Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2023 - 2027

In het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) 2023-2027 zetten we in op de huidige en toekomstige noden van onze land- en tuinbouwers. Deze worden gekoppeld aan de ecoregelingen en agromilieuklimaatmaatregelen waar u als actieve landbouwer aan kan deelnemen. 

Wat houden deze noden in? Op Noden gelinkt aan ecoregelingen en agromilieuklimaatmaatregelen vindt u meer informatie over de op deze pagina gebruikte iconen bij elke maatregel.

Overzicht maatregelen 

In het nieuw GLB zijn de vergroeningsmaatregelen weggevallen en komen er in de plaats nieuwe vrijwillige maatregelen (ecoregelingen). Ook zijn er nieuwe agromilieuklimaatmaatregelen (AMKM). Om al een beeld te schetsen wat het nieuw GLB voor u in petto heeft, vindt u hierbij een korte omschrijving per maatregel. Alle informatie is nog onder voorbehoud van goedkeuring door Europa. 

AMKM/ECOREGELING  De omschakeling naar en toepassing van de biologische productiemethode 

Koolstofopbouw en vermindering broeikasgassen  Zorg voor water  Zorg voor bodem  Zorg voor natuur - biodiversiteit
Biologische landbouw heeft een voorbeeld- en hefboomfunctie die essentieel is in de evolutie naar een duurzame landbouw in Vlaanderen. De biologische landbouw heeft belangrijke troeven op het vlak van bodemvruchtbaarheid, biodiversiteit en diergezondheid en draagt bovendien bij tot het voorkomen van overbemesting, luchtverontreiniging en bodem- en waterverontreiniging door chemische gewasbeschermingsmiddelen. 
Landbouwers die voldoen aan het lastenboek voor de biologische productie kunnen rekenen op een financiële ondersteuning voor de extra kosten. Voor percelen in omschakeling wordt een twee- of driejarige (afh. van de omschakelingstermijn) agromilieuklimaatmaatregel voorzien. Voor percelen die al bio zijn, kunnen landbouwers bovenop de steun voor andere ecoregelingen of agromilieuklimaatmaatregelen hun bio-steun ontvangen. 

AMKM  De aanleg en het onderhoud van meerjarige bloemenstroken in de fruitteelt

Zorg voor water  Zorg voor bodem  Zorg voor natuur - biodiversiteit  Zorg voor landschap
Bij de agromilieuklimaatmaatregel ‘Meerjarige bloemenstroken’ wordt de aanleg en het onderhoud van bloemenstroken tussen de fruitbomenrijen of aan de rand van fruitboomgaarden gestimuleerd. Deze bloemenstroken zorgen voor een rijker ecosysteem in de boomgaard dat aantrekkelijker is voor enerzijds bestuivers en anderzijds natuurlijke vijanden van schadelijke soorten. Naast meer biodiversiteit, zorgt dit laatste ook voor een betere biologische plaagbestrijding en een verminderde nood aan pesticidegebruik, wat een positieve impact heeft op de bodem- en waterkwaliteit.

AMKM  De omzetting van tijdelijk naar blijvend grasland 

Koolstofopbouw en vermindering broeikasgassen  Adaptatie aan klimaatverandering  Zorg voor bodem
Grasland dat meerdere jaren aanligt en niet geploegd en vernieuwd wordt, zorgt voor een grote koolstofopslag in de bodem, waardoor meerjarig grasland een belangrijke rol kan spelen in de strijd tegen de klimaatverandering. Percelen grasland die vijf jaar aanliggen krijgen na het vijfde jaar de status ‘blijvend grasland’. Deze vijfjarige agromilieuklimaatmaatregel zet landbouwers aan om hun tijdelijk grasland langer aan te houden en om te buigen naar blijvend grasland. Deze maatregel beloont landbouwers die inzetten op koolstofopslag onder grasland, in plaats van te scheuren om enkel de status ‘blijvend grasland’ te vermijden.

AMKM  Inzaai van meerjarige milieu-, biodiversiteitsvriendelijke of klimaatbestendige teelten (‘meerjarige ecoteelten’) 

Koolstofopbouw en vermindering broeikasgassen  Afhankelijkheid van externe hulpbronnen verminderen  Adaptatie aan klimaatverandering  Zorg voor water Zorg voor bodem  Zorg voor natuur - biodiversiteit
Via deze meerjarige AMKM op perceelsniveau wordt de inzaai van teelten met een positief effect op milieu, klimaat of biodiversiteit gestimuleerd. Een eerste groep omvat een aantal meerjarige eiwitteelten in het kader van een lokale eiwitvoorziening. Dit zijn vooral meerjarige vlinderbloemigen, maar ook graskruidenmengsels en luzerne met uitgestelde maaidatum. Een tweede groep omvat een aantal meerjarige teelten die van nature een positief effect hebben op het milieu, het klimaat of de biodiversiteit, zoals korte omloophout en miscanthus.

Meer informatie over de minimale zaaidichtheden vindt u in het document "Minimale zaaidichtheden".

ECOREGELING  Inzaai van éénjarige milieu-, biodiversiteitsvriendelijke of klimaatbestendige teelten (‘eenjarige ecoteelten’) 

Koolstofopbouw en vermindering broeikasgassen  Afhankelijkheid van externe hulpbronnen verminderen  Adaptatie aan klimaatverandering  Zorg voor water  Zorg voor bodem  Zorg voor natuur - biodiversiteit
Via deze eenjarige ecoregeling wordt de inzaai van teelten met een positief effect op milieu, klimaat of biodiversiteit gestimuleerd. Een eerste groep omvat een aantal éénjarige eiwitteelten in het kader van een lokale eiwitvoorziening. Dit zijn vooral vlinderbloemigen, maar ook mengteelten van vlinderbloemigen met granen. Een tweede groep omvat een aantal teelten die van nature een positief effect hebben op het milieu, het klimaat of de biodiversiteit, zoals hennep en koolzaad en daarnaast groenbedekkers (hoofdteelt) zoals bladrammenas, gele mosterd en tagetes. Een laatste groep zijn faunavriendelijke hoofd- en nateelten in de beheergebieden voor akkervogelsoorten.

Meer informatie over de minimale zaaidichtheden vindt u in het document "Minimale zaaidichtheden".

ECOREGELING Het behoud van blijvend grasland

Koolstofopbouw en vermindering broeikasgassen  Zorg voor bodem
Grasland dat meerdere jaren aanligt en niet geploegd en vernieuwd wordt, zorgt voor een grote koolstofopslag in de bodem, waardoor meerjarig grasland een belangrijke rol kan spelen in de strijd tegen de klimaatverandering. Deze ecoregeling beloont landbouwers om percelen waar al minstens 10 jaar grasland op staat nog langer aan te houden als blijvend grasland en deze belangrijke bronnen van koolstofopslag niet om te ploegen en te vernieuwen. 

ECOREGELING  Ecologisch beheerd grasland 

Koolstofopbouw en vermindering broeikasgassen  Zorg voor water  Zorg voor bodem
Deze ecoregeling stimuleert een ecologisch beheer van grasland via beperkende voorwaarden rond bemesting en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Dit heeft een positief effect op de water-, lucht- en bodemkwaliteit. Doordat er géén gewasbeschermingsmiddelen of kunstmest toegepast worden, kan het grasland ook evolueren naar een botanisch meer divers grasland. Dit type grasland heeft een grote weerbaarheid tegen klimaatveranderingen. 

ECOREGELING  Mechanische onkruidbestrijding 

Zorg voor water  Zorg voor bodem  Zorg voor natuur - biodiversiteit
Deze maatregel wil landbouwers stimuleren om mechanische onkruidbestrijding toe te passen als alternatief voor chemische bestrijding. Vooral gewassen in rij gezaaid/geplant lenen zich sterk voor mechanische onkruidbestrijding. Bruikbare werktuigen voor mechanische onkruidbestrijding zijn onder andere de wiedeg, de schoffelmachine en de vingereg. Geen chemische onkruidbestrijdingsmiddelen gebruiken heeft een positief effect op de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater en op de biodiversiteit van het perceel en de omgeving.

ECOREGELING  De toepassing van vruchtafwisseling met vlinderbloemigen 

Zorg voor water  Zorg voor bodem Zorg voor natuur - biodiversiteit
Met de ecoregeling ‘Vruchtafwisseling met vlinderbloemigen’ worden landbouwers gestimuleerd om, verder bouwend op de conditionaliteit, monoculturen te doorbreken. Een ruimere teeltrotatie zorgt onder andere voor een hogere opbouw van organische koolstof, een meer divers rantsoen, een stabiele (en hoge) opbrengst onder een lager bemestingsniveau, een hogere biodiversiteit en een lagere ziekte- en plagendruk. Om in aanmerking te komen voor deze subsidie moeten in het aanvraagjaar en de vier voorgaande jaren hoofdteelten zijn ingezaaid uit minstens drie verschillende vruchtafwisselingsgroepen, waarvan minstens één uit de vlinderbloemigengroep. 

ECOREGELING  De aanleg van een bufferstrook

Zorg voor water  Zorg voor bodem  Zorg voor natuur - biodiversiteit  Zorg voor landschap
De ecoregeling ‘Bufferstroken’ stimuleert het aanleggen van verschillende bufferstroken (grasstrook ikv erosiebestrijding, grasbufferstrook langs kwetsbare landschapselementen of waterlopen, bufferstrook met een graskruidenmengsel of bufferstrook met een bloemenmengsel) langs landbouwpercelen. Deze bufferstroken zorgen voor een verminderde afspoeling van gewasbeschermingsmiddelen of meststoffen naar waterlopen, heggen, houtkanten,…. Ze dragen ook bij tot de groene dooradering in het landschap, en door het inzaaien van specifieke mengsels kunnen zij een geschikte biotoop vormen voor verschillende planten en dieren en zo de (functionele) agrobiodiversiteit ondersteunen.

Meer informatie over de minimale zaaidichtheden vindt u in het document "Minimale zaaidichtheden".

Meer informatie over de breedte van de bufferstroken vindt u in het document "Tabel bufferstroken".

ECOREGELING  De toepassing van erosiebestrijdende teelttechnieken

Zorg voor water  Zorg voor bodem
Via de ecoregelingen ‘Teelttechnische erosiebestrijdende technieken’ wordt ingezet op het behoud van waardevolle, vruchtbare bodems en de reductie van het verlies aan inputs zoals zaaizaad, meststoffen (nutriënten) en gewasbeschermingsmiddelen. Door het verminderen van de uitspoeling van inputs en sediment naar oppervlaktewateren draagt dit ook bij aan een betere waterkwaliteit. De ondersteunde erosiebestrijdende teelttechnieken zijn de aanleg van drempels tussen de ruggen bij ruggenteelten; het toepassen van niet-kerende bodembewerking met bodembedekking en het vollevelds inzaaien van maïs. 

! De bovenstaande lijst en interventies zijn nog onder voorbehoud. Een definitieve lijst kan pas opgesteld worden nadat het GLB strategisch plan is goedgekeurd door de Europese Commissie. Dit zal duidelijk gecommuniceerd worden op deze webpagina en andere communicatiekanalen.