-2027
7 Goedgekeurde projecten
Binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB 2023-2027) financieren Europa en het Agentschap Landbouw en Zeevisserij van de Vlaamse overheid het Strategisch Plan Bijenteelt. Voor de eerste periode 2023-2025 werden 7 projecten goedgekeurd en uitgevoerd. Voor de tweede periode 2026-2027 werden opnieuw 7 projecten goedgekeurd :
- Project ‘Conservatie en verspreiding van een vitale zwarte bijenpopulatie’
Een verderzetting van het Bosland project, opgestart in 2022 binnen het Vlaams Bijenteeltprogramma. Hier ligt de focus op de ontwikkeling van een veerkrachtige zwarte bij-populatie in het natuurgebied Bosland. De sterkte van de ondersoort ‘zwarte bijen’ zit in de natuurlijke broedstop in het najaar. Gezien het belang van dit kenmerk in de natuurlijke weerstand van een bijenkolonie tegen varroa focust het project op selectie van deze eigenschap. Er wordt gebruik gemaakt van analyses en genetische merkers om te selecteren op genetische diversiteit en resistente eigenschappen. De bekomen genetica wordt via overlarfdagen of het aanbieden van koninginnen of volkjes beschikbaar gesteld aan de Vlaamse imkerij. Het doel is om een lokaal aangepaste, inheemse zwart bijenpopulatie ter beschikking te stellen aan een groeiende groep imkers.
Projectuitvoerder: ZwarteBij.org
- Project ‘Selectie naar veerkracht door cascade en stressluw imkeren’
Dit selectieproject wil vertrekken van een brede genetische basis. Het project wil toegankelijk zijn voor alle imkers, ook welke niet aangesloten zijn bij een vereniging of koepel. Om deze reden wordt afstand genomen van de provinciale structuren binnen de imkerbonden. Het project impliceert een doordacht selectieprogramma op maat van gevorderde imkers en van starters. Het principe van stressluw imkeren wordt toegepast om in eerste fase de kwaliteitsvolken te kunnen herkennen. Pas in een tweede fase worden de volken onderworpen aan een ultieme overlevingstest. Er wordt samengewerkt met het bevruchtingseiland Kreverhille (Zeeland) met gekende darrenpopulaties.
Projectuitvoerder: Honeybee Valley
- Project ‘Last line of defense’
Dit project zet in op de aanpak van de problematiek van de Aziatische hoornaar. Het project zet in op de bescherming van de bijenvolken aan de stand (kast- en standbescherming), met uitrol naar de imkers toe van een vorm van leasing.
Projectuitvoerder: Vlaams Bijeninstituut (VBI)
- Project ‘Teelt van honingbijen voor varroaresistentie en overleving’
Dit project is een voortzetting van het afgelopen project binnen het Strategisch Plan Bijen 2023-2025 ’Bevruchtingsstations en KI’. Het nieuwe project omvat dezelfde vijf pijlers: ten eerste reizen naar buitenlandse eilandbevruchtingsstations met een koelwagen die alle provincies zal aandoen. Ten tweede zullen ook lokale landbevruchtingsstations gepromoot worden om de lokale adaptatie van bijenpopulaties niet in het gedrang te laten komen. De derde pijler omvat de inschakeling van darrenvolken, in Vlaanderen getest en goedgekeurd. Verder wordt er screening voorzien om de raszuiverheid van de geselecteerde koninginnen/volken te testen. Tenslotte moet de output van het project resulteren in een massale overlarving van Vlaamse topkoninginnen.
Projectuitvoerder: Koninklijke Vlaamse Imkersbond (KonVIB)
- Project ‘Verhoogde weerbaarheid tegen de Aziatische hoornaar door verbinding en innovatie’
Dit project is een vervolg op het afgeronde project “Selectieve bestrijding van de invasieve exoot ‘Aziatische hoornaar’ ter bescherming van de honingbij en de biodiversiteit”. Het project verlegt de focus naar betaalbare zenders en milieuvriendelijke verdelgingstechnieken (zoals stofzuigertechnieken). Het project wil tussenkomen in de verschillende ontwikkelingsfases van de Aziatische hoornaar: springtrapping (afvangen met selectieve lokvallen van de koninginnen bij de vorming van het primaire nest), ondersteuning van de spotters (opsporing van foeragerende werksters die een secundair nest aan het vormen zijn), tenslotte opsporing van moeilijk vindbare nesten met bluetooth zenders en zoekapparatuur.
Projectuitvoerder: Limburgse Imkersbond (LIB)
- Project ‘Honinganalyses’
Dit project is een verderzetting van het honingonderzoek vanuit ILVO. Dit onderzoek omvat drie luiken: analyse van honingstalen door de imker zelf binnengebracht; verificatie van de representativiteit van de binnengebrachte stalen door herbemonstering, en analyse van eigen aangekochte stalen. Dit onderzoek wordt uitgebreid met bepaling van suikers, alsook microbiologisch onderzoek naar sulfietreducerende anaërobe bacteriën (Clostridium spp.), gisten en schimmels. Tenslotte worden de stalen onderzocht op pyrrolizidine alkaloïden (plantentoxines). De bedoeling is om op basis van testresultaten advies op maat te verstrekken aan de imker in kwestie.
Projectuitvoerder: Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO)
- Project ‘Varroa beheersing/vitale bijen via oxaalzuurstrips en aminozuurvoeding’
De gangbare behandeling van een bijenkolonie met oxaalzuur bestaat algemeen uit het bedruppelen van de kolonie met dit organische zuur. De behandeling is zeer efficiënt, veilig, laagdrempelig en budgetvriendelijk. Gebruik van organische zuren bouwt geen resistentie op bij de mijtenpopulatie en er worden geen residus teruggevonden in de honing noch was. Een innovatieve toepassing van oxaalzuur is het werken met oxaalzuurstrips (strips gedrenkt in een mengsel van glycerine + oxaalzuur). Het project is een vervolg op een lopend ILVO-project ‘Varroabeheersing/voedselveiligheid behandeling met oxaalzuur’ waarbij de mogelijkheden met oxaalzuurstrips verder worden uitgediept in een veldproef. De toepassing met oxaalzuurstrips wordt uitvoerig getest bij praktijkimkers met een bewezen nauwgezetheidsprofiel, volgens verschillende schema’s, met reinteeltmoeren en hybridekoninginnen. De mijten worden gemonitord met behulp van een mijtenval (vandaar de nood aan nauwgezetheid bij de deelnemende praktijkimkers). Er wordt een honingbemonstering gepland. In een tweede luik wordt de impact van aminozuursupplement als remediëring voor stuifmeeltekort, zoals voorkomt bij kolonies onder zware predatie van de Aziatische hoornaar.
Projectuitvoerder: Natuur en Milieu Educatief Centrum (NEMEC)
Deze projecten zijn gestart op 1 januari 2026 en lopen tot 30 juni 2027. De projecten en hun resultaten richten zich op alle imkers in Vlaanderen.
De projecten worden driemaandelijks geëvalueerd op de kwartaal rapporteringsvergadering van de werkgroep SPB binnen PC Bijen. Wilt u deze verslagen inkijken? Stuur een e-mail naar sectoradvies@lv.vlaanderen.be of bel naar 02 214 48 48.
Oproep 2025 projecten Strategisch Plan Bijenteelt
Oproep voor het indienen van projectvoorstellen Strategisch Plan Bijenteelt
In het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt voorziet het Agentschap Landbouw en Zeevisserij van de Vlaamse overheid een nieuwe (tweede) oproep voor bijenteeltprojecten. Dit strategisch Plan Bijenteelt wordt gefinancierd vanuit Europa en Vlaanderen volgens een 50-50 verdeelsleutel.
De tweede oproep (2025) voor projecten in het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt 2026-2027 binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid GLB 2023-2027 wordt open gesteld vanaf 23 oktober 2025. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 23 oktober tot en met 31 oktober 2025.
Tot en met 31 oktober kunnen projectvoorstellen ingediend worden rond de volgende thema’s (GLB-interventies):
- Interventie 1 : Technische bijstand voor bijenhoudersorganisaties;
- Interventie 2 : Bestrijding van vijanden, en ziekten in de bijenteelt, in het bijzonder de varroamijtplaag (Varroa destructor), de kleine kastkever (Aethina tumida) en de Aziatische hoornaar (Vespa velutina);
- Interventie 3 : Ondersteuning van de laboratoria voor de analyses van bijenteeltproducten, en stoffen die mogelijk toxisch zijn voor bijen;
- Interventie 4 : Maatregelen voor herstel van het bijenbestand in de Unie : acties om het bestaande aantal bijenbestanden in de Unie in stand te houden of te vergroten;
- Interventie 5 : Toegepast onderzoek : samenwerking met instanties die gespecialiseerd zijn in de uitvoering van programma’s voor toegepast onderzoek op het gebied van de bijenhouderij en de producten van de bijenteelt.
Voor de oproep 2025 wordt hier 1 specifieke doelstelling vanuit de Vlaamse overheid aan toegevoegd :
- bevordering van samenwerking binnen de imkerij
Praktische informatie
Projectvoorstellen worden uitsluitend en ten laatste op 31 oktober 2025 elektronisch ingediend op het e-loket van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij (inloggen m.b.v. e-ID):
E-loket Landbouw en Zeevisserij
Projecten worden ingediend via de tegel ‘bijenteelt’ op het e-loket. Op dit e-loket staan de nodige documenten ter beschikking (aanvraagformulier, handleiding bij het indienen van projectvoorstellen in het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt, samenwerkingsovereenkomst).
Kijk tijdig na of uw onderneming, indien deze de promotor/aanvrager is, geregistreerd is in het e-loket. Indien niet, dan is het aangeraden om uw onderneming en werknemers twee weken voor de indiendatum identificeren. Mail ons via sectoradvies@lv.vlaanderen.be indien u problemen ondervindt. Wij helpen u graag verder. Koppel ten laatste twee dagen voor de uiterste indiendatum de persoon van uw onderneming die de aanvraag zal indienen, aan uw onderneming in e-loket.
Regelgeving
De organisatie van de steunverlening voor maatregelen voor de verbetering van de productie en afzet van producten van de bijenteelt is vastgelegd in het Besluit van de Vlaamse Regering en het Ministerieel besluit tot lancering van een oproep voor het indienen van projectvoorstellen in het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt.
Meer info?
Voor vragen kunt u terecht op het generieke mailadres: sectoradvies@lv.vlaanderen.be.
Oproep 2023 projecten Strategisch Plan Bijenteelt
Oproep voor het indienen van projectvoorstellen Strategisch Plan Bijenteelt
De eerste oproep (2023) voor projecten in het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt binnen het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid GLB 2023-2027 wordt open gesteld vanaf 31 juli 2023. Aanvragen kunnen worden ingediend vanaf 31 juli tot en met 31 augustus 2023.
Tot en met 31 augustus kunnen 1 tot 3 jarige projectvoorstellen ingediend worden rond de volgende thema’s (GLB-interventies):
- Interventie 1:
Maatregelen voor herstel van het bijenbestand in de Unie : acties om het bestaande aantal bijenbestanden in de Unie in stand te houden of te vergroten; - Interventie 2:
Ondersteuning van de laboratoria voor de analyses van bijenteeltproducten, en stoffen die mogelijk toxisch zijn voor bijen; - Interventie 3:
Technische bijstand voor bijenhoudersorganisaties; - Interventie 4:
Toegepast onderzoek : samenwerking met instanties die gespecialiseerd zijn in de uitvoering van programma’s voor toegepast onderzoek op het gebied van de bijenhouderij en de producten van de bijenteelt; - Interventie 5:
Bestrijding van vijanden, en ziekten in de bijenteelt, in het bijzonder de varroamijtplaag (Varroa destructor), de kleine kastkever (Aethina tumida) en de Aziatische hoornaar (Vespa velutina).
Gezien de ernst van de problematiek wordt bijzondere aandacht gevraagd voor de mogelijkheid om binnen interventie 5 projectvoorstellen in te dienen die gericht zijn op de aanpak van de Aziatische hoornaar.
Het maximumbedrag van de subsidie bedraagt 100.000 €per project per jaar. De uitvoeringsperiode van de projecten bedraagt maximaal drie jaar.
Praktische informatie
Projectvoorstellen worden uitsluitend en ten laatste op 31 augustus 2023 elektronisch ingediend op het e-loket van het Agentschap Landbouw en Zeevisserij (inloggen m.b.v. e-ID):
E-loket Landbouw en Zeevisserij
Projecten worden ingediend via de tegel ‘bijenteelt’ op het e-loket. Op dit e-loket staan de nodige documenten ter beschikking (aanvraagformulier, handleiding bij het indienen van projectvoorstellen in het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt, samenwerkingsovereenkomst).
Kijk tijdig na of uw onderneming, indien deze de promotor/aanvrager is, geregistreerd is in het e-loket. Indien niet, dan is het aangeraden om uw onderneming en werknemers twee weken voor de indiendatum identificeren. Mail ons via sectoradvies@lv.vlaanderen.be indien u problemen ondervindt. Wij helpen u graag verder. Koppel ten laatste twee dagen voor de uiterste indiendatum de persoon van uw onderneming die de aanvraag zal indienen, aan uw onderneming in e-loket.
Regelgeving
De organisatie van de steunverlening voor maatregelen voor de verbetering van de productie en afzet van producten van de bijenteelt is vastgelegd in het Besluit van de Vlaamse Regering en het Ministerieel besluit tot lancering van een oproep voor het indienen van projectvoorstellen in het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt.
Meer info?
Voor vragen kunt u terecht op het generieke mailadres: sectoradvies@lv.vlaanderen.be.
Strategisch Plan Bijenteelt 2023-2025
Binnen de Vlaamse imkerij wordt het historisch Vlaams Bijenteeltprogramma vanaf 1 januari 2023 ingekanteld in het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. (GLB). In het kader van het Strategisch Plan Bijenteelt voorziet het Agentschap Landbouw en Zeevisserij van de Vlaamse overheid jaarlijks een oproep voor bijenteeltprojecten. Dit strategisch Plan Bijenteelt wordt gefinancierd vanuit Europa en Vlaanderen volgens een 50-50 verdeelsleutel.
Jaarlijks wordt vanuit het Agentschap Landbouw en Zeevisserij een oproep gelanceerd voor projecten die passen binnen 1 of meerdere interventies zoals gedetermineerd binnen het GLB 2023-2025.
De interventies voor de periode 2023-2025 zijn :
- Interventie 1 : Maatregelen voor herstel van het bijenbestand in de Unie : acties om het bestaande aantal bijenbestanden in de Unie in stand te houden of te vergroten;
- Interventie 2 : Ondersteuning van de laboratoria voor de analyses van bijenteeltproducten, en stoffen die mogelijk toxisch zijn voor bijen;
- Interventie 3 : Technische bijstand voor bijenhoudersorganisaties :
- Interventie 4 : Toegepast onderzoek : samenwerking met instanties die gespecialiseerd zijn in de uitvoering van programma’s voor toegepast onderzoek op het gebied van de bijenhouderij en de producten van de bijenteelt
- Interventie 5 : Bestrijding van vijanden, en ziekten in de bijenteelt, in het bijzonder de varroamijtplaag (Varroa destructor), de kleine kastkever (Aethina tumida) en de Aziatische hoornaar (Vespa velutina).
Initiatieven voor projecten binnen de oproep voor het Strategisch Plan Bijenteelt kunnen ingediend worden door imkerverenigingen en imkerkoepels met een vestigingseenheid in het Vlaamse Gewest, al dan niet in onderling samenwerkingsverband met bijenteeltgerelateerde onderzoeksinstellingen of met andere partners. Ook bijenteeltgerelateerde onderzoeksinstellingen met een vestigingseenheid in het Vlaamse Gewest kunnen een projectvoorstel indienen als ze samenwerken met een imkervereniging of-koepel.
De imkerverenigingen en/of imkerkoepels en bijenteeltgerelateerde onderzoeksinstellingen kunnen elk fungeren als hoofdaanvrager (=begunstigde) bij de aanvraag van de projectsteun.
Daarnaast kunnen ook bedrijven of organisaties welke actief zijn binnen de imkerij deelnemen aan het samenwerkingsverband. Deze optionele partners kunnen in louter specifieke gevallen als onderaanneming toetreden bij het uitvoeren van één afgelijnde dienst/leveren van product als ze niet in het consortium opgenomen zijn. De partners moeten relevant zijn om het beoogde resultaat te bekomen. De samenwerking moet worden geformaliseerd met een samenwerkingsovereenkomst tussen alle partners.
De projecten en hun resultaten richten zich op alle imkers in Vlaanderen.
Het SPB 2023-2025 heeft 7 goedgekeurde projecten:
2 projecten zijn een continuering van gelijknamige projecten vanuit het Vlaams Bijenteeltprogramma 2019-2022.
De projecten worden driemaandelijks geëvalueerd op de kwartaal rapporteringsvergadering van de werkgroep SPB binnen PC Bijen. Wil u deze verslagen inkijken? Stuur een e-mail naar sectoradvies@lv.vlaanderen.be of bel naar 02 214 48 48.
- Project ‘Honinganalyses’ wil het gelijknamig Vlaams Bijenteeltprogramma-project continueren in het kader van de onderbouwing van het belang van imkerhoning als lokaal natuurproduct.
Projectuitvoerder : Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO)
Contact : Wim Reybroeck, Katrien Broekaert
wim.reybroeck@ilvo.vlaanderen.be
katrien.broekaert@ilvo.vlaanderen.be
https://ilvo.vlaanderen.be/nl/dossiers/honinganalyses
- Project ‘Efficiëntie/voedselveiligheid Varroabehandeling met oxaalzuur’ wil het gelijknamig Vlaams Bijenteeltprogramma-project continueren in het kader van de implementatie en de evaluatie van oxaalzuurbehandeling als een laagdrempelige imkertechniek ter bestrijding van varroa, geschikt voor startende imkers in afwachting van voldoende expertise opbouw.
Contact : Wim Reybroeck, Katrien Broekaert
wim.reybroeck@ilvo.vlaanderen.be
katrien.broekaert@ilvo.vlaanderen.be
https://ilvo.vlaanderen.be/nl/dossiers/
- Project ‘Gezondheid en winteroverleving in een Pajotse honingbijpopulatie’ wil door registratie en analyse bij 68 aangesloten imkers het belang onderbouwen van het vetlichaam en het eiwit vitellogenine voor een goed overwinteringsprofiel van een bijenvolk. Er wordt hieraan advies gekoppeld naar bijvoedering en het maken van afleggers toe. Het project wil ook de link leggen tussen het drachtgebied en de ontwikkeling van dit vetlichaam.
Projectuitvoerder : Imkers Pajottenland
Contact : Hilde Dierck
secretariaat@imkerspajottenland.be
https://imkerspajottenland.be/documenten/Voorstelling%20Project%20bijengezondheid%2023-26.pdf
-
Project ‘Innovatieve selectiestrategieën in de bijenteelt’ wil de implementatie realiseren van volgende innovatieve selectietechnieken : snelle opsporing van gunstige kenmerken door analyse van het genoom en de opsporing van merkergenen ; selectie door uitsluiting van het slechtste kwartiel in de rangschikking.
Projectuitvoerder : Honeybee Valley
Contact : Dirk de Graaf, Ellen Danneels
dirk.degraaf@ugent.be
ellen.danneels@ugent.be -
Project ‘Conservatie en verspreiding van een vitale zwarte bijenpopulatie’ wil in Bosland in Limburg door black box selectie een stabiele Zwarte bijenpopulatie realiseren als genenpool voor vitaliteit voor alle Vlaamse bijen, met als uiteindelijk doel de creatie van lokale veerkrachtige bijen.
Projectuitvoerder : ZwarteBij.org
Contact : Jurgen Boterberg
Voorzitter@ZwarteBij.orghttps://zwartebij.org/projecten-onderzoek/praktijkdag-bijen-26-10-2024-boslandproject-spb2023-2025/
- Project ‘Selectieve bestrijding van de invasieve exoot 'Aziatische hoornaar' ter bescherming van de honingbij en de biodiversiteit in Vlaanderen’ wil de imkers ondersteunen bij het onder controle houden populatie Aziatische hoornaars in een seizoen door opleiding, door het wegvangen van de overwinterde koninginnen in de lente met specifieke vangvallen, en door het gebruiken van de zendertechniek bij moeilijk opspoorbare nesten.
Projectuitvoerder : Limburgse Imkersbond (LIB)
Contact : Frans Daems
frans.daems@skynet.be
www.libvzw.be/ah
-
Project ‘Bevruchtingsstations en Kunstmatige Inseminatie’ wil de transitie ondersteunen van selectiewerkgroepen met focus op raszuiverheid naar selectiewerkgroepen met focus op veerkracht, door het ondersteunen en coördineren van het reizen naar bevruchtingsstations van de belangrijkste bijenrassen (Carnica, Buckfast, Zwarte bij) in Vlaanderen. Het project wil topkoninginnen ter beschikking stellen aan de Vlaamse imkers via een overlarfproject.
Projectuitvoerder : Koninklijke Vlaamse Imkersbond (KonVIB)
Contact : Geert Meersdom
geertmeersdom@gmail.com
Koning Albert II-laan 15, bus 363
1210 Brussel
België