Zorgboerderijen

Zorg verstrekken op het bedrijf, iets voor u? Land- en tuinbouwers kunnen een subsidie krijgen voor het opnemen van de zorgtaak op hun bedrijf.

Op deze pagina:

Waarom?

Vlaanderen heeft een lange traditie in het opnemen van een of andere vorm van zorg op het landbouwbedrijf. Een halve eeuw geleden was er op een groot gedeelte van de landbouwbedrijven een zorgvrager aanwezig die in de schoot van het landbouwbedrijf werd opgenomen en daar geborgenheid en arbeidsvreugde kon vinden. Onder meer door de intensivering, de doorgedreven specialisatie en mechanisatie is deze traditionele taak van de landbouw stilaan verdwenen. Een groot gedeelte van de arbeidstaken kan de zorgvrager immers niet meer uitvoeren.

In deze huidige context kan de landbouwer deze taak niet meer opnemen, tenzij louter uit idealisme.

Het landbouwbedrijf is immers een economische activiteit waar de landbouwer een meer dan fulltime taak heeft aan het bedrijfsmanagement en aan de uitvoering van de landbouwwerkzaamheden.

Indien er bij deze taak nog extra aandacht dient te worden besteed aan een zorgvrager, gaat dat ten koste van de andere taken. De zorgvrager kan wel ingezet worden in het landbouwbedrijf, maar het gehaalde rendement is nooit dat van een arbeidskracht in de landbouw. De quasi permanente begeleiding door iemand op het landbouwbedrijf is noodzakelijk, waardoor het netto-saldo zelden positief zal zijn.

Een vergoeding voor het opnemen van de zorgfunctie binnen het landbouwbedrijf is dan ook sociaal en maatschappelijk meer dan verantwoord. Om de landbouwers die deze diversificatie-activiteit uitbouwen te ondersteunen in hun voortrekkersrol, wordt een deel van de inkomstenderving vergoed die gepaard gaat met het verstrekken van deze zorg.

Modaliteiten

Om van deze subsidie gebruik te kunnen maken moet de land- of tuinbouwer een overeenkomst afsluiten met een voorziening. Dit wordt de zorgboerderij-overeenkomst genoemd.

Op het e-loket moet de overeenkomst wegens praktische redenen alleen maar ingediend worden door de landbouwer en de voorziening. Indien gewenst, kunnen eventuele engagementen tussen de zorgvrager  en de land- of tuinbouwer of de voorziening als bijlage bij de overeenkomst opgeladen worden op het e-loket.

Deze subsidie is bestemd voor land- en tuinbouwers die aan volgende voorwaarden dienen te voldoen:

  • Een minimum bedrijfsomvang. Deze is uitgedrukt in bruto bedrijfsresultaat per bedrijfsleider en bedraagt ten minste 30.000 euro per bedrijfsleider afkomstig uit  land- en tuinbouwactiviteiten en uit land- en tuinbouwverbredingsactiviteiten op het land- en tuinbouwbedrijf. Hierbij mag de vermelde verbredingsactiviteiten maximaal 50% bedragen van het totale bruto bedrijfsresultaat van het bedrijf.
  • De aanvrager haalt op jaarbasis minder dan 18.000 euro beroepsinkomen uit andere niet landbouw beroepsactiviteiten of activiteiten buiten de vennootschap.

De wetgeving voor het verlenen van subsidies voor zorgboerderij-activiteiten kan onder andere geconsulteerd worden in de geconsolideerde versie het besluit van de Vlaamse Regering van 20 december 2013 en de geconsolideerde versie van het Ministerieel besluit van 20 december 2013.

Samenwerking met een voorziening

Er wordt enkel subsidie gegeven indien de voorziening waarmee de zorgboerderij-overeenkomst wordt afgesloten voldoet aan een van de volgende voorwaarden :

  • De voorziening is erkend door de Vlaamse Gemeenschap met uitzondering van organisaties die actief zijn op het vlak van medisch verantwoord sporten en kinderopvang;
  • De voorziening is een gemeenschapsinstelling voor bijzondere jeugdbijstand;
  • De voorziening is een centrum voor leerlingenbegeleiding. Enkel jongeren die ten minste het eerste leerjaar van de eerste graad van het secundair onderwijs aangevat hebben en van wie de begeleiding door de CLB's kadert in het remediëren van problematische afwezigheden kunnen zorgvrager zijn in het kader van de zorgboerderij-overeenkomst.

Indien de voorziening niet voldoet aan deze voorwaarden kan een aanvraag tot erkenning ingediend worden bij de adviescommissie zorgboerderijen.

Hoeveel bedraagt de subsidie?

In de subsidiereglementering wordt een subsidie van 20 euro per halve dag (of 40 euro per dag) per zorgvoorziener voorzien als de landbouwer of medewerker zelf instaan voor de zorg en activering van de zorgvrager.

Als de landbouwer alleen maar zijn bedrijfsinfrastructuur ter beschikking stelt (groepsopvang) dan bedraagt de subsidie 20 euro per halve dag (of 40 euro per dag) per groepsopvang.

Het maximaal subsidiebedrag per dag bedraagt 40 euro.

Procedure en formulieren

Sinds 1 januari 2014 moeten land- of tuinbouwers die subsidie willen ontvangen in het kader van zorgboerderij-activiteiten, de aanwezigheden van de zorgvrager(s) en de zorgboerderijovereenkomsten indienen via het e-loket Landbouw en Visserij. Hiervoor is het noodzakelijk dat voorzieningen en CLB’s zich registreren bij het Departement Landbouw en Visserij aan de hand van volgend formulier: registratie van een voorziening.

Land- en of tuinbouwers die zich willen laten registreren als zorgboerderij moeten een ‘aanvraag aanmelding zorgboerderij via het e-loket indienen. Land- of tuinbouwers die reeds lopende zorgboerderijovereenkomsten hebben, die werden afgesloten voor 2014, moeten op het e-loket geen ‘aanvraag aanmelding zorgboerderij’ meer indienen.

Ook de zorgboerderijovereenkomst die wordt afgesloten tussen de zorgboer en de voorziening moet via het e-loket worden ingediend. Hiervoor dient men een ‘aanvraag overeenkomst zorgboerderij’ in te dienen. Alleen een land- of tuinbouwer kan de zorgboerderijovereenkomst op het e-loket opstarten. Nadien kan de overeenkomst verder worden aangevuld door de geselecteerde voorziening. Tenslotte moeten zowel de land- of tuinbouwer als de voorziening de overeenkomst via het e-loket indienen.

Aangezien de leerling niet verzekerd is via het CLB (dat de zorgboerderij-overeenkomst tekent) maar wel via de school, wordt aangeraden om een addendum zorgboerderij-overeenkomst op te stellen.  Een voorbeeld van een addendum zorgboerderij-overeenkomst: addendum onderwijs zorgboerderijovereenkomst

De land- of tuinbouwer en de voorziening kunnen de aanwezigheden van de zorgvrager(s) via het e-loket bijhouden. Hiervoor dient ofwel de land- of tuinbouwer ofwel de voorziening een ‘aanvraag aanwezigheden zorgboerderij – kwartaal X – jaar Y’ aan te maken. De aanwezigheden moeten gedurende een kwartaal worden bijgehouden, en kunnen pas na afloop van het kwartaal of na afloop van de overeenkomst via het e-loket worden ingediend. Ook hier moeten zowel de land- of tuinbouwer als de voorziening de aanwezigheden elektronisch ondertekenen. Aanwezigheden kunnen pas aangemeld worden vanaf de dag dat de een overeenkomst door beide partijen is ondertekend en op het e-loket is ingediend.

Enkel opvang overdag komt in aanmerking voor subsidie. Een dag is een periode van minstens 6 uur overdag. Een halve dag is een periode van minstens 3 uur overdag.

De subsidie zorgboerderijen is een Vlaamse steunmaatregel waarop het verdrag over de-minimissteun van toepassing is. Concreet betekent dit dat er geen Europese cofinanciering is voor deze maatregelen en bijgevolg valt deze onder de horizontale staatsteun. Alle steun die de land- of tuinbouwer onder dit regime heeft ontvangen in een periode van drie jaar mag nooit hoger zijn dan 200.000 euro. In de praktijk zal dit zelden het geval zijn, omdat de meeste steun voor landbouwbedrijven niet tot dit regime van staatsteun behoort. De landbouwer zal bij elke betalingsaanvraag moeten verklaren dat hij met het ontvangen van de subsidie voor zorgboerderijen niet meer dan 200.000 euro heeft ontvangen in de laatste drie jaar.

De stopzetting van een zorgboerderijovereenkomst kan via het e-loket doorgegeven worden.

Contactgegevens

Departement Landbouw en Visserij
Koning Albert II-laan 35, bus 40 - 1030 Brussel
Tel. 02 553 44 08
e-mail: zorgboerderijen@lv.vlaanderen.be

Voorzieningen

Eva Porrez, Departement Welzijn Volksgezondheid en Gezin
Ellipsgebouw - Koning Albert II-Laan 35, bus 30 - 1030 Brussel
e-mail: eva.porrez@vlaanderen.be

CLB's

Emilie Le Roi
Departement Onderwijs en Vorming
Hendrik Consciencegebouw -
Koning Albert II-Laan 15, 1210 Brussel
Tel. 02 553 96 10
e-mail: emilie.leroi@ond.vlaanderen.be

Meer informatie

Subsidiemaatregel zorgboerderijen: jaaroverzicht 2019
Subsidiemaatregel zorgboerderijen: jaaroverzicht 2018
Subsidiemaatregel zorgboerderijen: jaaroverzicht 2017
Subsidiemaatregel zorgboerderijen: jaaroverzicht 2016
Subsidiemaatregel zorgboerderijen: jaaroverzicht 2015